21. yüzyılda dönüşen sanat pratiği: Dijital sanat ve ışık estetiği
Transforming art practice in the 21st century: Digital art and light aesthetics
- Tez No: 971358
- Danışmanlar: PROF. DR. ZÜHAL ÖZEL SAĞLAMTİMUR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Işık, nesne, form, mekân, madde ve maddesizlik, dijital sanat, performatif estetik, Light, object, form, space, material and immaterial, digital art, performative aesthetics
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Radyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
“21. Yüzyılda Dönüşen Sanat Pratiği: Dijital Sanat ve Işık Estetiği”başlıklı bu doktora çalışması, modern sanatın obje temelli üretim biçiminden, ışık temelli bir estetiği merkeze alan dijital sanat pratiklerine geçiş sürecini; mekân, nesne ve izleyici etkileşimi bağlamında tarihsel ve kuramsal bir düzlemde ele almakta, ışığın dijital sanat pratikleri bağlamında formu kuran nesne olgusuna odaklanmaktadır. Çalışma, dijital sanat pratiklerinin izleyiciyle kurduğu ilişkide mekân ve nesnenin dönüşümünü inceleyerek, bu değişimin hem sanatsal form hem de estetik deneyim üzerindeki etkilerini sorgulamaktadır. Araştırmanın kuramsal temeli; John Dewey'in“Deneyim Olarak Sanat”kuramı, Henri Lefebvre'in“Mekânın Üretimi”yaklaşımı ve Graham Harman'ın Nesne Yönelimli Ontoloji (NYO) kuramı üzerine inşa edilmiştir. Bu kuramsal çerçeve, sanat eserinin yalnızca biçimsel bir nesne değil, aynı zamanda izleyiciyle kurduğu ilişkide performatif, deneyimsel, mekânsal ve ontolojik bir yapı olduğunu ileri sürmektedir. Çalışma, günümüzün dijital üretim biçimlerinin sanattaki yansımalarını incelerken; dijitalleşme, mekân, ışık estetiği, sanatta nesnesizleşme ve performatif estetik gibi kavramları da tartışma kapsamına almaktadır. Bu bağlamda, dijital sanatın yalnızca teknik bir dönüşüm değil, aynı zamanda estetik, mekânsal ve ontolojik bir paradigma değişimi olduğu savunulmaktadır. Araştırmanın uygulama bölümünde, seçilen sanatçıların ışık temelli üretimleri Nesne Yönelimli Ontoloji bağlamında betimsel ve niteliksel yöntemle analiz edilmiştir. Analizlerde hem tarihsel gelişim hem de biçimsel ve içeriksel çözümleme dikkate alınmış; özellikle ışık, nesne ve mekân etkileşimi odağa alınmış, ışığın dijital sanatın nesnesi olabileceği hipotezi öne sürülmüştür.
Özet (Çeviri)
This doctoral dissertation, titled“Transforming Artistic Practice in the 21st Century: Digital Art and Light Aesthetics”, examines the transition from object-based modes of production in modern art to digital art practices centered on a light-based aesthetic. It approaches this shift within a historical and theoretical framework, focusing on the concept of light as a form-constituting object in the context of digital art. The study investigates how the transformation of space and object in digital art practices affects the relationship between the artwork and the viewer, questioning the implications of this transformation on both artistic form and aesthetic experience. The theoretical foundation of the research is built upon John Dewey's Art as Experience, Henri Lefebvre's concept of The Production of Space, and Graham Harman's Object-Oriented Ontology (OOO). This framework posits that the artwork is not merely a formal object, but also a performative, experiential, spatial, and ontological structure shaped by its relation to the viewer. While analyzing how contemporary modes of digital production are reflected in art, the study also engages with concepts such as digitalization, spatiality, light aesthetics, dematerialization in art, and performative aesthetics. In this context, it argues that digital art constitutes not only a technical shift but also an aesthetic, spatial, and ontological paradigm change. In the analytical section, the selected artists' light-based works are examined through descriptive and qualitative methods within the framework of Object-Oriented Ontology. The analysis considers both historical development and formal/content-based dimensions, with particular emphasis on the interaction between light, object, and space. The central hypothesis proposed is that light may be conceived as the object of digital art. vi
Benzer Tezler
- Günümüz sanatında dijitalleşme; Posthümanizm bağlamında sanat ve sanatçının yerini alan algoritma: Post-sanatçı
Digitalization in contemporary art; Algorithm in the context of posthumanism and the artist installed: Post-artist
ÖZGÜR BALLI
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2020
Güzel SanatlarHacettepe ÜniversitesiHeykel Ana Sanat Dalı
PROF. REFA EMRALİ
- Post-dijital sanatta gerçeklik algısı
Perception of reality in post-dijital art
SERPİL UYSAL
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2025
Güzel SanatlarOndokuz Mayıs ÜniversitesiSanat ve Tasarım Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. ENGİN GÜNEY
- Kamusal sanatın deneyselliği üzerine bir irdeleme
A study on the experimentality of public art
CEMRE KILINÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
MimarlıkEskişehir Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN TUTAL
- Bir uzlaşma ortamı olarak tuval-mekan
Canvas-space as a medium of reconciliation
ATIL AGGÜNDÜZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Sanat Tarihiİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN LÜTFÜ KAHVECİOĞLU
- Feminist yeni materyalizm bağlamında sanatta beden ve nesne dolanıklığı
The entanglement of body and object in art in the framework of feminist new materialism
AYDAN KILINÇ
Sanatta Yeterlik
Türkçe
2025
Güzel SanatlarHacettepe ÜniversitesiHeykel Ana Sanat Dalı
PROF. REFA EMRALİ