19.yy. Diyarbakır Şer'iyye Sicillerine göre ailenin oluşumu ve İslam hukuku açısından tahlili
According to 19th century Diyarbakir Shar'iyye Registers, the formation of the family and its analysis in terms of Islamic law
- Tez No: 971629
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ÜMİT GÜLER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Din, Law, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Batman Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, İslam-Osmanlı hukuk sisteminin genel yapısını ortaya koyarak, 19. yüzyılda Diyarbekir mahkemelerinde tutulan şer'iyye sicilleri özelinde evlilik kurumunun İslam aile hukuku bağlamındaki yansımalarını incelemeyi amaçlamaktadır. Kadı sicillerine yansıyan ilgili uygulamalara odaklanan bu inceleme, elde edilen verileri İslam hukuku açısından tahlile tabi tutmayı amaçlamaktadır. Giriş, iki bölüm ve sonuç olmak üzere toplam dört kısımdan oluşan bu çalışmanın giriş bölümünde, çalışmanın kapsam ve önemi ile araştırmanın metot ve kaynakları üzerinde durulmuştur. Birinci bölümde Osmanlı hukukunun tarihsel gelişimi, şer'î ve örfî hukuk ayrımı, devletin teşkilât yapısı ve hukuk uygulamalarının temel kaynakları ele alınarak, Osmanlı hukuk sisteminin genel işleyişi üzerinde durulmuştur. Çalışmanın ana konusunu oluşturan ikinci bölümde, Diyarbekir kadı sicillerine yansıyan nikâh uygulamaları, evlenme öncesi süreçler, nikâhın hukukî şartları, nikâh türleri ve evlilikten doğan hak ve yükümlülükler ele alınmıştır. Bu bağlamda; ehliyet, veli, şahit, mehir, nafaka ve denklik gibi temel kavramlar hem fıkhî hem de örfî boyutlarıyla değerlendirilmiştir. Kadı sicilleri, çağdaş ve klasik fıkıh kaynaklarının birlikte kullanılmasıyla meydana gelen bu çalışmada, belirli bir yer ve dönem içinde aile hukukunun pratiğe yansıyan uygulamalarına dair bütüncül bir değerlendirme yapılmıştır.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the reflections of the institution of marriage in the context of Islamic family law, focusing on the sharia records kept in the courts of Diyarbakir in the 19th century, by revealing the general structure of the Islamic-Ottoman legal system. Focusing on the relevant practices reflected in the kadı records, this study aims to analyze the data obtained from the perspective of Islamic law. This study, which consists of a total of four sections, including an introduction, two chapters, and a conclusion, discusses the scope and importance of the study and the methods and sources of the research in the introduction. The first chapter discusses the historical development of Ottoman law, the distinction between Sharia and customary law, the structure of the state, and the basic sources of legal practice, focusing on the general functioning of the Ottoman legal system. The second section, which forms the main subject of the study, examines marriage practices reflected in the Diyarbekir kadı registers, pre-marriage processes, legal conditions of marriage, types of marriage, and rights and obligations arising from marriage. In this context, fundamental concepts such as capacity, guardian, witness, dowry, alimony, and equality are evaluated from both fiqh and customary perspectives. In this study, which combines contemporary and classical fiqh sources with qadi records, a comprehensive assessment is made of the practical applications of family law within a specific place and period.
Benzer Tezler
- 19. yy. Diyarbekir Şer'iyye Sicillerine göre evliliğin sonlanması ve İslam hukuku açısından tahlili
19th century termination of marriage according to Diyarbekir Qadi Registers and its analysis in terms of Islamic law
HEJA KARAATAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinBatman ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÜMİT GÜLER
- Osmanlı Devleti idari yapılanmasında Genç Sancağı (XVI.- XIX. yüzyıl)
Genç Sandjak in the governing structure of the Ottoman Empire (Between XVI- XIXcenturies)
FIRAT ATAN
- Diyarbakır ilinde doğal olarak yayılış gösteren Vicia L. ( Fabaceoe ) türleri üzerinde morfolojik ve sistematik bir araştırma
Başlık çevirisi yok
HAKAN ASLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1994
BiyolojiDicle ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. A. SELÇUK ERTEKİN
- Diyarbakır İçkale Müze Kompleksinin restorasyon sonrası koruma açısından değerlendirilmesi
Evaluatoin of diyarbakir İçkale Museum Complex in terms of conservation after restoration
DİLAN KAKDAŞ ATEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
MimarlıkDicle ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLİN PAYASLI OĞUZ
- Diyarbakır Milletvekilleri ve meclis faaliyetleri (1950-1960)
Deputes of Diyarbakır and activities of the parliament (1950-1960)
İBRAHİM HALİL MURAT BOZKUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
TarihGaziantep ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN ÜNÜVAR