Çağdaş din felsefesinde ilahi basitlik ve doğruyapıcı argümanı
Divine simplicity and the truthmaker argument in contemporary philosophy of religion
- Tez No: 971427
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ KAYHAN ÖZAYKAL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Felsefe, Religion, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: İlahi basitlik, Divine simplicity
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İslam düşüncesinde ilahi sıfatların Tanrı'yla özdeş olduğu veya varlık ile mahiyetin aynı olduğu teorileri bulunmaktadır. Çağdaş din felsefesinde söz konusu düşünceye ilahi basitlik denmekte ve hakkında argümanlar sunulmaktadır. Alvin Plantinga bahsettiğimiz geleneksel ilahi basitlik teorilerinin kategori hatası yaptığını söylemiştir. Plantinga'ya yöneltilen karşı itirazların doğruyapıcı teoriyi esas alan argümanlar dışında hiçbirisi tatmin edici şekilde başarılı değildir. Plantinga'ya doğruyapıcı teori dışında Mann, Tanrı'nın kendi özelliklerinin örneği olduğu yorumuyla karşılık vermiştir. Böylece özelliklerin soyut nesne olduğu itirazından kaçmak amaçlanmıştır fakat basitlik bozulmaktadır. Vallicella Tanrı'nın hem birey hem özellik olduğunu ve özdeş olduğunu söylemiştir. Bu ise Tanrı'yı özellik yaptığı için eleştirilmektedir. Leftow, Tanrı'yı form olarak görmüştür, bu eski tip ontolojiyi varsaydığı gibi Plantinga'nın itirazı hakkında tatmin edici bir cevap vermemektedir. Rogers ise Tanrı'nın fiil olarak düşünülmesini söylemiştir, bu yorum ise fiillerin anlamlarını teke düşürmesi sebebiyle eleştirilmiştir. Doğruyapıcı teori, ilahi yüklemlerin gönderimlerinin Tanrı olduğunu bir kategori hatasına düşmeden açıklayabilme avantajına sahiptir. Buna göre ilahi sıfatları ifade eden ilahi yüklemlerin doğruyapıcısı Tanrı'nın kendisidir. Bunun özellikçi yorumdan önde olan tarafı ilahi yüklemlerin kategorilerini belirlememesidir. İlahi basitlik, Tanrı ve soyut nesneler arasındaki ilişkiyi, tümellerin varlığı ve doğası görüşlerini doğrudan belirleyen bir teoridir. İlahi basitlik, ilahi ehadiyet ve ilahi kayyumiyet gibi sıfatlardan kaynaklanan bir sıfat olarak kabul edilmiştir.
Özet (Çeviri)
Islamic thinking has the ideas of divine attributes identical to God or God's existence and quiddity. The idea in question, called divine simplicity in Contemporary Philosophy of Religion and arguments are presented about it. Alvin Plantinga objects that traditional theories of divine simplicity have category mistakes. None of the counter arguments to Plantinga's objections satisfactorily successful except the arguments which use the Truthmaker theory. William Mann responds to Plantinga's objections with the account that God is property instance. In this way, aimed to avoid which objection that God is property and abstract object, but it collapsed simplicity. Vallicella argued that God is identical both individual and property but criticized for that he accepts God is property. Leftow sees God as a form however this assumes old-fashioned ontology, he does not give a satisfactorily counter argument about Plantinga's objections. And Rogers asserted that God is actual being and he is act but this account criticized because reduced meanings of acts one. Truthmaker theory has the advantage of explanation that references of divine predications is God without doing category mistake. Thereof God is truthmaker through divine attributes expressed by divine predications. The reason why this account is ahead of property account is that divine predications does not determine God in any category. And divine simplicity determines the views that what is relations of God and abstract objects and existence and nature of universals directly. Divine simplicity accepted an attribute result from like the attributes of divine oneness and divine aseity.
Benzer Tezler
- Tanrı, mükemmellik ve zaman
God, perfection and time
AFRA KONYALI
Doktora
Türkçe
2026
FelsefeAnkara ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ENGİN ERDEM
- Celaleddin Devvani'de Tanrı'nın varlığı ve sıfatları
The existence of god and and his attributes in Jalal al-din al-Dawani
ESMA ÇUBUKCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
DinAnkara ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ENGİN ERDEM
- Tanrı ve zaman: Sonsuz zamanlılığa karşı zaman-dışılık savunusu
God and time: A defense of atemporality against sempiternity
MESUDE AÇIKGÖZ YAYLACIK
- Çağdaş İngiliz felsefesinde ateizm problemi
Atheism in contemporary British philosophy
AYDIN TOPALOĞLU
Doktora
Türkçe
1996
DinDokuz Eylül ÜniversitesiFelsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF.DR. MEHMET AYDIN
- Tanrı - Ahlak ilişkisine özgün bir yaklaşım: Zagzebski'nin ilahi erdem teorisi
A unique approach to the God - Morality relationship: Zagzebski's divine virtue theoryy
ERKAN GÜREL
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
FelsefeYıldız Teknik Üniversitesiİnsan ve Toplum Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN CANER TASLAMAN