Üniversite öğrencilerinin kripto para piyasasındaki yatırım kararlarını belirleyen faktörler: Bursa ili pilot uygulaması
Factors determining investment decisions of college students in the cryptocurrency market: A pilot study in Bursa province
- Tez No: 971832
- Danışmanlar: DOÇ. DR. MEVLÜT CAMGÖZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Kripto para birimi, Davranışsal finans, Yatırım kararları, Üniversite öğrencileri, Yapısal eşitlik modellemesi, Finansal yatırım, Çok düzeyli yapısal eşitlik modellemesi, Cryptocurrency, Behavioral finance, Investment Decisions, University Students, Structural Equation Modeling, Financial investment, Multilevel structural equation modeling
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bursa Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşletme Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kripto para piyasası hızla gelişmiş ve merkeziyetsiz ve volatil yapısıyla dünya genelinde bireysel yatırımcıları çekmiştir. Büyümesine rağmen, mevcut literatürün çoğunluğu teknolojik ve ekonomik boyutlara odaklanmakta; yatırımcı davranışlarını etkileyen sosyo-kültürel, psikolojik ve finansal faktörlerin kapsamlı bir şekilde incelenmesine ise sınırlı ölçüde yer verilmektedir. Bu çalışmanın amacı, kripto para piyasasında bireysel yatırımcıların yatırım kararlarını etkileyen temel psikolojik, sosyo-kültürel ve finansal faktörleri araştırmaktır. Bu bağlamda, en çok kullanılan iki kuramsal çerçeve olan Teknoloji Kabul Modeli (TAM) ve Planlı Davranış Teorisi (TPB) analiz edilmiştir. Çalışma, sosyal destek, sosyal etki, kaçırma korkusu, algılanan güven, finansal öz-yeterlik ve algılanan fayda olmak üzere dokuz bağımsız değişkenin yatırımcı tutumu ve gerçek kullanım üzerindeki etkilerini değerlendirmektedir. Nicel araştırma tasarımını benimseyen çalışma, bağımlı ve bağımsız değişkenleri temsil eden ölçekler ile demografik değişkenleri içeren çevrimiçi anket aracılığıyla birincil veri toplamıştır. Hedef kitle, Bursa Uludağ Üniversitesi, Bursa Teknik Üniversitesi ve Mudanya Üniversitesi'nden öğrencilerden oluşmaktadır. Her kurumun orantılı temsilini sağlamak amacıyla tabakalı rasgele örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Bursa'daki üniversite öğrencileri arasında toplam 306 geçerli yanıt elde edilmiştir. Değişkenler arasındaki öne sürülen ilişkileri test etmek için, yapısal eşitlik modellemesi (YEM) yöntemine kullanılmış, geçerlilik ve güvenilirliği temin etmek amacıyla doğrulayıcı faktör analizi uygulanılmıştır. Bu analizler, yapılar arasındaki ilişkileri ve bunların yatırım karar alma davranışı üzerindeki etkilerini değerlendirmiştir. Bulgular, psikolojik ve sosyo-kültürel faktörlerin bireysel kripto para yatırım kararları üzerinde anlamlı etkisi olduğunu, finansal öz-yeterlik önemli bir etki göstermediğini göstermiştir. Çalışma, duygusal, sosyal, finansal ve bilişsel faktörlerin genç yatırımcı kararlarını şekillendirmedeki ilişkisinin altını çizerek, davranışsal finans ve kripto para piyasası benimseme literatürüne zenginlik katmaktadır. Elde edilen sonuçlar, akademik literatüre olduğu kadar dijital varlık piyasalarında bireysel yatırımcı davranışlarının pratik anlaşılmasına da katkı sağlamaktadır. Ayrıca, finans eğitmenleri, politika yapıcılar ve yatırım platformları için, giderek daha merkeziyetsizleşen finansal ortamda karar verme süreçlerini geliştirmeye yönelik değerli içgörüler sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
The cryptocurrency market has evolved rapidly, attracting individual investors worldwide with its decentralized and volatile nature. Despite its growth, most existing literature focuses on technological and economic dimensions, with limited exploration of the sociocultural, psychological, and financial factors influencing investor behavior. The purpose of this study is to investigate the key psychological, sociocultural, and financial factors that influence the investment decisions of individual investors in the cryptocurrency market. In this context, two of the most used theoretical frameworks as the Technology of Acceptance Model (TAM), and the Theory of Planned Behavior (TPB) were analyzed. The study evaluates the effects of nine independent variables - social support, social influence, fear of missing out, perceived trust, financial self-efficacy, and perceived usefulness on investor attitude and actual usage. By adopting a quantitative research design, primary data was collected using an online survey questionnaire consisting of scales representing dependent and independent variables along with demographic variables. The target population included students from the three universities through Bursa Uludag University, Bursa Teknik University, and Mudanya University. A stratified random sampling method was employed to ensure proportional representation for each institution. A total of 306 valid responses was obtained among college students of Bursa. To test the hypothesized relationships between variables, the study used Structural Equation Modeling (SEM), supported by confirmatory factor analysis to ensure validity and reliability, which evaluate the relationships between the constructs and their effects on investment decision making behavior. Findings showed that the psychological and sociocultural factors have a significant influence on individual cryptocurrency investment decisions, with financial self-efficacy not showing a significant effect. The study enriches the literature on behavioral finance and cryptocurrency market adoption by highlighting the relationship between emotional, social, financial, and cognitive factors in shaping young investors decisions. The findings add to both the academic literature and our practical understanding of individual investor behavior in digital asset markets. They also provide valuable insights for financial educators, policymakers, and investment platforms looking to improve decision-making in an increasingly decentralized financial landscape.
Benzer Tezler
- Üniversite öğrencilerinin yatırım aracı olarak kripto para kullanım niyetlerinin incelenmesi
Investigation of university students intention to use cryptocurrency as an investment instrument
ADEM ÖZDEMİR
Doktora
Türkçe
2024
Bilim ve TeknolojiAtatürk ÜniversitesiYönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERDAR AYDIN
- Classification of cryptocurrencies and the perception of college students about its use
Kriptopara birimlerinin sınıflandırılması ve üniversite öğrencilerinin kriptopara kullanımına bakış açısı
MUHAMMAD ZAIN BUTT
- Uluslararası ticaret ve lojistik bölümü öğrencilerinin kripto para ve finansal okuryazarlık düzeylerinin değerlendirilmesi
Assessment of international trade and logistics students' cryptocurrency and financial literacy levels
SÜREYYA KOYUNCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MaliyeÇağ ÜniversitesiUluslararası Ticaret ve Pazarlama Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞEGÜL KURTULGAN
- Üniversite öğrencilerinin dijital okuryazarlığı ile Bitcoin kullanım durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of university students digital literacy and Bitcoin use case
MUHAMMED RAŞİT HALICI
- Üniversite öğrencilerinde kripto para kullanım sıklığı, kripto para kullanımı ile erişkin dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu belirtileri, yaşam kalitesi ve uyku kalitesi ilişkisi
The relationship between use of cryptocurrency with adult attention deficit hyperactivity disorder symptoms, quality of life and SLEEP quality, frequency of cryptocurrency use among university students
AHMETHAN TURAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
PsikiyatriHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA ARI
