Türkiye ve BRICS ekonomilerinde seçilmiş makroekonomik göstergeler ile doğrudan yabancı yatırımların ilişkisi
The relationship between selected macroeconomic indicators and foreign direct investments in Turkey and BRİCS economies
- Tez No: 972269
- Danışmanlar: PROF. DR. CEMAL ERDEM HEPAKTAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları, Gelişmekte Olan Ülkeler, Belirsizlik Endeksi, Ekonomik Büyüme, Ödemeler Bilançosu, Enflasyon 2025, 327 sayfa, Foreign Direct Investment, Developing Countries, Uncertainty Index, Economic Growth, Balance of Payments, Inflation 2025, 327 pages, Foreign direct investments
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Manisa Celal Bayar Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İktisat Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Doktora Tezi Suna ÇEVİK Manisa Celal Bayar Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü İktisat Anabilim Dalı Danışman: Prof. Dr. C. Erdem HEPAKTAN Bu çalışma, gelişmekte olan ekonomiler bağlamında doğrudan yabancı yatırımların (DYY) makroekonomik değişkenlerle olan ilişkisini Türkiye ve BRICS (Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin, Güney Afrika) ülkeleri örnekleminde incelemektedir. DYY, ekonomik büyüme, sermaye birikimi, teknoloji transferi ve dış ticaret entegrasyonu açısından gelişmekte olan ülkelerde stratejik bir araç olarak değerlendirilmektedir. 1990'lı yıllardan itibaren DYY'nin küresel dağılımında gelişmekte olan ülke grubunun payının artması, bu yatırımların kalkınma sürecindeki rolünü ön plana çıkarmıştır. Gelişmekte olan ülkeler grubuna dahil olan Türkiye ve BRICS ekonomilerinin doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının belirsizlik endeksi öncelenerek çeşitli makro ekonomik göstergelere hangi yönde ve hangi boyutlarda etkide bulunduğunun çalışma konusu olarak belirlenmesi de bu tür yatırımların gelişmekte olan ekonomilerde gelişen konumunun ve öneminin açıklanması konusunda literatüre katkı sağlaması hedeflenmiştir. Çalışmada 2014 yılının ilk çeyreğinden 2024 yılının ilk çeyreğine kadar olan döneme ilişkin çeyrek veriler kullanılmıştır. Analizde Türkiye ile birlikte Brezilya, Rusya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika yer almakta; DYY bağımsız değişken olarak alınırken, belirsizlik endeksi (WUI), enflasyon oranı (CPI), ödemeler dengesi (BPM6) ve reel ekonomik büyüme (RG) bağımlı değişkenler olarak ele alınmıştır. Veri seti panel yapıda olup, ekonometrik analizlerde öncelikle yatay kesit bağımlılığı ve birim kök testleri uygulanmış; ardından Westerlund panel eşbütünleşme testi ile Dumitrescu-Hurlin Granger nedensellik testi gerçekleştirilmiştir. Westerlund eşbütünleşme sonuçlarına göre, DYY ile RG arasında uzun dönemli istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki tespit edilmiş; özellikle Gt ve Pt test istatistiklerinin p-değerleri %1 anlamlılık düzeyinde bulunmuştur. Buna karşılık Granger nedensellik testi panel genelinde yalnızca BPM6 için DYY'den kaynaklanan anlamlı bir nedensellik olduğunu göstermiştir (p = 0.0178); diğer değişkenler için bu ilişki gözlenmemiştir. Ülke bazlı değerlendirmelerde ise bazı ülkelerde DYY'nin büyümeyi öncelediği, bazılarında ise büyüme ve istikrarın DYY'yi yönlendirdiği gözlemlenmiştir. Bulgular, DYY'nin ülke özelliklerine bağlı olarak farklı biçimlerde işlediğini ve belirsizlik düzeyinin yatırım kararları üzerinde sınırlayıcı bir etki yaratabileceğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT PhD Thesis Suna ÇEVİK Manisa Celal Bayar University Graduate School of Education Department of Economics Supervisor: Prof. Dr. C. Erdem HEPAKTAN This dissertation examines the relationship between foreign direct investment (FDI) and macroeconomic variables in the context of developing economies in thes ample of Turkey and BRICS countries. FDI is considered as a strategic tool in developing countries in terms of economic growth, capital accumulation, technology transfer and foreign trade integration. The increase in the share of developing countries in the global distribution of FDI since the 1990s has brought the role of these investments in the development process to the forefront. The study aims to contribute to the literature in explaining the evolving position and importance of such investments in developing economies by determining in which direction and to what extent FDI in Turkey and BRICS economies, which are included in the developing countries group, affect various macroeconomic indicators by prioritizing the uncertainty index. In the study, quarterly data for the period from the first quarter of 2014 to the first quarter of 2024 are used. The analysis includes Turkey along with Brazil, Russia, India, China and South Africa; FDI is taken as the independent variable, while uncertainty index (WUI), inflation rate (CPI), balance of payments (BPM6) and real economic growth (RG) are taken as dependent variables. The data set is panel in nature and econometric analyses are first conducted using cross-sectional dependence and unitroot tests, followed by Westerlund panel cointegration test and Dumitrescu-Hurlin Granger causality test. According to the Westerlund cointegration results, there is a statistically significant long-run relationship between FDI and RG; especially the p-values of Gt and Pt test statistics are found at the 1% significance level. On the other hand, the Granger causality test showed that there is a significant causality from FDI only for BPM6 (p = 0.0178); this relationship was not observed for other variables. Incountry-by-country assessments, it is observed that in some countries, FDI prioritizes growth, while in others, growth and stability drive FDI. The findings reveal that FDI operates differently depending on country characteristics and that the level of uncertainty may have a limiting effect on investment decisions.
Benzer Tezler
- Yükselen ekonomilerde finansal sektörün yapısal analizi
Structural analysis of the financial sector in emerging economies
TANSU TOPUZOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
SigortacılıkBilecik Şeyh Edebali ÜniversitesiBankacılık ve Finans Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FARUK AKIN
- Türkiye'de tüm illerde optimum duvar ve yalıtım malzemelerinin belirlenmesi
Determination of optimum wall and insulation materials in all provinces in Turkey
BURAK KARADEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Mühendislik Bilimleriİstanbul Gedik ÜniversitesiSavunma Teknolojileri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜLENT İMAMOĞLU
- Genişletilmiş Taylor kuralı analizi: BRICS ülkeleri ve Türkiye incelemesi (2003-2022)
Augmented Taylor rule analysis: BRICS countries and Türkiye (2003-2022)
HALİT YALÇIN
Doktora
Türkçe
2024
EkonomiBilecik Şeyh Edebali Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NECATİ ÇİFTÇİ
- Essays on renewable energy consumption and its transition towards a sustainable future
Yenilenebilir enerji tüketimi ve sürdürülebilir bir geleceğe geçiş üzerine denemeler
IFTIKHAR MUHAMMAD
- İnovasyon ve ekonomik büyüme ilişkisi: BRICS ve Türkiye üzerine bir analiz
Başlık çevirisi yok
MARVIN ROCK CHILD TANGA
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
EkonomiKocaeli Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FERHAT PEHLİVANOĞLU
