Futbol hakemlerinin performansını etkileyen iç ve dış faktörlerin incelenmesi
Examination of internal and external factors affecting the performance of football referees
- Tez No: 971633
- Danışmanlar: DOÇ. DR. CENK TEMEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Spor, Sports
- Anahtar Kelimeler: Hakemler-spor, Performans değerlendirme, Referees, Performance evaluation
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Spor Yöneticiliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, futbol hakemlerinin performansını etkileyen iç ve dış faktörleri belirlemek ve bu faktörlerin hakemlerin karar verme süreçlerine olan etkilerini analiz etmektir. Nitel araştırma yöntemi kullanılarak yarı yapılandırılmış görüşme tekniği tercih edilmiştir. Türkiye Futbol Federasyonuna (TFF) bağlı farklı klasmanlarda görev yapan 30 hakemle görüşülmüştür. Katılımcılar farklı yaş, deneyim ve lig seviyelerine göre maksimum çeşitliliğe uygun seçilmiştir. İçsel faktörler, Dışsal Faktörler ve Mesleki Gelişim ve Farkındalık temaları MAXQDA analiz programı kullanılarak belirlenmiştir. Nitel araştırma alanında uzman bir akademisyen tarafından güvenilirliğin sağlanması amacıyla kontrol edilmiştir. İçsel faktörlerde öz değerlendirme, psikolojik/fiziksel hazırlık, yorgunluk ve tükenmişlik, totemler incelenmiştir. Dışsal Faktörlerde oyuncu etkileşimi, taraftar baskısı, hava ve zemin, algı yönetimi yer almaktadır. Mesleki Gelişim ve Farkındalık temasında kriz yönetimi, ekip iletişimi, deneyim, uluslararası, kural bilgisi, pratikler içermektedir. Aktarımlar sonucunda ortaya çıkan bulgular, hakemlerin sadece fiziksel özelliklerinin değil, psikolojik dayanıklılıklarını, çevresel şartlara olan uyumlarını, mesleki farkındalık düzeyleriyle şekillenen çok boyutlu performans yapısına sahip olduklarını göstermektedir. Hakemlerin kendi kararlarından emin olmaya odaklandıklarını ancak oyuncu, gözlemci ve antrenör düşüncelerini de önemsedikleri belirlenmiştir. Hakemlerin fiziksel yorgunluk ve duygusal tükenmişlik yaşadığını fakat bu durumun kararlarına etki etmediği ifade edilmiştir. Stres durumlarında sosyal destek ve kişisel yöntemler öne çıkmıştır. Seyirci mevcudunun yoğun olması hakemleri motive ederken, oyuncularla iletişimde olmanın otorite kurmakta ve rahat yönetmekte avantaj sağladığı görülmüştür. Hakemler zeminde doğal çimi tercih etmişlerdir. Hava koşullarının dikkat dağıtabildiği ifade edilmiştir. Hakemlere ön yargıların sebepleri arasında yöneticilerin tutumu başta gelmiştir. Hakemlerin ekip olarak verilen kararlarda daha sorumlu hissettikleri tespit edilmiştir. Hakemlerin çoğunluğunun yabancı ligleri takip ettiği ifade edilirken en fazla takip edilen lig İngiltere ligi olmuştur. Sonuç olarak, hakem performansı fiziksel ve teorik bilgilerin yanı sıra psikolojik dayanıklılık, iletişim becerileri gibi faktörlerden etkilenmektedir. TFF'nin iletişim eğitimine başlaması, kural eğitimini güçlendirmesi, saha koşullarını iyileştirmesi, psikolojik destek sağlaması, toplumsal ön yargıları yenebilmek için medya ile iş birliği yapması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to identify internal and external factors affecting football referees' performance and analyze their influence on decision-making. A qualitative method with semi-structured interviews was used, involving 30 referees from different categories under the Turkish Football Federation (TFF). Participants were selected to ensure maximum variation in age, experience, and league level. Thematic analysis via MAXQDA revealed three main themes: Internal Factors, External Factors, and Professional Development and Awareness. To ensure reliability, findings were reviewed by an academic expert in qualitative research. Internal factors included self-assessment, psychological and physical preparation, fatigue, burnout, and rituals. External factors involved player interaction, fan pressure, weather, pitch conditions, and perception management. The final theme addressed crisis management, team communication, experience, international exposure, rule knowledge, and practice. Results showed that referees' performance is shaped not only by physical attributes but also by psychological resilience, environmental adaptability, and professional awareness. Referees emphasized confidence in their own decisions while also valuing feedback from players, observers, and coaches. Although they experienced fatigue and emotional strain, they claimed these did not impair decision-making. Social support and personal strategies were key under stress. Large crowds were seen as motivating, and communication with players helped maintain control. Natural grass was preferred, and weather conditions could be distracting. Administrative attitudes were cited as a main source of prejudice. Referees felt more accountable in collective decisions. Most followed international leagues, particularly the English Premier League. In conclusion, referee performance is influenced by both physical and theoretical knowledge, as well as psychological and interpersonal skills. Recommendations include enhanced communication and rule training, improved field conditions, psychological support, and collaboration with media to reduce societal bias.
Benzer Tezler
- Bolu bölgesi futbol hakemlerinde kor stabilizasyonu, solunum fonksiyonları ve sakatlanma riskinin incelenmesi
Investigation of the core stabilization, respiratory functions and risk of injury in the football referees in bolu region
FERDİ GÖKHAN CAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Fizyoterapi ve RehabilitasyonBolu Abant İzzet Baysal ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞEBNEM AVCI
- Futbol hakemlerinin sosyal yaşantılarının karar verme becerilerine etkisi
The effect of soccer referees' social lives on decision making skills
AHMET DEVECİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
SporHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BURHAN ÇUMRALIGİL
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHTAP YILDIZ
- Bilişsel yorgunluk ve karar verme ışığında futbol hakemlerinde bilişsel becerilerin incelenmesi
An investigation of cognitive skills in football referees in the light of cognitive fatigue and decision making
TUGAY KÜÇÜKÇAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
SporEge ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA ENGÜR
- Gençler Birliği Ümit Futbol Takımı'nın çeşitli fiziki kapasitelerinin ölçümü ve değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
FARUK YAMANER