Eski Anadolu mitolojisi ve Türk mitolojisindeki hayvan figürlerinin karşılaştırılması
A comparison of animal figures in ancient Anatolian mythology and Turkish mythology
- Tez No: 971706
- Danışmanlar: PROF. DR. HASAN ALİ ŞAHİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Mitoloji, Türk Mitolojisi, Hatti Mitolojisi, Hurri Mitolojisi, Hitit Mitolojisi, Mythology, Turkish Mythology, Hatti Mythology, Hurri Mythology, Hittite Mythology
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Erciyes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Mitoloji, bir toplumun evreni, doğayı ve insanı nasıl algıladığını yansıtan; kutsal ve yaratılış hikâyeleri, sembolik motifler vasıtasıyla toplumların kültürel kimliklerine şekil veren, sözlü ve yazılı anlatıların tamamını karşılayan bir kavramdır. Mitoloji, toplumların bulundukları coğrafyanın ve sahip oldukları kültürlerin etkisiyle kendine has özellikleri içinde barındırır. İnsan ile hayvan arasındaki etkileşim tarihin başlangıcından beri devam etmektedir. Hayvanlar, bir toplum için yalnızca besin kaynağı ve binek olarak görülmemiş, hayatın her safhasında çeşitli rollere bürünmüştür ve bu durum, toplumların mitolojilerine de yansımıştır. Mitolojilerde hayvan mitleri, Tanrı ve Tanrıçaların yanında önemli bir yere sahiptir. Toplumlar, hayvanları yalnızca fiziksel olarak tasvir etmekle kalmamış, aynı zamanda sembolik anlamlarda yüklemişlerdir. Bu çalışma, Hatti, Hurri ve Hitit topluluklarının mitolojileri ile Türk mitolojisinde yer alan hayvan mitolojilerinin karşılaştırılması üzerine hazırlanmıştır. Çalışma hazırlanırken hayvan sembollerinin işlevsel ve simgesel anlamları karşılaştırılmalı bir biçimde ele alınmıştır. Türk mitolojisinde kurt, geyik ve kartal gibi hayvanlar koruyucu, yol gösterici ve dönüştürücü rollerle ön plana çıkarken; Anadolu medeniyetlerinde boğa, kartal, aslan ve yılan gibi hayvanlar tanrılarla özdeşleştirilmiştir. Bu motiflerin destanlar, efsaneler ve mitolojik anlatılar kapsamında incelenmesi, farklı toplulukların kültürel kodlarının hayvan sembolleri vasıtasıyla nasıl şekillendiğini ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Bu çalışma, Türklerin Anadolu'ya yerleşmeden önceki mitolojik düşünce yapıları ile Eski Anadolu'nun kadim inanç sistemleri arasında kurulan anlam bağlarını görünür kılmayı hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
Mythology is a concept that reflects how a society perceives the universe, nature, and humanity, shaping its cultural identity through sacred and creation stories, as well as symbolic motifs. It encompasses both oral and written narratives. Mythology contains distinctive characteristics shaped by the geography and culture of the societies in which it exists. The interaction between humans and animals has persisted since the beginning of history. Animals have not only been seen as a source of food and transportation but have also played various roles in all stages of life, and this has been reflected in the mythology of societies. In myths, animal myths hold an important place alongside gods and goddesses. Societies have not only depicted animals physically but have also imbued them with symbolic meanings. This study focuses on comparing the animal mythology found in the mythologies of the Hatti, Hurrian, and Hittite communities with those in Turkish mythology. In this study, the functional and symbolic meanings of animal symbols have been analyzed in a comparative manner. In Turkish mythology, animals such as wolves, deer, and eagles are prominent as protective, guiding, and transformative figures. Meanwhile, in the civilizations of Anatolia, animals such as bulls, eagles, lions, and snakes have been associated with gods. Examining these motifs within the context of epics, legends, and mythological narratives aims to reveal how the cultural codes of different communities were shaped through animal symbols. This study seeks to make visible the connections between the mythological thought structures of the Turks before their settlement in Anatolia and the ancient belief systems of Old Anatolia.
Benzer Tezler
- Erken Hristiyan ve ilk Bizans resim ve kabartma sanatında kaynak ve okullar (2 cilt)
Sources and school of painting and sculpture during the early Christian and first Byzantine period
AHMET MEHMET KİPMEN
- Türk sanatı ve mitolojisinde metamorfoz
Metamorphosis in Turkish art and mythology
NERGİZ DEMİR SOLAK
Doktora
Türkçe
2024
Güzel SanatlarAtatürk ÜniversitesiSanat Kuramı ve Eleştiri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YUNUS BERKLİ
- Alevi inançlarında hayvan mitolojisi ve tabusu
Animal mythology and table in flame beliefs
SUNA TUBA ÖCALAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve EdebiyatıNevşehir Hacı Bektaş Veli ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞRUL BALABAN
- Orta Anadolu türkülerinde dağ metaforu ve bu metafora yüklenen anlamlar
Mountain metaphor in Central Anatolian folk songs and its meanings and connotations
ŞEFİKA BALLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Halk Bilimi (Folklor)Kapadokya ÜniversitesiKültürel Çalışmalar Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HALDUN VURAL