Yaşlı bireylerin beslenme, sarkopeni, sarkopenik obezite durumlarının saptanması ve diyet kalitesinin değerlendirilmesi: Niğde örneği
Determination of nutritional status, sarcopenia and sarcopenic obesity and evaluation of diet quality in the elderly: The nNiğde sample
- Tez No: 971665
- Danışmanlar: PROF. DR. YAHYA ÖZDOĞAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, Niğde ilinde yaşayan yaşlı bireylerde malnütrisyon, sarkopeni ve sarkopenik obezite durumlarını etkileyen faktörlerin belirlenmesi, depresyon ve diyet kalitesi ile ilişkisinin değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Kasım 2024 - Mart 2025 tarihleri arasında, Niğde il merkezindeki 4 aile sağlığı merkezine (ASM) başvuran 65 yaş ve üstü kişilerden seçilen 338 birey çalışmaya dahil edilmiştir. Anket formunda; genel bilgiler, sağlık bilgileri, beslenme alışkanlıkları, fiziksel aktivite durumu, antropometrik ölçümler, el kavrama gücü, 24 saatlik besin tüketim kaydı; sarkopeni durumunu taramak için Sarkopeni Risk Tarama Testi (SARC-F), beslenme durumunu değerlendirmek için Mini Nütrisyonel Değerlendirme Testi (MNA) ve depresyon durumunu değerlendirmek için Geriatrik Depresyon Ölçeği-15 (GDÖ-15) yer almaktadır. Bireylerin sarkopeni ve sarkopenik obezite durumlarını belirlemek için İskelet Kas Kütlesi İndeksi (SSMI) ve diyet kalitelerini belirlemek için Sağlıklı Yeme İndeksi-2020 (SYİ-2020) araştırmacı tarafından hesaplanmıştır. Katılımcıların %41,7'si erkek, %58,3'ü kadındır. Erkeklerin %80,1'i, kadınların %65,0'ı yeterli beslenme; erkeklerin %12,8'i, kadınların %28,4'ü malnütrisyon riski; erkeklerin %7,1'i, kadınların %6,6'sı malnütrisyon grubunda yer almaktadır (p<0,05). Erkeklerin %29,1'i, kadınların %64,0'ı sarkopenik; erkeklerin %19,9'u, kadınların %47,2'si sarkopenik obezdir (p<0,001). GDÖ-15 sınıflamasında depresyonu olmayanlar; yeterli beslenenlerde %77,6, malnütrisyon riski grubunda %4,1 oranındayken, malnütrisyon grubunda birey yoktur (p<0,001). SYİ sınıflamasına göre kötü diyet oranı yeterli beslenenlerde %42,7, malnütrisyon riski grubunda %87,8 ve malnütrisyon grubunda %91,3'tür (p<0,001). GDÖ-15 sınıflamasına göre depresyonu olmayanlar sarkopenik bireylerde %24,0, sarkopenik olmayan bireylerde %87,7'dir (p<0,001). SYİ sınıflamasına göre kötü diyet sarkopenik bireylerde %95,8, sarkopenik olmayan bireylerde %17,0'dır (p<0,001). GDÖ-15 sınıflamasına göre depresyonu olmayanlar sarkopenik obez bireylerde %29,8, sarkopenik obez olmayan bireylerde %71,0'dır (p<0,001). SYİ sınıflamasına göre kötü diyet sarkopenik obez bireylerde %96,7, sarkopenik obez olmayan bireylerde %33,2'dir (p<0,001). Malnütrisyon, sarkopeni ve sarkopenik obez yaşlı bireyler (özellikle kadın) kalitesiz beslenme ve depresyon durumu açısından risklidir. Enerji ve besin ögelerinin yeterli ve dengeli alımından oluşan kaliteli bir diyet ve psikolojik iyi oluş hali; yaşlılık döneminde sıklıkla görülen malnütrisyon, sarkopeni ve sarkopenik obezitenin önlenmesinde ve tedavisinde etkili olmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aimed to determine the factors affecting malnutrition, sarcopenia, and sarcopenic obesity in elderly individuals living in Niğde province and to evaluate their relationship with depression and diet quality. A total of 338 individuals aged 65 and over who presented to four family health centers (FHC) in Niğde province between November 2024 and March 2025 were included in the study. The questionnaire included general information, health information, nutritional habits, physical activity status, anthropometric measurements, hand grip strength, a 24-hour food consumption record, the Sarcopenia Risk Screening Test (SARC-F) to screen for sarcopenia, the Mini Nutritional Assessment Test (MNA) to assess nutritional status, and the Geriatric Depression Scale-15 (GDS-15) to assess depression. Skeletal Muscle Mass Index (SSMI) was calculated by the researcher to determine the sarcopenia and sarcopenic obesity status of individuals, and Healthy Eating Index-2020 (HEI-2020) was calculated to determine their diet quality. Among the participants, 41.7% were male and 58.3% were female. Adequate nutrition was observed in 80.1% of men and 65.0% of women; risk of malnutrition was present in 12.8% of men and 28.4% of women; and 7.1% of men and 6.6% of women were classified in the malnourished group (p<0.05). Sarcopenia was present in 29.1% of men and 64.0% of women, while 70.9% of men and 36.0% of women were non-sarcopenic (p<0.001). According to the GDS-15 classification, those without depression were 77.6% in those with adequate nutrition, 4.1% in the malnutrition risk group, while there were no individuals in the malnutrition group (p<0.001). According to the HEI classification, the rate of poor diet was 42.7% in those with adequate nutrition, 87.8% in the malnutrition risk group, and 91.3% in the malnutrition group (p<0.001). According to the GDS-15 classification, those without depression were 24.0% in sarcopenic individuals and 87.7% in non-sarcopenic individuals (p<0.001). According to the HEI classification, poor diet was 95.8% in sarcopenic and 17.0% in non-sarcopenic individuals (p<0.001). According to the GDS-15 classification, those without depression were 29.8% in sarcopenic-obese individuals and 71.0% in sarcopenic-non-obese individuals (p<0.001). According to the HEI classification, poor diet was 96.7% in sarcopenic-obese individuals and 33.2% in sarcopenic-non-obese individuals (p<0.001). Elderly individuals (especially women) with malnutrition, sarcopenia, and sarcopenic obesity are at risk for poor quality nutrition and depression. A quality diet consisting of adequate and balanced intake of energy and nutrients, along with psychological well-being, is effective in the prevention and treatment of malnutrition, sarcopenia, and sarcopenic obesity, which are frequently seen in old age.
Benzer Tezler
- Yetişkin ve yaşlı bireylerde sarkopenik obezite durumunun saptanması ve tanı yöntemlerinin karşılaştırılması
Assessment of sarcopenic obesity and comparision of diagnostic methods in adults and elderly
MERVE ÖZDEMİR
Doktora
Türkçe
2016
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMİNE AKSOYDAN
- Yaşlılarda malnutrisyonun belirlenmesinde alternatif antropometrik indekslerin değerlendirilmesi
Evaluation of alternative anthropometric indices in the determination of malnutrition in the elderly
ŞERİFE AKPINAR ŞENTÜRE
Doktora
Türkçe
2025
Beslenme ve DiyetetikGazi ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EDA KÖKSAL
- Diyabetik olmayan obeziteli bireylerin takiplerinde sarkopeni riskinin değerlendirilmesi
Evaluation of sarcopenia risk during follow-up of non-diabetic patients with obesity
FURKAN ALP EREN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile Hekimliğiİstanbul Medeniyet ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET SARGIN
DOÇ. DR. BÜLENT CAN
- Tip 2 diyabette klinik özellikler ve metabolik parametreler ile kas gücü ilişkisi
The relationship between muscle strenght and clinical characteristics and metabolic parameters in TYPE 2 diabetes
ZEHRA KAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile Hekimliğiİstanbul Medeniyet ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BÜLENT CAN
- Diz osteoartrit hastalarında sarkopeninin fiziksel aktivite, kinezyofobi ve yaşam kalitesi üzerine etkisi
The effect of sarcopenia on physical activity, kinesiophobia and quality of life in patients with knee osteoarthritis
EREN ASLAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonSivas Cumhuriyet ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEVİL CEYHAN DOĞAN