Farklı dikim şekli ve biçim yüksekliği uygulamalarının tıbbi adaçayı (salvia officinalis K.)'nda verim ve kalite üzerine etkileri
The effects of different planting shape and cutting height practises on yield and quality of sage (salvia officinalis L.)
- Tez No: 971024
- Danışmanlar: PROF. DR. EMİNE BAYRAM
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ziraat, Agriculture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ege Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Tarla Bitkileri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tıbbi adaçayı (Salvia officinalis L.) gıda, tıp ve kozmetik gibi birçok alanda kullanılan ve önemli bileşenleri sayesinde antioksidan ve antimikrobiyal etkisi olan bir bitkidir. Bu araştırma Salvia officinalis L. (tıbbı adaçayı) bitkisinde farklı dikim şekli ve biçim yüksekliği uygulamalarının verim ve kalite özellikleri üzerine etkilerini belirlemek amacıyla, Pamukkale Üniversitesi Tavas Meslek Yüksekokulu Araştırma ve Uygulama alanında 2022, 2023 ve 2024 yıllarında yürütülmüştür. Çalışmada materyal olarak“Elif”çeşidi kullanılmıştır. Deneme bölünmüş parseller deneme desenine göre iki faktörlü ve dört tekerrürlü olarak kurulmuştur. Ana parsellerde beş farklı dikim şekli (45 cm × 20 cm (4 sıra) sıravari; 70 cm × 20 cm (4 sıra) sıravari; 22,5 cm × 20 cm (5 sıra) + 70 cm aralık şeritvari; 30 cm × 20 cm (4 sıra) + 70 cm aralık şeritvari ve 45 cm × 20 cm (3 sıra) + 70 cm aralık şeritvari) ve alt parsellerde üç farklı biçim yüksekliği (5 cm, 10 cm ve 15 cm) uygulamaları yer almıştır. Araştırmada; bitki boyu (cm), yeşil herba verimi (kg/da), drog herba oranı (%), drog herba verimi (kg/da), drog yaprak oranı (%), drog yaprak verimi (kg/da), kuru madde oranı (%), kuru madde verimi (kg/da), uçucu yağ oranı (%), uçucu yağ verimi (l/da) ve uçucu yağ bileşimi (%) incelenmiştir. Sonuçlar genel olarak değerlendirildiğinde, 45 cm sıravari dikim şekli pek çok verim ve kalite kriterinde üstünlük sağlayarak Salvia officinalis L. yetiştiriciliğinde öne çıkan bir uygulama olarak belirlenmiştir. Biçim yüksekliği bakımından ise farklı yıllarda değişen etkiler saptanmış olsa da verim ve kaliteyi artıran 10 cm orta düzey biçim yüksekliği uygulamalarının değerlendirilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Çalışmada, ekonomik açıdan kritik öneme sahip olan drog yaprak verimi, uçucu yağ oranı ve uçucu yağ verimi gibi özelliklere, dikim şekli ve biçim yüksekliği uygulamalarının önemli etkilerinin olduğu ortaya konmuştur. Uygulamaların etkileri yalnızca biyolojik performans açısından değil, aynı zamanda tarımsal mekanizasyona uygunluk bakımından da önemli avantajlar sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Salvia officinalis L. (common sage) is a medicinal and aromatic plant widely used in various sectors such as food, medicine and cosmetics due to its significant antioxidant and antimicrobial properties. This study was conducted during the years 2022, 2023, and 2024 at the Pamukkale University Tavas Vocational School Research and Application Area, with the aim of determining the effects of different planting shapes and cutting heights on yield and quality characteristics of Salvia officinalis L. the cultivar“Elif”was used as the plant material. The experiment was established in a split-plot design with two factors and four replications. The main plots consisted of five different planting shapes (45 cm × 20 cm [4-row] row-type; 70 cm × 20 cm [4-row] row-type; 22.5 cm × 20 cm [5-row] + 70 cm strip-type; 30 cm × 20 cm [4-row] + 70 cm strip-type; and 45 cm × 20 cm [3-row] + 70 cm strip-type), while the subplots included three cutting heights (5 cm, 10 cm and 15 cm). The study evaluated parameters such as plant height (cm), fresh herb yield (kg/da), drug herb ratio (%), drug herb yield (kg/da), drug leaf ratio (%), drug leaf yield (kg/da), dry matter ratio (%), dry matter yield (kg/da), essential oil ratio (%), essential oil yield (l/da) and essential oil composition (%). Overall results revealed that the 45 cm row planting shape was superior in many yield and quality parameters, making it a prominent method for sage cultivation. Although the effects of cutting height varied across years, the moderate height of 10 cm was found to be effective in enhancing both yield and quality. The study also demonstrated that planting shape and cutting height significantly influenced economically important traits such as drug leaf yield, essential oil content, and essential oil yield. Furthermore, these agronomic practices not only improved biological performance but also offered advantages in terms of suitability for agricultural mechanization.
Benzer Tezler
- Farklı dikim zamanı, malç ve parafin uygulamalarının Antalya koşullarında aşılı-köklü asma fidanı üretimine etkisi üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
RUHSAR ARICA
Yüksek Lisans
Türkçe
1992
ZiraatAkdeniz ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. H. İBRAHİM UZUN
- Hareketli sulama makinalarında kullanılan sulama elamanlarının su dağılım yeknesaklığı üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
HÜSEYİN YÜRDEM
- Investigation of mechanical properties of I beam composites developed with 3D woven fabric
3B dokuma kumaş ile geliştirilen I kiriş kompozitlerin mekanik özelliklerinin incelenmesi
MELİSA DİNÇER
Yüksek Lisans
İngilizce
2022
Uçak Mühendisliğiİstanbul Teknik ÜniversitesiUçak ve Uzay Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜLYA CEBECİ
- Ordu ekolojisinde farklı ekim ve dikim zamanlarının tatlı mısırda koçan verimi ve kalitesi üzerine etkisi
The effects of different sowing and planting dates on ear yield and quality of sweet corn in Ordu ecological condition
HANDE AYHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
ZiraatOrdu ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ATNAN UĞUR
- Ankara koşullarına uygun yazlık başsalata (Lactuca sativa var. Capitata) çeşitlerinin seçimi ve tohum çimlenmesinde karşılaşılan sorunların çözümü üzerine araştırmalar
Investigation on selection of suitable summer time head lattuce (Lactuca sativa var. Capitata) varieties and solution of problems encountering in seed germination in Ankara conditions
MUSTAFA ÖZÇOBAN