Kız ergenlerde sosyometrik popülerlik perspektifinden beden imajı ile ergen benmerkezliliğinin incelenmesi
Investigating the relationship between body image and adolescent egocentrism from the sociometric popularity perspective in female adolescents
- Tez No: 972388
- Danışmanlar: PROF. DR. NESLİHAN GÜNEY KARAMAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Eğitim ve Öğretim, Psychology, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Beden imgesi, Ben merkezcilik, Sosyometrik statü, Egocentrism, Sociometric status
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Psikolojisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı 7. sınıf öğrencisi kız ergenlerde beden imajı ve benmerkezlilik değişkenlerinin sosyometrik statü ile ilişkisini incelemektir. Araştırmanın örneklemini Ankara'nın çeşitli ilçelerinde öğrenim gören yedinci sınıf düzeyindeki 270 kız öğrenci oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak; Yeniden Hayali Seyirci Ölçeği, Yeniden Kişisel Söylence Ölçeği, Beden İmajı Ölçeği ile Klasik Sosyometrik-Statü Sınıflama Sistemi kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesi için ANOVA, korelasyon ve lojistik regresyon analizleri yapılmıştır. Yapılan varyans analizinden elde edilen bulgular, katılımcıların sosyometrik statüsüne göre beden imajı puanlarında anlamlı farklılıklar olduğunu ve farklılaşmanın ortalama ve ihtilaflı statüler arasında ortaya çıktığını göstermektedir: Ortalama statüdeki bireyler ihtilaflı statüdeki bireylere göre daha olumsuz bir beden imajına sahiptir. Öte yandan; hayali seyirci puanları sosyometrik statüye göre farklılaşmazken, kişisel söylence puanları ihmal edilen ve ortalama statüler için anlamlı bir şekilde ayrışmıştır: İhmal edilen statüdeki kız ergenlerin kişisel söylence düzeyleri ortalam statüdeki ergenlere göre anlamlı bir şekilde daha yüksektir. Ayrıca; sosyometrik statünün yordayıcısı olup olmadığını belirlemek için benmerkezlilik ve beden imajı değişkenleri kullanılarak lojistik regresyon analizleri yapılmıştır. Lojistik regresyon analizi sonucunda beden imajı ve kişisel söylence değişkenlerinin sosyometrik statüyü anlamlı bir şekilde yordadığı belirlenmiştir. Beden imajı puanlarının arttığı durumda, bireyin ortalama statüde yer alma olasılığı düşerken ihtilaflı ya da reddedilen statüde yer alma olasılığı anlamlı bir şekilde artmaktadır. Öte yandan; kişisel söylence puanı yükseldikçe, bireyin ortalama statüde yer alma olasılığı azalırken ihmal edilen statüde yer alma olasılığı anlamlı bir biçimde artmaktadır. Çalışma sonuçları; benmerkezlilik ve beden imajı düzeylerinin sosyometrik statüye göre farklılaştığını, ergenlik dönemindeki bireylerin beden imajı ve benmerkezlilik düzeylerinin sosyal pozisyonları üzerinde etkili olabileceğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the relationship between body image and adolescent egocentrism variables and sociometric status among seventh-grade female students. The sample of the research consisted of 270 female students attending various secondary schools located in different districts of Ankara. The data collection instruments used in the study included Revised Imaginary Audience Scale, Revised Personal Fable Scale, Body Image Scale, and Classical Sociometric Status Classification System. Data were analyzed using ANOVA, correlation analysis, and logistic regression analysis. The findings revealed that body image scores significantly differed by participants' sociometric status, with the difference specifically emerging between the average and controversial status groups. Participants with average sociometric status reported significantly more negative body image than those with controversial status. On the other hand, while imaginary audience scores did not significantly differ by sociometric status, personal fable scores significantly varied between the neglected and average groups. Specifically, adolescents with neglected status demonstrated significantly higher personal fable scores compared to those with average status. In addition, multinomial logistic regression analyses were conducted to determine whether egocentrism and body image variables predicted sociometric status. The results indicated that both body image and personal fable were significant predictors of sociometric status. Increases in body image scores—which indicate more negative body image—were associated with a decreased likelihood of having average status and an increased likelihood of being in the controversial or rejected groups. Furthermore, higher personal fable scores were associated with a decreased likelihood of being in the average group and a significantly increased likelihood of being in the neglected group. Overall, the results of the study indicate that levels of egocentrism and body image vary by sociometric status, and that these psychological traits may play a significant role in shaping adolescents' social positioning within peer contexts.
Benzer Tezler
- Ergenlerde bağlanma stilleri ve akran zorbalığının sosyometrik seçimler üzerinden incelenmesi
An examination of attachment styles and peer bullying in adolescents through sociometric choices
İREM KARAKAŞ PEHLİVAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikolojiHaliç ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BETÜL DURSUN
- Fen ve genel lise öğrencilerinin cinsiyet ve sosyometrik statülerine göre öznel iyi oluş düzeyleri, genel sağlık örüntüleri ve psikolojik belirti türleri
Subjective well- being levels, general health patterns and patterns of psychological symptoms of students at high schools of sciences and general high schools on the basis of their sexual and sociometric status
İLKAY GURBET SAFÖZ GÜVEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2008
Eğitim ve ÖğretimÇukurova ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SONGÜL SONAY GÜÇRAY
- Çocuklarda saldırganlık ile olumsuz niyet yükleme eğilimleri arasındaki ilişkiler
Relationship between aggression and hostile attribution bieses in children
VEZİR AKTAŞ
- Adolesanların yeme davranışı ve beslenme bilgilerini saptamaya yönelik ölçek geliştirme çalışması
Scale development practice: Eating behaviour and nutritional knowledge of adolescents
YAHYA ÖZDOĞAN
Doktora
Türkçe
2013
Beslenme ve DiyetetikAnkara ÜniversitesiEv Ekonomisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE ÖZFER ÖZÇELİK
- Kız ergenlerde intihar girişim niteliği ve ergenin psikososyal özellikleri ile ilişkisi
The features of suicide attemps in female adolescents and its relationship with adolescent's psychosocial characteristics
ALİ SAFA SAYIM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
PsikiyatriMarmara ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEŞE PERDAHLI FİŞ