Kaynaştırma/bütünleştirme ortamlarında otizm spektrum bozukluğu olan öğrencilerin sergiledikleri problem davranışlar, öğretmenlerinin kullandıkları önleyici stratejiler
Problem behaviors of students with autism spectrum disorder in mainstreaming/inclusive classrooms and the preventive strategies implemented by their teachers
- Tez No: 970568
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SERAY OLÇAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Otizm Spektrum Bozukluğu Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmada OSB olan öğrencilerin kaynaştırma/bütünleştirme ortamlarında hangi problem davranışları ne sıklıkla sergilediklerine, öğretmenlerinin ise problem davranışlara yönelik sınıflarında hangi önleyici stratejileri ne sıklıkla kullandıklarına ve problem davranış sergileme ile önleyici strateji kullanma sıklıklarıyla ilişkili değişkenlerin neler olduğuna ilişkin sorulara yanıt aranmıştır. Ayrıca araştırmada OSB olan öğrencilerin problem davranış sergileme sıklıklarıyla öğretmenlerin önleyici strateji kullanma sıklıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu araştırma betimsel ve ilişkisel tarama modeli ile tasarlanmış; kaynaştırma/bütünleştirme ortamlarında yer alan 11 OSB olan öğrenci ve öğretmenleri bu araştırmanın katılımcılarını oluşturmuştur. Araştırmada sınıf içi gözlemler ve görüşmeler aracılığıyla toplanan veriler SPSS Statistics v23.0, Microsoft Word ve Microsoft Excel programları kullanılarak analiz edilmiştir. Analizler sonucunda kaynaştırma/bütünleştirme ortamlarında OSB olan öğrencilerin en çok dersi bölmeye yönelik davranışlar sergiledikleri, öğretmenlerinin ise en çok uygun tepki fırsatı sunma stratejisini kullandıkları görülmüştür. Araştırmada, sınıf mevcudu ile problem davranış sıklığı arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki saptanırken; öğretmenlerin önleyici strateji kullanım sıklıkları ile sınıf düzeyi, daha önce OSB olan öğrenciyle çalışma durumu, önleyici stratejilere ilişkin eğitim alma durumu, deneyim yılı ve sınıf mevcudu değişkenleri arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Son olarak önleyici strateji kullanım sıklığı ile problem davranış sergileme sıklığı arasında anlamlı düzeyde negatif bir ilişki saptanmıştır. Araştırmada ayrıca problem davranışa ilişkin gözlem ve görüşme verilerinin birbirini desteklediği, önleyici stratejilere ilişkin gözlem ve görüşme verileri arasında tutarsızlıklar olduğu görülmüştür. Elde edilen bulgular alan yazın bağlamında tartışılarak uygulamaya ve ileri araştırmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
This study aimed to examine the types and frequency of problem behaviors displayed by students with ASD in inclusive settings, as well as the preventive strategies used by their teachers and the variables associated with the frequency of both behaviors and strategy use. The study investigated the relationship between the frequency of problem behaviors and the frequency of teachers' use of preventive strategies. Designed using a descriptive and correlational survey model, the study included 11 students with ASD and their teachers in inclusive classrooms. Data were collected through classroom observations and interviews and analyzed using SPSS Statistics v23.0, Microsoft Word, and Excel. Results showed that students most frequently exhibited behaviors that disrupted lessons, while teachers most commonly used the strategy of providing opportunities for appropriate responses. A significant positive relationship was found between class size and the frequency of problem behaviors. However, no significant relationships were found between the frequency of preventive strategy use and variables such as grade level, experience working with students with ASD or class size. A significant negative correlation was identified between the frequency of preventive strategy use and the frequency of problem behaviors, indicating that increased use of preventive strategies was associated with fewer problem behaviors. The study revealed that observation and interview data related to problem behaviors were consistent, while inconsistencies were found between observation and interview data related to preventive strategies. The findings were discussed in the context of existing literature, and suggestions for practice and further research were provided.
Benzer Tezler
- Kaynaştırılmış oyun grupları modelinin otizm spektrum bozukluğu olan okul öncesi çocukların oyun becerilerine etkisi
The impacts of integrated play groups model play skills of preschool children with autism spectrum disorder
FERDANE KARAYEL GÜLMEZ
Doktora
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimAnkara ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE BAKKALOĞLU
- Kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitimlerine devam eden okul öncesi dönem özel gereksinimli öğrenciler için bireyselleştirilmiş eğitim programı (BEP) geliştirme sürecinin incelenmesi
Investigation development process of individualized educational plan (IEP) for pre-school children with special needs who continue their education through inclusion/integration
SERVER YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimBursa Uludağ ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA KURT
- Genel eğitim sınıflarında kolaylaştırıcı kişi uygulamalarının iyileştirilmesi: Bir eylem araştırması
Improving paraprofessionals practices in general education classrooms: An action research
ZEYNEP ÇAM ALEGÖZ
Doktora
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimEskişehir Osmangazi ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MİNE SÖNMEZ KARTAL
- İşitme kayıplı öğrencilerin iletişim becerilerinin akademik ve sosyal becerilere yansımasına yönelik ebeveyn ve öğretmen görüşlerinin incelenmesi
An investigation of parents' and teachers' views on the reflection of communication skills of students with hearing loss on academic and social competence
SEYİT IŞIKLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimAnadolu ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF AKAY
DOÇ. DR. MURAT DOĞAN
- Kaynaştırma ortamında birlikte öğretim ile uygulanan uyarlanmış sosyal bilgiler öğretiminin özgül öğrenme güçlüğü tanılı öğrencilerin bilişsel ve duyuşsal özelliklerine etkililiğinin incelenmesi
Investigation of the effectiveness of adapted social studies teaching with co-teaching in an inclusive environment on the cognitive and affective characteristics of students with specific learning disabilities
EMİNE SEÇİL KARAMUKLU
Doktora
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiÖzel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET KURNAZ