Alan özelinde sosyalleştirme yaklaşımıyla üstün zekâlı çocukların annelerinin ebeveynlik davranışlarının nitel analizi ve kodlama sistemi geliştirme çalışması
Qualitative analysis of parenting behaviors of mothers of gifted children with domains of socialization approach and coding system development study
- Tez No: 972407
- Danışmanlar: PROF. DR. DİLEK SARITAŞ ATALAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Etkili ebeveynlik, üstün zekalı çocuk, alan özelinde sosyalleştirme, ebeveynlik davranışları, kodlama sistemi, Effective parenting, gifted child, domains of socialization, parenting behaviors, coding system
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Gelişim Psikolojisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, sosyalleştirme bağlamlarında ebeveynlik davranışlarını değerlendirebilecek çok boyutlu, bağlam temelli bir kodlama sistemi geliştirmek ve bu sistemin psikometrik özelliklerini ön analizlerle sınamaktır. Bu amaç doğrultusunda iki aşamalı bir çalışma gerçekleştirilmiştir. İlk çalışmada, okul öncesi dönemde üstün zekâlı çocuğu olan annelerle gerçekleştirilmiş olan Sosyalleştirme Alanı Özelinde Ebeveynlik Vinyetleri görüşmeleri ile beş farklı sosyalleştirme alanı özelinde ebeveynlik davranışları tümdengelimli içerik analizi yöntemi kullanılarak nitel olarak incelenmiştir. Alana özgü sosyalleştirme yaklaşımının temel görüşlerinin, üstün zekâlı çocuklar ve annelerinin günlük yaşamdaki ilişkilerine nasıl yansıdığına dair bilgiler elde edilmiştir. İkinci çalışmada, birinci çalışmanın içerik analizi sonuçlarına dayanarak ebeveynlik davranışlarını değerlendirmeye olanak tanıyan çok boyutlu ve bağlama duyarlı bir kodlama sistemi tasarlanmıştır ve bu sistemin psikometrik özellikleri ön analizlerle test edilmiştir. Çalışmanın katılımcılarını üstün yetenekli çocukların belirlenmesi ve desteklenmesi amacıyla faaliyet gösteren kurumlarda test yaptırmış veya bu kurumlarda eğitim alan 45-74 ay aralığında çocuğu olan 96 anne oluşturmaktadır. Araştırma bulguları, üstün zekâlı çocukların ebeveynlik davranışlarının bağlam duyarlılığı gösterdiğini ortaya koymuş; bu durum, Alan Özelinde Sosyalleştirme Yaklaşımı'nın farklı gelişimsel özelliklere sahip gruplar için de geçerli olabileceğine işaret etmiştir. Ayrıca geliştirilen vinyet tabanlı kodlama sistemi, ebeveynlik davranışlarının bağlama özgü değerlendirilmesine olanak tanıyarak alandaki yöntemsel sınırlılıkların aşılmasına önemli bir zemin hazırlamaktadır.Bulgular, alanyazın ışığında tartışılmıştır.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to comprehensively examine the parenting behaviors of mothers of gifted children in the preschool period in the context of the domain-specific socialization approach. For this purpose, a two-stage study was conducted. In the first study, parenting behaviors specific to five different socialization domains were examined qualitatively using deductive content analysis method through interviews with mothers of gifted children in the preschool period using Parenting Vignettes Specific to Socialization Domain. Information was obtained on how the basic ideas of the domain-specific socialization approach were reflected in the daily life relationships of gifted children and their mothers. In the second study, a multidimensional and context-sensitive coding system was designed to evaluate parenting behaviors based on the results of the content analysis of the first study, and the psychometric properties of this system were tested in preliminary analyses. The participants of the study consist of 96 mothers with children between 45-74 months of age who have been tested or are receiving education in institutions that operate to identify and support gifted children. The findings of the study revealed that the parenting behaviors of parents of gifted children are context-sensitive; this suggests that the Domains of Socialization Approach may also be applicable to groups with different developmental characteristics. In addition, the vignette-based coding system developed in the study provides an important basis for overcoming methodological limitations in the field by enabling the context-specific evaluation of parenting behaviors. The findings are discussed in the light of the literature.
Benzer Tezler
- Nurettin Topçu`nun sosyolojik görüşlerinde“milli mektep”ve sosyo-kültürel fonksiyonları
Başlık çevirisi yok
ABDULVAHAP ÖZPOLAT
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
SosyolojiSakarya ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. M. SAİT DOĞAN
- Sosyalleştirme yaklaşımı çerçevesinde etkili ebeveynlik
Effective parenting within the framework of socialization approach
CANSU ALSANCAK AKBULUT
- Construction of everyday reality in a virtual world: The case of 'World of warcraft'
Sanal dünyada gündelik gerçeklik kurulumu: 'World of warcraft' vakası
CEYDA YOLGÖRMEZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2016
SosyolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÇAĞATAY TOPAL
- Türk Şamanizmi'nde Umay Ana özelinde güvenli alan üzerine değerlendirmeler
Evaluations on Umay Ana and the safe space in Turkish Shamanism
NESLİHAN TOPCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Güzel SanatlarAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiHeykel Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAİLE ÇEVİK