Türkiye'de doğal olarak yayılış gösteren bazı Colchicum (acı çiğdem) türlerinde kolşisin ve fitokimyasal bileşenlerin belirlenmesi
Determination of Colchicine and phytochemical components in some colchicum species naturally distributed in Turkey
- Tez No: 972237
- Danışmanlar: PROF. DR. NESLİHAN YEŞİM YALÇIN MENDİ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Colchicum spp, Kolşisin, Geofit, Ekstraksiyon, Colchicum spp, Colchicine, Geophyte, Extraction
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çukurova Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Türkiye, coğrafi konumu ve sahip olduğu iklimi nedeniyle bitkisel genetik çeşitlilik yönünden oldukça zengindir. Ülkemiz florasında doğal olarak yetişen yaklaşık 12000 bitki türü bulunmaktadır. Bu çeşitliliğin önemli bir kısmını süs bitkileri sektörü için ekonomik öneme sahip olan geofitler (birçok soğanlı, yumrulu ve rizomlu bitkiler) oluşturmaktadır. Soğanlı bitkiler estetik ve hoş görünüme sahip bitkilerdir. Ülkemiz süs bitkileri ihracat değerleri içerisinde doğal çiçek soğanları yaklaşık %7'lik bir paya sahiptir. Yaygın olarak acı çiğdem veya güz çiğdemi gibi isimlerle bilinen Colchicum cinsi Colchicaceae ailesine ait olup ülkemizde doğal yayılış gösteren önemli soğanlı bitkilerden biridir. Colchicum türleri estetik görünümünün yansıra sahip olduğu kolşisinoidler gibi sekonder metabolitler nedeni ile farmakoloji alanında da oldukça önemli bir yere sahiptir. Bu çalışmada Colchicum cillicium (Boiss.) Dammer., Colchicum minutum K.M. Perss., Colchicum szovitsii Fisch. C.A.Mey. subsp. szovitsii, Colchicum baytopiorum C.D. Brickell türlerinin toprak altı kısımlarından etanol ve metanol ile hazırlanan ekstraktlarının kolşisin miktarı, antioksidan aktivite ve toplam fenolik madde m,ktarları ve toplam flavanoid madde miktarlarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Her türün toprak altı kısımlarından alınan soğan eksplantları ile iki farklı çözgen (ethanol ve methanol) kullanılarak üçer farklı çözgen konsantrasyonu (%20, %50 ve %80), sıcaklık (30-45-60 °C) ve süre (60-70-80 dk) kombinasyonlarında en yüksek kolşisinin elde edileceği şartların belirlenmesi amacıyla faktöriyel düzende, tesadüf blokları deneme desenine göre 15 farklı koşulda ekstraksiyon işlemleri yürütülmüştür. Box–Behnken Yöntem Tasarımı kullanılarak optimize edilen bu süreçte; etanol ve metanol ile hazırlanan ekstraktların DPPH ve FRAP yöntemleri kullanılarak antioksidan aktiviteleri ile toplam fenolik madde, toplam flavonoid madde ve kolşisin değerleri elde edilmiş, ayrıca ekstraksiyon şartları belirlenerek incelenmiştir. Kolşisin miktarları bakımından etanol ekstraksiyonunda en yüksek %0,145 miktarı ile C. minitum türünde tespit edilmiş olup, bunu sırasıyla C. szovitsii (%0,044), C. cilicicum (%0,036) ve C. baytopiorum (%0,018) izlemiştir. Metanol ekstraksiyonunda ise en yüksek kolşisin miktarı %0,273 ile yine C. minutum türünde tespit edilmiş olup, en düşük değer ise C. cilicicum (%0,053) türünde tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
Türkiye, due to its geographical location and climate, is quite rich in plant genetic diversity. Türkiye's flora contains approximately 12,000 naturally occurring plant species. A significant portion of this diversity consists of geophytes (plants with many bulbs, tubers, and rhizomes), which are of economic importance to the ornamental plant sector. Bulbous plants have an aesthetic and pleasing appearance. Natural flower bulbs account for approximately 7% of Türkiye's ornamental plant export values. The genus Colchicum, commonly known as bitter crocus or autumn crocus, belongs to the Colchicaceae family and is one of the important bulbous plants naturally distributed in Türkiye. In addition to their aesthetic appearance, Colchicum species also hold a significant place in pharmacology due to their secondary metabolites such as colchicinoids. In this study, Colchicum cilicicum (Boiss.) Dammer., Colchicum minutum K.M. Perss., Colchicum szovitsii Fisch. C.A.Mey. subsp. szovitsii, Colchicum baytopiorum C.D. Brickell species were investigated for their antimicrobial activity using the diffusion method in extracts prepared with ethanol and methanol from the underground parts. Additionally, the aim was to determine the antioxidant activities and total phenolic contents of the obtained ethanolic and methanol extracts using the DPPH method. Extraction processes were conducted under 15 different conditions using onion explants taken from the underground parts of each species using two different solvents (ethanol and methanol) at three different combinations of solvent concentration (20%, 50%, and 80%), temperature (30-45-60°C), and time (60-70-80 min) in a factorial, randomized complete block design to determine the conditions that would yield the highest colchicine. In this process, optimized using the Box–Behnken Method Design, Antioxidant activities, total phenolic content, total flavonoid content, and colchicine values of extracts prepared with ethanol and methanol were obtained using DPPH and FRAP methods, and extraction conditions were determined and examined. In terms of colchicine content, the highest amount was detected in C. minutum (0.145%) in ethanol extraction, followed by C. szovitsii (0.044%), C. cilicicum (0.036%), and C. baytopiorum (0.018%). In methanol extraction, the highest amount of colchicine was detected in C. minutum (0.273%), while the lowest was detected in C. szovitsii (0.072%).
Benzer Tezler
- 1981 Türkiye tarımsal yapısının önemli bileşenleri ve tarımsal bölgelerin elde edilmesi
Principle components of Turkey's agricultural structure and to determine agricultural rigions in 1981
İHSAN KARABULUT
- 1983 yılı trafik kaza istatistikleri değerlendirmesi
Başlık çevirisi yok
ŞÜKRÜ ÖZER
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
UlaşımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. RIDVAN EGE
- İş kazalarının Türk ekonomisi üzerine etkileri ve kömür madenciliği üzerine bir inceleme
Başlık çevirisi yok
MESUT ÖRMECİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
PROF. DR. NACİ KINACIOĞLU
- Akaryakıtla çalışan endüstriyel tav fırınlarında yanma, sıcaklık ve basıncın optimum kontrolu
Optimum control of combustion temperature and pressure in industrial tempering furnaces working with fuel-oil
MEHMET EROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Makine MühendisliğiGazi ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜCEL ERCAN