Birlikte ekim yönteminin domates'de Tuta absoluta'nın(Meyrick) (Lepidoptera: Gelechiidae) populasyonu, doğaldüşman yoğunluğu ve zarar oranı üzerine etkisinin belirlenmesi
Determination of the effect of intercropping method on the population, natural enemy density and damage rate of Tuta absoluta (Meyrick) (Lepidoptera: Gelechiidae) in tomatoes
- Tez No: 972024
- Danışmanlar: PROF. DR. İBRAHİM GENÇSOYLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Birlikte ekim, domates, Tuta absoluta, Intercropping, tomato, Tuta absoluta
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bitki Koruma Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: 2024 yılı domates üretim sezonunda Manisa/Sarıgöl Dindarlı köyünde birlikte ekimin domateste Tuta absoluta'nın popülasyonu, doğal düşman yoğunluğu ve meyve ve yaprakta zarar oranı üzerine etkisini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metod: Çalışma tesadüf blokları deneme desenine göre 7 karakterli (yalnız domates kontrol, Yalnız fesleğen, Yalnız korunga, 1 sıra korunga + 2 sıra domates+ 1 sıra korunga, 2 sıra korunga + 2 sıra domates + 2 sıra korunga, 1 sıra fesleğen + 2 sıra domates + 1 sıra fesleğen, 2 sıra fesleğen + 2 sıra domates + 2 sıra fesleğen) ve 3 tekerrürlü olarak yapılmıştır. Çalışmada, domates sıra üstü 50 cm, sıra arası 150 cm olacak şekilde, blok uzunluğu 10 m, 4 m genişliğinde ve bloklar arasında 2 m olacak şekilde gerçekleştirilmiştir. Tuta absoluta'nın popülasyon değişimlerinin belirlenmesi için 1 adet feromon tuzağı ve her parselden 30 yaprak ve 30 meyve kontrol edilmiştir. Çalışma domates bitkisinin korunga ve fesleğen ile farklı sıralar şeklinde birlikte ekim yapılarak Tuta absoluta'nın popülasyon değişimini, doğal düşman yoğunluğu ve zarar oranının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmada domates çeşidi olarak nergis oturak çeşidi, adi korunga (Onobrychis sativa) ve fesleğen (Ocimum basilicum L.) kullanılmıştır. Bulgular: Elde edilen sonuçlara göre T. absoluta'nın erginleri ilk olarak 19.7.2024 tarihinde Tuzak 1'de 82 adet/tuzak olurken, Tuzak 2'de 46 adet/tuzak birey görülmüş ve hasat sonuna kadar azalarak devam etmiştir. T. absoluta'nın yapraklarda yıllık ortalama bulaşma miktarı %17,29 ile yalnızca domates ekilen alanlarda olurken, birlikte ekim yapılan alanlarda istatistiksel farka rastlanmamış ve %14,01-15,08 arasında olmuştur. Meyve zarar oranı ise en yüksek %31,37 ile yalnız domates yapılan alanda görülürken, onu 1 sıra korunga+ 2 sıra domates+ 1 sıra korunga izlemiştir. 2 sıra korunga+ 2 sıra domates+ 2 sıra korunga, 1 sıra fesleğen+ 2 sıra domates+ 1 sıra fesleğen ve 2 sıra fesleğen+ 2 sıra domates+ 2 sıra fesleğen aralarında istatiksel fark bulunmamış ve zarar oranı 24,51-%25,00 arasında olmuştur. Doğal düşman olarak ise Coleoptera takımından Coccinella septempunctata Linnaeus (Coccinellidae) popülasyonu kayıt altında tutulmuştur. Domates- fesleğen, domates-korunga birlikte ekim uygulamaları ve monokültür domates uygulamaları arasında doğal istatiksel bir fark olmasa da birlikte ekim yapılan alanlarda daha fazla görülmüştür. Sonuç: Çalışma sonucundaki elde edilen veriler doğrultusunda, feromon tuzakları ve 1 sıra fesleğen + 2 sıra domates+1 sıra fesleğen ya da 1 sıra korunga + 2 sıra domates + 1 sıra korunga birlikte ekim yönteminin zararlı ile entegre mücadelede kapsamında T. absoluta'nun kontrolunda etkili olacağı sonucuna varılmıştır. Ayrıca, bölgede daha fazla detaylı çalışmalarında yapılması da önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: It was carried out to determine the effects of intercropping on the population, natural enemy density and fruit and leaf damage rate of Tuta absoluta in tomato in Manisa/Sarıgöl Dindarlı village in the 2024 tomato production season. Material and Methods: The study was carried out according to the randomized complete block design with 7 characters (only tomato control, only basil, only sainfoin, 1 row of sainfoin + 2 rows of tomato + 1 row of sainfoin, 2 rows of sainfoin + 2 rows of tomato + 2 rows of sainfoin, 1 row of basil + 2 rows of tomato + 1 row of basil, 2 rows of basil + 2 rows of tomato + 2 rows of basil) and 3 replications. In