Obsesif kompulsif bozukluk tanısı olan bireylerin işitsel işlemleme becerilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the auditory processing skills of individuals diagnosed with obsessive compulsive disorder
- Tez No: 971065
- Danışmanlar: PROF. DR. ESRA ÖZCEBE
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Odyoloji, Kulak Burun ve Boğaz, Psikiyatri, Audiology, Otorhinolaryngology (Ear-Nose-Throat), Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Eşiküstü işitsel işlemleme, İşitsel dikkat, İşitsel işlemleme, Suprathresold auditory processing, Auditory attention, Auditory processing
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Odyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Odyoloji, Dil ve Konuşma Bozuklukları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, obsesif kompulsif bozukluk (OKB) tanılı bireylerde santral işitsel işlemleme (Sİİ) becerilerini davranışsal ve elektrofizyolojik yöntemlerle değerlendirmek ve bu bireylere yönelik geliştirilen işitsel- bilişsel rehabilitasyon programının etkinliğini incelemektir. Yöntem: Çalışmaya OKB tanılı bireyler ile yaş ve demografik özellikler açısından benzer sağlıklı bireyler dahil edildi. Katılımcıların Sİİ becerileri davranışsal testler (Türkçe Matriks Testi, Gürültüde Boşluk Tanıma Testi [GBTT], Rastgele Aralık Tespit Etme Testi [RATET], Frekans Patern Testi [FPT], Süre Patern Testi [SPT]), elektrofizyolojik ölçümler (P300) ve öznel değerlendirme aracı (UCAPI) ölçeği ile değerlendirildi. OKB semptom şiddeti Yale-Brown Obsesyon Kompulsiyon Ölçeği (Y-BOCS) ile, eşlik eden depresyon ve anksiyete düzeyleri ise Beck Depresyon Envanteri (BDI) ve Beck Anksiyete Envanteri (BAI) ile ölçüldü. Geliştirilen işitsel- bilişsel rehabilitasyon programı hem sağlıklı gruba hem de OKB grubuna uygulandı. İstatistiksel analizlerde, gruplar arası farklar (Independent t testi), eğitim öncesi-sonrası karşılaştırmalar (Wilcoxon işaretli sıra testi) ve eğitim sonrası değişimle ilişkili faktörler (çoklu doğrusal regresyon) analiz edildi. Bulgular: Çalışma grubunu 42 OKB'li birey (31.97 ± 9.09 yıl), kontrol grubunu 46 sağlıklı birey (31.63 ± 7.25 yıl) oluşturdu. Eğitim öncesi iki grup arasında tüm değişkenlerde anlamlı farklar saptandı (p<0,05). Eğitim sonrasında, OKB grubunda birçok ölçümde anlamlı iyileşme gözlendi (p<0,05); yalnızca FPT- REV(+), P300 latans ve UCAPI sözlü talimat skoru, dikkat skoru ve eğitim destek skorlarında anlamlı fark görülmedi (p>0,05). Sağlıklı grupta ise eğitim öncesi ve sonrasında hiçbir parametrede istatistiksel olarak fark elde edilmedi (p>0,05). Eğitim sonrası OKB ve kontrol grubu verileri karşılaştırıldığında, FPT- REV(+) ve UCAPI sözlü talimat skoru dışında gruplar arası farkların ortadan kalktığı görüldü (p>0,05). Regresyon analizinde, yaş ve OKB süresinin P300 amplitüdü değişimiyle; Y-BOCS skorunun ise UCAPI toplam skorundaki değişimle anlamlı ilişkili olduğu saptandı (p<0,05). Sonuç: OKB'li bireylerde işitsel işlemleme becerilerinde bozulma olduğu ve işitsel- bilişsel rehabilitasyonun bu alanda anlamlı gelişmeler sağlayabileceği gösterilmiştir. İşitsel- bilişsel rehabilitasyonun OKB müdahale sürecine entegre edilmesi, algısal ve bilişsel işitsel süreçlerin desteklenmesine katkı sağlayabilir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to evaluate central auditory processing (CAP) abilities in individuals with obsessive-compulsive disorder (OCD) and to examine the effectiveness of an auditory-cognitive rehabilitation program tailored for this population. Method: The study included 42 individuals with OCD (mean age = 31.97 ± 9.09 years) and 46 demographically matched healthy controls (mean age = 31.63 ± 7.25 years). CAP skills were assessed using behavioral tests (Turkish Matrix Test, Gap in Noise Test [GIN], Random Gap Detection Test [RGDT], Frequency Pattern Test [FPT], Duration Pattern Test [DPT]), electrophysiological recordings (P300), and a self-report questionnaire (UCAPI). Symptom severity was measured with the Yale-Brown Obsessive Compulsive Scale (Y-BOCS), while depression and anxiety were evaluated with the Beck Depression Inventory (BDI) and Beck Anxiety Inventory (BAI). The auditory-cognitive rehabilitation program was implemented in both groups. Statistical analyses included between-group comparisons (Independent t-test), pre–post comparisons within each group (Wilcoxon signed-rank test), and predictors of rehabilitation outcomes (multiple linear regression). Results: Pre-intervention comparisons revealed significant CAP impairments in the OCD group across all measures (p<0.05). Following rehabilitation, individuals with OCD showed significant improvements in most measures (p<0,05), except FPT- REV(+), P300 latency, and UCAPI subscales related to following spoken instructions, attention, and educational assistance (p>0.05). No significant rehabilitation-related changes were observed in healthy controls. Post-intervention group comparisons indicated no significant differences across most variables, apart from FPT- REV(+) and UCAPI spoken instruction scores (p>0.05). Regression analyses revealed that age and OCD duration were significant predictors of P300 amplitude changes, while Y-BOCS scores predicted changes in UCAPI total scores (p<0.05). Conclusion: This study shows that individuals with OCD exhibit marked deficits in auditory processing. Auditory-cognitive rehabilitation leads to substantial improvements, reducing differences from healthy controls. These findings demonstrate the potential benefit of incorporating auditory-cognitive rehabilitation into OCD treatment protocols to support perceptual and cognitive auditory processes.
Benzer Tezler
- Obsesif kompulsif bozukluk ve yeme bozukluklarında yürütücü işlev becerilerinin klinik olmayan grupla karşılaştırılarak incelenmesi
Examination of executive function skills in obsessive compulsive disorder and eating disorders in comparison with non-clinical group
BÜŞRA TUNA
- Obsesif Kompulsif Bozukluğa sahip hastaların dikkat ve dikkat türleri açısından değerlendirilmesi
The evaluation of the patients with Obsessive Compulsive Disorder in terms of attention and attention types
NUR ULGAY YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikolojiUfuk ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. EMEL ERDOĞAN BAKAR
- Obsesif kompulsif bozukluk hastalarında bilişsel davranışçı grup terapisi ile sosyal ve nörobilişsel işlevlerin ilişkisi
Relationship between cognitive behavioural group theraphy and neurocognitive functions in obsessive compulsive disorder
AYBÜKE AYDIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
PsikiyatriEge ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ŞEBNEM PIRILDAR
UZMAN ÖZLEM KUMAN TUNÇEL
- Obsesif kompülsif bozuklukta bilişsel işlevlerin ve klinik özelliklerin olaya ilişkin işitsel uyarılmış potansiyeller (P300) ve nöropsikolojik testler ile ilişkileri
Cognitive functions and clinical aspects in obsessive compulsive disorder: Relation with event-related auditory potentials (P300) and neuropsychological tests
BERNA BİNNUR KIVIRCIK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1999
PsikiyatriDokuz Eylül ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. KÖKSAL ALPTEKİN
- Obsesif kompulsif bozukluk tanısı olan bireylerde ve sağlıklı bireylerde üst biliş düzeylerinin, farkındalık ve problem çözme becerisi üzerindeki etkisinin incelenmesi
Investigation of the effects of metacognition levels on problem solving and awareness in with obsessive-compulsive diagnosis individuals and healthy individuals
MEHTAP ÇAKIR
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CUMHUR TAŞ