Geri Dön

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı alan ve almayan erişkinlerde ekran bağımlılığı ile ilgili etmenlerin incelenmesi

Examination of factors related to screen addiction in individuals with and without attention deficit hyperactivity disorder (ADHD) diagnosis

PDF İndir

  1. Tez No: 970849
  2. Yazar: TUTKUNUR ÜNLÜ
  3. Danışmanlar: PROF. MAKBULE ÇİĞDEM AYDEMİR
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Psikiyatri, Psikoloji, Psychiatry, Psychology
  6. Anahtar Kelimeler: ADHD, screen addiction, loneliness, depression, hyperfocus, anxiety, coping strategies
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ankara Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Spor Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) tanısı almış bireyler ile tanı almamış bireyler arasında ekran bağımlılığı, yalnızlık, aşırı odaklanma, kaygı, depresyon ve başa çıkma stratejileri açısından farklılıkları incelemeyi amaçlamaktadır. Kesitsel karşılaştırmalı desenle yürütülen araştırmaya, DEHB tanısına göre eşit sayıda (n=44) katılımcı dahil edilmiştir. Veriler, DİVA, Aşırı Odaklanma Ölçeği, UCLA Yalnızlık Ölçeği, Beck Depresyon ve Kaygı Envanterleri, Çoklu Ekran Bağımlılığı Ölçeği, Aşırı Odaklanma Formu ve Stresle Başa Çıkma Envanteri kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen bulgulara göre, DEHB tanısı alan bireylerde, DİVA skoru ile depresyon (BDI: r= ,690), kaygı (BAI: r= ,703) ve ekran bağımlılığı (ÇEBÖ: r= ,508) arasında anlamlı ve pozitif yönlü korelasyonlar saptanmıştır. Ayrıca DİVA ile aşırı odaklanma (AOÖ: r= ,454) arasında da anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Bununla birlikte, bu bireylerde yalnızlık hissiyle DİVA arasında zayıf bir ilişki (r= ,195) gözlenmiştir. Stresle başa çıkma becerileri (SDBÇE-KF) ile DİVA, BDI, BAI, AOÖ arasında negatif yönlü ilişkiler gözlemlense de bunlar istatistiksel olarak anlamlı değildir.Öte yandan, kontrol grubunda DİVA ile hiçbir değişken arasında anlamlı korelasyon bulunmamıştır. Bu grupta dikkat çeken bulgu, yalnızlık (UCLA) ile depresyon (r= ,392) ve aşırı odaklanma (AOÖ: r= ,510) arasında pozitif korelasyonların bulunmasıdır. Ayrıca, stresle başa çıkma becerileri, kaygı (r= –,517) ve aşırı odaklanma (r= –,439) ile anlamlı ve ters yönlü ilişkiler göstermektedir. Bu, kontrol grubundaki bireylerin duygusal denge ve odaklanma süreçlerinde başa çıkma becerilerinin daha belirleyici olduğunu düşündürmektedir. Bu durum, DEHB'nin yalnızca dikkat ve dürtüsellik belirtileriyle sınırlı kalmadığını, aynı zamanda dijital medya bağımlılığına yatkınlık yaratan psikolojik örüntülerle de ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır. Araştırma, DEHB'li bireylerde duygusal düzenleme, sosyal destek ve sağlıklı ekran kullanımı alanlarında bütüncül müdahale ihtiyacını vurgulamakta; ekran bağımlılığı ile DEHB belirtileri arasındaki çift yönlü ilişkiye dikkat çekmektedir.

