Malatya halılarında tasarım kurgusu ve yeni yorumlar
Desing formation and nev interpretations in Malatya carpets
- Tez No: 971250
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET NUHOĞLU
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Güzel Sanatlar, Fine Arts
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sanat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Sanat ve Tasarım Sanat Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZETBu çalışma, Türk halı sanatının önemli temsilcilerinden biri olan Malatya halıcılığını tarihsel, kültürel ve estetik bağlamda incelemeyi amaçlamaktadır. Malatya ili sınırları içinde gelişen dokuma geleneği; kullanılan teknikler, motif çeşitliliği ve sembolik anlatımlar bakımından zengin bir yapı sergilemektedir. Çalışmada Osmanlı döneminden Cumhuriyet'e uzanan süreçte halıcılığın bölgedeki evrimi aktarılmış, Akçadağ, Darende, Hekimhan gibi ilçelerde yoğunlaşan üretimin toplumsal ve kültürel etkilerine değinilmiştir. Hayat ağacı, eli belinde, koç boynuzu, akrep ve bukağı gibi geleneksel motiflerin sembolik içerikleri analiz edilmiş, bu motiflerin Malatya özelinde taşıdığı anlamlar yorumlanmıştır. Araştırmanın sonucunda, Malatya halılarının hem yerel kimliğin hem de Türk halı sanatının özgün bir yansıması olduğu ortaya konulmuştur. Bununla birlikte, halı motiflerinin sadece estetik ögeler değil; aynı zamanda sosyokültürel aktarımlar olduğu da tespit edilmiştir. Özellikle kadınların elinden çıkan bu motifler, kolektif belleğin dokunsal birer temsili olarak değerlendirilmiştir. Motiflerin biçimsel özellikleri kadar renk kullanımı da sembolik anlamlarla ilişkilendirilmiştir. Geleneksel üretimin modern çağda nasıl bir dönüşüme uğradığı da çalışmanın odak noktalarından biri olmuştur. Sonuç olarak, Malatya halıcılığı, hem kültürel süreklilik hem de sanatsal ifade bakımından incelenmeye değer bir alan sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT This study aims to examine Malatya carpet weaving, an important representative of Turkish carpet art, within historical, cultural, and aesthetic contexts. The weaving tradition that developed in Malatya province exhibits a rich structure regarding the techniques used, motif diversity, and symbolic expressions. The study conveys the evolution of carpet weaving in the region from the Ottoman period to the Republic and discusses the social and cultural effects of production concentrated in districts such as Akçadağ, Darende, and Hekimhan. The symbolic contents of traditional motifs, including the tree of life, hand on hip, ram's horn, scorpion, and bukağı, are analysed, and the meanings of these motifs specific to Malatya are interpreted. The research reveals that Malatya carpets are an original reflection of both local identity and Turkish carpet art. Furthermore, it is determined that carpet motifs are not merely aesthetic elements; they also serve as sociocultural transfers. These motifs, particularly those crafted by women, are evaluated as tactile representations of collective memory. The use of colour, alongside the formal characteristics of the motifs, is associated with symbolic meanings. The transformation of traditional production in the modern age has also been a focal point of the study. Consequently, Malatya carpet weaving presents a significant area for examination in terms of both cultural continuity and artistic expression.
Benzer Tezler
- Endüstri 4.0 sürecinde karanlık fabrika kavramı ve robot kolun nesnelerin interneti (IoT) tabanlı uzaktan kontrolü
Lights-out manufacturing concept in industry 4.0 process and IoT-based remote control of robot arm
KAMİL ERDEM
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Makine MühendisliğiMalatya Turgut Özal ÜniversitesiEnformatik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SERHAT AKSUNGUR
- Türkiye'de Ramazan ayının gıda tüketimine etkisi: Bingöl ili örneği
Ramadan has to food consumption in Turkey effect: Bingöl province sample
ARZU VAROL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
EkonomiBingöl Üniversitesiİslam İktisadı ve Finansı Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ BEŞİR KOÇ
- Elazığ müzesindeki halılar (Teşhirdeki halılar)
The carpets in Elazığ museum (Show carpets)
AHMET TÜTEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2004
El SanatlarıFırat Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İSMAİL AYTAÇ
- Malatya'da yetişen farklı kayısı çeşitlerinin hücre kültür sisteminde sitotoksik/apoptotik etkilerinin incelenmesi
Investigation of cytotoxic/apoptotic effects different species of apricot in Malatya
ÜNZİLE KELEŞTEMUR
- Konfeksiyon sektöründe metod etüdü yöntemi ile üretim hatlarında alternatif yaklaşımların karşılaştırılmasına yönelik bir uygulama
An application on comparing alternative approaches in production lines using method study in the garment sector
AYETULLAH SAMAN