Fusûsü'l-Hikem'de yöntem ve tanrı-insan-âlem ilişkileri
The method and the god-world-human relationship in Fusus al-Hikem
- Tez No: 971560
- Danışmanlar: PROF. DR. HÜSEYİN SARIOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İnsanın anlam arayışı her zamanda ve mekânda kendine belli bir yol çizer. Bu arayış ve çizilen yol, insanın kendi anlam sahası içerinde bir yöntem ile ilerlemesini sağlar. Bu bağlamda çalışmada ana kaynak olarak almış olduğumuz filozof-sufi Muhyiddin İbnü'l-Arabî'nin (1240) Fusûsü'l-hikem adlı eseri onun sisteminin özü ve özeti olmak bakımından önem arz eder. O, çağının çocuğu olarak, Kur'an'ı ve sünneti merkeze almakla birlikte kendinden evvelki kelam, felsefe, tasavvuf gibi görüşleri de Vahdet-i Vücud potasında eriterek Fusûsü'l-hikem'de yer verir. Eserden hareketle, çalışmada yönteme dair bir analiz ile Vahdet'i Vücud'un yapı taşları olan Tanrı-insan-âlem ilişkileri önemlidir. Tanrı'nın bilinmezliği ve bilinme arzusu arasında halife olarak insan ve insanın, varlığın gerçekleştiği mekânsal form olarak âlem ile ilişkisi bir bütünlük içerisinde yöntemi ortaya koymaktadır. Nitekim çalışmanın amacı, esere dair yöntemsel bir analiz ve Vahdet-i Vücud sistemini bu yöntem rehberliğiyle yeniden analiz etmektir. Çalışmanın ilk bölümü Tanrı-âlem ilişkilerine kısa bir arka plan bilgisi sunacak olup diğer iki bölüm, Fusûsü'l-hikem'de yöntem ve Vahdet-i Vücud sistemini Tanrı-insan-âlem çizgisinde ortaya koymanın eseridir. Yöntemin ele alındığı ikinci bölüm, Vahdet-i Vücud'un klasik ontolojik anlayışının ardında epistemolojik bir dayanağın olduğu iddiasıyla arifin bilgi-varlık bütünlüğünü sağladığı ilkesine dayanmaktadır. Üçüncü bölüm ise, Vahdet-i Vücud'un İbnü'l-Arabî'nin dilinden ve bu yöntemsel bakış çerçevesinde yeniden değerlendirmesini içermektedir. Çalışma, bir eseri ele alırken, anlamın en doğru şekilde ortaya çıkmasına yöntemin etkisinin bir analizi olarak görülebilir.
Özet (Çeviri)
The human quest for meaning charts a particular path in every time and place. This pursuit, and thepath it follows, enables the individual toprogress within their own sphere of meaning through a methodical approach. In this context, the work Fuṣūṣ al-Ḥikam by the philosopher-Sufi Muḥyiddīn Ibn al-ʿArabī (d. 1240), which serves as the primary source for this study, is significant because it represents the esence and summary of his system of thought. As a child of his time, while centering his philosophy on the Qur'an and the Sunnah, he also incorporate dear lier views from kalām, philosophy, and Sufism into Fuṣūṣ al-Ḥikam, integrating them within the framework of Waḥdat al-Wujūd (Unity of Being). Drawing up on this work, the study emphasizes the method and the foundation alrelation ships within Waḥdat al-Wujūd—namely, those between God, the human being, and the cosmos. The interplay between God's unknow ability and His desireto be known, the human as His vicegerent, and the cosmos as the spatial form through which being manifests, collectively form a coherent method. Accordingly, the aim of this study is tooffer a methodological analysis of the textandto re-examine the Waḥdat al-Wujūd system through the guidance of this method. The first section of the study provides a brief back ground on theGod-cosmos relationship, while the following two sections focus on presenting the method in Fuṣūṣ al-Ḥikam and analyzing the Waḥdat al-Wujūd system along the God-human-cosmosaxis. These condsection, which discusses the method, is based on the claim that an epistemological foundationlies behind the classical ontological understanding of Waḥdat al-Wujūd, through which the gnostic (ʿārif) realizes the unity of knowled geandbeing. The third section reinterprets Waḥdat al-Wujūd in light of Ibn al-ʿArabī's language and this methodological framework. This study may thus be seen as an analysis of the role of method in revealing meaning most accurately when engaging with a text.
Benzer Tezler
- İbnü'l Arabi'nin Fusûsü'l-Hikem'inde Varlık'ın mantığı
The Logic of“Being”in İbnü'l Arabi's Fusus al-Hikam
MEHMET BALCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
FelsefeNecmettin Erbakan ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİLAL KUŞPINAR
- Fusûsu'l-Hikem şerhi çerçevesinde Dâvûd-i Kayserî'nin hadis kullanımı
Dawūd al-Qaysarī's use of hadith in the framework of Fusūs al-Hikam commentary
IZMIR SOLTANZADE
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
DinNecmettin Erbakan ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TAHA ÇELİK
- Mesnevî'de varlık ve bilgi görüşü: Ankaravî ve Anvi Konuk Mesnevî şerhleri
The concept of existence and knowledge in Mathnawī: The commentaries of Ankaravî and Avni Konuk
GÜLSÜM YAĞCIOĞLU
Doktora
Türkçe
2024
FelsefeÜsküdar Üniversitesiİslam Medeniyeti, Düşüncesi, Tarihi ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. REŞAT ÖNGÖREN
- Tasavvuf klasiklerinde oruç
Fasting in sufi classics
VEYSİ CENGİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Dinİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. VEYSEL AKKAYA
- Fusûsu'l-hikem'de kur'an'dan iktibaslar ve kur'an'dan yararlanma metodları
Quqtations from koran and benefiting methods from koran in fususu'l-hikem
GÜLHAN MADEN