Bursa Erken Osmanlı mimarisinde kubbe iç süslemeleri
Dome interior decorations in Bursa Early Ottoman
- Tez No: 971554
- Danışmanlar: PROF. DR. YUNUS BERKLİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Erken Osmanlı Mimarisi, Bursa Üslubu, kubbe iç süslemeleri, cami tezyinatı, Early Ottoman Architecture, Bursa Style, dome ınterior decorations, mosque ornaments
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Güzel Sanatlar Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat Kuramı ve Eleştiri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Erken Osmanlı Mimarisi'nin gelişiminin ilk tohumları Bursa'da atılmıştır. İlk padişahların başkent olarak belirlediği bu şehir aynı zamanda Osmanlı'nın ilk külliyelerine ve camilerine de ev sahipliği yapmıştır. Bu yeni devletin erken devirlerindeki sanat anlayışı Bursa ile özdeşleşmiştir. Bursa Üslubu olarak da anılan bu dönem ve teknik, mimarinin her noktasında kendini gösterme imkânı bulmuştur. Yöntem: Çalışma üç bölümden meydana gelmiştir. Birinci bölümde Bursa coğrafyasında Osmanlı Devletine kadar kurulup yıkılan devletler hakkında bilgiler verilmiştir. Bu bilgiler ışığında bölgenin değerinin sebepleri ortaya konmuştur. Çalışmanın ikinci bölümünde Erken Osmanlı Mimarisinin oluşumu ve öncüllerinden devraldığı mimari birikim ile çevresel kazanımlarla edindiği yeni teknikleri nasıl harmanladığı incelenmiştir. Döneme adını veren Bursa Üslubu'nun teknik özellikleri açıklanmıştır. Üçüncü bölümde ise özellikle günümüze en iyi ulaşma olanağı bulan sultan külliyeleri tek tek incelenmiştir. Bulgular: Bursa'da bulunan camilerin kubbe iç tezyinatı zaman içinde farklılıklar göstermektedir. Kubbe içi süslemelerin dönüşüm süreci ve farklı ustalar ile farklı üslupların bu sürece katkıları yeni motifleri meydana getirmiştir. Gerek doğal afetler gerekse tahribatlar ile zarar gören bu yapıların değişimi tarihi kaynaklardan ve yerinde gözlemler ile incelenmiştir. Sonuç: Bursa'nın çehresini ve kentleşme sürecini şekillendiren bu yapılar, kubbe içi süsleme sanatının Osmanlı'daki ilk örnekleri olmuş. İlk olmanın iyi yönlerinin yanı sıra birçok kötü yanıyla da yüzleşen süslemeler, uzun bir gelişim ve dönüşüm yolculuğu yaparak günümüze ulaşmışlardır.
Özet (Çeviri)
Purpose: The first seeds of the development of Early Ottoman Architecture were sown in Bursa. This city, designated as the capital by the first sultans, was also home to the first Ottoman social complexes and mosques. The artistic understanding of this new state in its early periods was identified with Bursa. This period and technique, also known as the Bursa Style, found the opportunity to manifest itself in every aspect of architecture. Method: The study consists of three parts. In the first part, information is given about the states that were established and collapsed in the Bursa geography until the Ottoman Empire. In the light of this information, the reasons for the value of the region have been revealed. In the second part of the study, the formation of Early Ottoman Architecture and how it blended the architectural knowledge inherited from its predecessors with the new techniques it acquired with environmental gains were examined. The technical features of the Bursa Style, which gave its name to the period, are explained. In the third section, the sultan complexes, especially those that have survived best to the present day, are examined one by one. Findings: The interior decoration of the domes of the mosques in Bursa varies over time. The transformation process of the interior decorations of the dome and the contributions of different masters and different styles to this process have brought new motifs into being. The transformation of these structures, which were damaged by both natural disasters and destruction, was examined using historical sources and on-site observations. Result: These structures, which shaped the face of Bursa and its urbanization process, were the first examples of dome interior decoration art in the Ottoman Empire. Facing many negative aspects as well as the positive aspects of being the first, the decorations have reached the present day by going through a long journey of development and transformation.
Benzer Tezler
- Osmanlı'da kubbe gelişimi ve Osmanlı mimarisinde görülen kubbe içi süslemenin plastik değerler açısından incelenmesi
Examination of plastic values in dome development and its interior decoration in Ottoman architecture
CEMİLE EREN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Sanat TarihiGiresun ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLCAN BAŞAR
- Erken Dönem Osmanlı mimarisinde kubbeye geçiş sistemlerinden üçgenler kuşağı
Of the transition systems to dome, generation of triangles in Early Period Ottoman architecture
HÜSEYİN ŞİMŞEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Sanat TarihiYüzüncü Yıl ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BÜLENT NURİ KILAVUZ
- Bursa Muradiye Külliyesi şehzade türbeleri kalem işi tezyînâtı analizleri ve kompozisyon özellikleri (Şehzade Mustafa ve Şehzade Mahmut)
Composition features of painted decorations of the tombs of Prince Mustafa and Prince Mahmut in Bursa Muradiye Complex
FATMA SOYTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Güzel SanatlarNecmettin Erbakan ÜniversitesiGeleneksel Türk Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ FUAT BAYSAL
- Erken Osmanlı mimarisinde mukarnas (İznik, Bursa, Edirne)
Muqarnas in Early Ottoman architecture (İznik, Bursa, Edirne)
YASSER DALLAL
Doktora
Türkçe
2019
Sanat TarihiSüleyman Demirel Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BAHATTİN YAMAN
- Erken Osmanlı mimarisinde Bursa Sultan I. Murad Hüdâvendigâr Külliyesi
Bursa Sultan Murad I. Hüdâvendigâr Complex in Early Ottoman architecture
EMRULLAH DEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Sanat TarihiBursa Uludağ Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HİCABİ GÜLGEN