Özet (Çeviri)

This study aims to examine the differences in screen addiction, loneliness, hyperfocus, anxiety, depression, and coping strategies between individuals diagnosed with Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) and those without such a diagnosis. The research employs a comparative cross- sectional design involving 44 participants divided into two equal groups based on ADHD diagnosis. Quantitative data were collected using standardized scales including the DIVA ADHD Form, UCLA Loneliness Scale, Beck Depression Inventory, Beck Anxiety Inventory, Screen Addiction Scale, Hyperfocus Form, and the Short Form Coping Inventory. According to the findings, among individuals diagnosed with ADHD, significant and positive correlations were observed between DIVA scores and depression (BDI: r= .690), anxiety (BAI: r= .703), and screen addiction (ÇEBÖ: r= .508). There was also a meaningful correlation between DIVA and hyperfocus (AOÖ: r= .454). However, the relationship between loneliness (UCLA) and DIVA was weak (r= .195) and not statistically significant. While negative correlations were observed between coping strategies (SDBÇE-KF) and variables such as DIVA, BDI, BAI, and AOÖ, these were not statistically significant. In contrast, in the control group, no significant correlations were found between DIVA and any other variable. Notably, loneliness (UCLA) was positively correlated with depression (r= .392) and hyperfocus (r= .510). Additionally, coping strategies were significantly and negatively correlated with anxiety (r= –.517) and hyperfocus (r= – .439), suggesting that emotion regulation and cognitive control mechanisms may play a more protective role among individuals without ADHD.Conversely, their coping skills were notably lower. These results suggest that ADHD is not only associated with core symptoms such as inattention and impulsivity, but also with maladaptive psychological patterns that increase vulnerability to digital media dependency. The study highlights the need for integrative clinical interventions addressing emotional regulation, social support, and healthy screen habits in ADHD populations. Moreover, the bidirectional relationship between ADHD symptoms and screen addiction underlines the importance of early psychosocial interventions.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    428855

    Genel psikiyatri polikliniği ve bir aile danışmanlık merkezine ilk kez başvuran olgularda erişkin dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu ve erişkin dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu'na eşlik eden I. eksen psikiyatrik bozukluk yaygınlığının araştırılması

    Prevalence of adult attention deficit hyperactivity disorder and comorbid axis-i disorders among first time admitted cases of A general psychiatry outpatient clinic and A family counselling center

    SERCAN BELİRGAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    PsikiyatriEge Üniversitesi

    Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET AKİF ERSOY

  2. Tez No

    757414

    Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı alan ve almayan çocukların sosyal işlevsellik, zihin kuramı, duygu tanıma, duygu düzenleme ve yönetici işlevler açısındankarşılaştırılması

    Comparison of children with and without attention deficit and hyperactivity disorder in terms of social functioning, theory of mind, emotion recognition, emotion regulation and executive functions

    SUNA SOHTAOĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    PsikolojiAnkara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ÖZDEN YALÇINKAYA ALKAR

  3. Tez No

    441313

    Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) tanısı alan ve almayan çocuklarda işitsel bellek ile DEHB arasındaki ilişki

    The relationship between auditory memory and ADHD among children with and without ADHD diagnosis

    AHMET ERNEKAL

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    PsikolojiBeykent Üniversitesi

    Psikoloji Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. SAMURAY ÖZDEMİR

  4. Tez No

    578399

    Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu tanısı alan ve almayan ergenlerin akıllı telefon bağımlılığı düzeyleri, mizaç özellikleri ve anne baba tutumları açısından karşılaştırılması

    Comparison of smartphone addiction levels, temperament characteristics and parental attitudes of adolescents with and without attention deficit hyperactivity disorder

    SİMGE KOÇYİĞİT

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    PsikolojiAnkara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi

    Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ HALİME ŞENAY GÜZEL

  5. Tez No

    599002

    Okul öncesi dönemde dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu tanısı alan ve almayan çocuklarda bilişsel becerilerinin karşılaştırılmalı incelenmesi

    Comparative investigation of cognitive skills in children diagnosed without attention and hyperactivity disorder in preschool

    ÜLKÜN EKEN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2019

    PsikolojiÜsküdar Üniversitesi

    Uygulamalı Psikoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ SİNEM ZEYNEP METİN

Geri Dön