Türk hukuk alanında çoklu belge özetleme için transformer ve topluluk tabanlı yaklaşımların geliştirilmesi
Development of transformer and ensemble-based approaches for multi-document summarization in the turkish legal domain
- Tez No: 970596
- Danışmanlar: PROF. DR. OĞUZ FINDIK
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol, Computer Engineering and Computer Science and Control
- Anahtar Kelimeler: Beyin-bilgisayar arayüzü, Brain-computer interface
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Karabük Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Doğal Dil İşleme (NLP) teknikleri, bilgisayarların insan dilini anlamasını ve üretmesini sağlar. Bu tez, mahkeme kararları için çoklu belge özetlemeye özel olarak odaklanarak, Türkçe hukuk metinlerini özetlemek için yeni yaklaşımlar ele almaktadır. Standart özetleme teknikleri, Türkçe'nin dilbilimsel karmaşıklığı ve hukuk metinlerinin incelikleri nedeniyle genellikle yetersiz kalmaktadır. Bu araştırma, T5, BART, LED ve GPT-3.5 Turbo gibi en son teknolojiye sahip dönüştürücü modellerden yararlanarak, ekstraktif, özetleyici ve hibrit özetleme tekniklerinin titiz bir şekilde incelenmesi ve entegrasyonu yoluyla bu sorunları ele almaktadır. Semantik Oylama, ROUGE Ağırlıklı Ortalama, Ardışık Farkındalı Semantik Oylama Mekanizması (CASVM) ve Ağırlıklı Hibrit Cümle Sıralama Çerçevesi (WHSRF) gibi yeni birleştirme teknikleri, üretilen özetlerin doğruluğunu ve tutarlılığını artırmak için geliştirilmiş ve incelenmiştir. ROUGE ve BERTScore ölçütlerine sıkı sıkıya bağlı kalınarak geliştirilen nicel ve nitel testler sayesinde, önerilen yaklaşımlar kısa, hukuki açıdan doğru ve okunabilir özetler geliştirmede çarpıcı bir iyileşme göstermektedir. Bu çalışma, daha etkili karar alma ve hukuki bilgilere erişim için yararlı özetleme araçları sağlayarak Türk hukuki NLP'ye katkıda bulunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Natural Language Processing (NLP) techniques enable computers to understand and generate human language according to this thesis's premises, which considers novel approaches for summarizing Turkish legal texts with a particular focus on multi-document summarization for court verdicts. Standard summarization techniques often fall short because of the language complexities of Turkish and the intricacies of legal texts. This research addresses these concerns through rigorous investigation and integration of extractive, abstractive, and hybrid summarization techniques utilizing cutting-edge transformer models such as T5, BART, LED, and GPT-3.5 Turbo. Novel ensemble techniques, including Semantic Voting, ROUGE-Weighted Averaging, the Consecutive-Aware Semantic Voting Mechanism (CASVM), and the Weighted Hybrid Sentence Ranking Framework (WHSRF), are developed and examined to enhance accuracy and coherence in generated summaries. Through the development of quantitative and qualitative tests based strictly on ROUGE and BERTScore measures, the proposed approaches demonstrate a dramatic improvement in developing short, legally correct, and readable summaries. This study contributes to Turkish legal NLP by providing helpful summarization tools for better decision-making effectiveness and access to legal information..
Benzer Tezler
- Uluslararası boyutuyla vergi incelemeleri
Tax examinations with international aspects
CANSU DAĞ BEREKET
- Cumhurı̇yet Dönemı̇ basınında (1928 - 2000) harı̇ta ı̇çerı̇klerı̇nı̇n kartografı̇k yönden araştırılması, arşı̇vlenmesı̇, sınıflandırılması
Archiving, classification and research on map contents according to cartographic approach in press of the period (1928-2000) of Turkish Republic
PINAR SARIN
Doktora
Türkçe
2021
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NESİBE NECLA ULUĞTEKİN
- Privatization of state owned mining companies and its effect on the Turkish economy
Devlet madencilik işletmelerinin özelleştirilmesi ve Türk ekonomisine etkisi
MEHMET TEKELİOĞLU
Doktora
İngilizce
1999
Maden Mühendisliği ve MadencilikDokuz Eylül ÜniversitesiMaden Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİL KÖSE
DOÇ. DR. ERCÜMENT YALÇIN
DOÇ. DR. AHMET HAKAN ONUR
- Milletlerarası özel hukukta vasiyetname
Testament in private international law
MELEK ATALIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
HukukAnkara Sosyal Bilimler ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TALAT KAYA