the study, tomato rows were 50 cm above the row, 150 cm between rows, block length was 10 m, 4 m wide and 2 m between blocks. To determine the population changes of Tuta absoluta, 1 pheromone trap and 30 leaves and 30 fruits from each plot were checked. Results: In the study, Nergiz domato variety, common sainfoin (Onobrychis sativa) and basil (Ocimum basilicum L.) were used in this study. According to the results obtained, T. absoluta adults were first seen on 19.7.2024 in Trap 1 with 82 individuals/trap, while 46 individuals/trap were seen in Trap 2 and continued to decrease until the end of harvest. The annual average infestation rate of T. absoluta on leaves was 17,29% in areas planted only with tomatoes, while no statistically significant difference was found in areas planted together and was between 14,01-15,08%. The highest fruit damage rate was seen in the area planted only with tomatoes with 31,37%, followed by 1 row of sainfoin + 2 rows of tomatoes + 1 row of sainfoin. There was no statistical difference between 2 rows of sainfoin + 2 rows of tomatoes + 2 rows of sainfoin, 1 row of basil + 2 rows of tomatoes + 1 row of basil and 2 rows of basil + 2 rows of tomatoes + 2 rows of basil and the damage rate was between 24,51-25,00%. As a natural enemy, Coccinella septempunctata Linnaeus (Coccinellidae) population from the Coleoptera order was recorded. Although there was no statistically significant difference between tomato-basil, tomato-sainfoin intercropping and monoculture tomato applications, it was seen more in intercropping areas. Conclusion: it was concluded that pheromone traps and 1 row of basil + 2 rows of tomatoes + 1 row of basil or 1 row of sainfoin + 2 rows of tomatoes + 1 row of sainfoin together with the planting method would be effective in controlling T. absoluta within the scope of integrated pest control. In addition, it is recommended that more detailed studies be conducted in the region.
Benzer Tezler
- Van Gölü Havzası'nda Tuta absoluta (Meyrick, 1917) (Lepidoptera:Gelechiidae)'nın domates alanlarındaki yayılışı, popülasyon gelişmesi, bulaşıklık ve zarar oranı ile doğal düşmanlarının saptanması
Distribution, population development, infestation and damage rates, and identification of natural enemies of Tuta absoluta (Meyrick, 1917) (Lepidoptera: Gelechiidae) in tomato fields in the Van Lake Basin
FUAT ARGIŞ
Doktora
Türkçe
2023
ZiraatVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
PROF. DR. REMZİ ATLIHAN
DR. ÖĞR. ÜYESİ HİLMİ KARA
- Domates (Lycopersicon esculentum Mill.)'te zararlı olan Tuta absoluta (Meyrick, 1917) (Lepidoptera:Gelechiidae)'nın Şanlıurfa ilindeki parazitoit ve predatör türlerinin belirlenmesi ve etkinlikleri üzerinde araştırmalar
The research studies on determining the parasitoid and predator species of tomato pest Tuta absoluta (Meyrick, 1917) (Lepidoptera: Gelechiidae) (Lycopersicon esculentum Mill.) and their activities in Sanliurfa, Turkey
AYÇİN AKSU ALTUN
- Random forest classification of tomato fields with planet satellite image data and accuracy assessment
Planet uydu görüntü verileriyle yüksek doğruluklu domates ürün tipi sınıflandırmasında rastgele orman sınıflandırma yönteminin kullanımı ve doğruluk analizi
BETÜL ŞALLI
Yüksek Lisans
İngilizce
2020
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE FİLİZ SUNAR
- Kыргызстанда өстүрүлгөн жүгөрү сортторун генетикалык модификацияланган организмдердин болуусуна карата изилдөө
Kırgızistan'da yetiştirilen mısır çeşitlerine genetiği değiştirilmiş organizmaların dahil edilmesi
ASEL CODARBEKOVA
Yüksek Lisans
Kırgızca
2025
BiyoteknolojiKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiBiyoteknoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KADIRBAY ÇEKİROV
- Eskişehir ili domates ve biber ekim alanlarında görülen bazı virüs hastalıklarının belirlenmesi ve moleküler karakterizasyonları
Determination and molecular characterization of some virus diseases on tomato and pepper plants in Eskişehir province
FARUK ÖNCÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
ZiraatSelçuk ÜniversitesiBitki Koruma Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SERKAN YEŞİL