Şizofreni hastaları ve birinci derece yakınlarında kognitif süreçlerin ve silik nörolojik belirtilerin optik koherens tomografi ile ilişkisi
The relationship of cognitive processes and neurological soft signs with optical coherence tomography in patients with schizophrenia and their first-degree relatives
- Tez No: 970346
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ZUHAL KOÇ APAYDIN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Şizofreni, silik nörolojik belirtiler, OCT, kognitif işlevler, biyobelirteç, Schizophrenia, neurological soft signs, OCT, cognitive functions, biomarker
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bakanlığı
- Enstitü: Karabük Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Tıpta Uzmanlık Tezi ŞİZOFRENİ HASTALARI VE BİRİNCİ DERECE YAKINLARINDA KOGNİTİF SÜREÇLERİN VE SİLİK NÖROLOJİK BELİRTİLERİN OPTİK KOHERENS TOMOGRAFİ İLE İLİŞKİSİ Dr. Büşra YILDIZ Karabük Üniversitesi Karabük Üniversitesi Tıp Fakültesi Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı Tez Danışmanı: Dr. Öğr. Üyesi Zuhal KOÇ APAYDIN Ekim 2025, 133 sayfa Amaç: Bu çalışmanın amacı, şizofreni hastaları ve biyolojik kardeşlerinde kognitif işlevler ile silik nörolojik belirtilerin (SNB) incelenmesi ve bunların retina yapısal ölçümleriyle ilişkilerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Optik koherens tomografi (OCT) parametrelerinin şizofrenide biyobelirteç potansiyeli araştırılmıştır. Gereç ve Yöntem: Karabük Üniversitesi Tıp Fakültesi Psikiyatri Anabilim Dalı'nda yürütülen kesitsel çalışmaya 30 şizofreni hastası, 30 biyolojik kardeş ve 30 sağlıklı kontrol (toplam n=90) dâhil edilmiştir. Nörobilişsel performans Trail Making Test (TMT), Stroop Testi ve Sözel Bellek Süreçleri Testi (SBST) ile değerlendirilmiş; SNB standardize bir batarya ile ölçülmüştür. Retinal incelemeler Swept-Source OCT ile gerçekleştirilmiş, göz içi basıncı (GİB), peripapiller retina sinir lifi tabakası (pRNFL), v makula kalınlığı ve makula volümü ölçülmüştür. Bulgular varyans analizleri, korelasyonlar ve çoklu regresyon modelleri ile incelenmiştir. Bulgular: Şizofreni grubunda dikkat, işlemleme hızı, yürütücü işlevler ve sözel bellek alanlarında belirgin bozulmalar saptanmış; kardeşler çoğu parametrede hasta ve kontrol grupları arasında ara düzeyde konumlanmıştır. SNB puanları şizofreni grubunda en yüksek, kardeşlerde ise sağlıklılardan daha kötü düzeyde bulunmuştur. OCT sonuçlarında GİB ve pRNFL'de grup farkı görülmezken, makula kalınlığı ve hacminde, özellikle süperior, temporal ve inferior parafoveal/perifoveal bölgelerde anlamlı azalma saptanmıştır. Retinal kalınlık artışı SBST öğrenme performansı ile pozitif, Stroop ve motor koordinasyon testleri ile negatif yönde ilişkilidir. PANSS negatif belirtileri perifoveal makula kalınlıklarıyla güçlü negatif korelasyon göstermiştir. Sonuç: Şizofrenide makula düzeyinde retinal incelme, hem bilişsel bozulmalar (özellikle sözel bellek ve yürütücü işlevler) hem de semptom yükü (özellikle negatif belirtiler) ile yakından ilişkilidir. Kardeşlerde gözlenen ara örüntü genetik yatkınlığa işaret etmekte, OCT ise şizofrenide tamamlayıcı ve klinik açıdan uygulanabilir bir biyobelirteç adayı olarak öne çıkmaktadır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Medical Speciality Thesis THE RELATIONSHIP OF COGNITIVE PROCESSES AND NEUROLOGICAL SOFT SIGNS WITH OPTICAL COHERENCE TOMOGRAPHY IN PATIENTS WITH SCHIZOPHRENIA AND THEIR FIRST-DEGREE RELATIVES Dr. Büşra YILDIZ Karabuk University Karabuk University Faculty of Medicine Department of Mental Health and Diseases Thesis Advisor: Assist.Prof.Dr. Zuhal KOÇ APAYDIN October 2025, 133 pages Objective: This study aimed to examine cognitive functions and neurological soft signs (NSS) in patients with schizophrenia and their biological siblings, and to evaluate their associations with retinal structural measurements. The biomarker potential of optical coherence tomography (OCT) parameters in schizophrenia was investigated. Materials and Methods: This cross-sectional study was conducted at the Department of Psychiatry, Karabük University Faculty of Medicine, and included 30 patients with schizophrenia, 30 biological siblings, and 30 healthy controls (total n=90). Neurocognitive performance was assessed using the Trail Making Test (TMT), Stroop Test, and Verbal Memory Processes Test (SBST); NSS were measured with a standardized battery. Retinal examinations were performed with Swept-Source OCT, vii including intraocular pressure (IOP), peripapillary retinal nerve fiber layer (pRNFL), macular thickness, and macular volume. Findings were analyzed using analysis of variance (ANOVA), correlation analyses, and multiple regression models. Results: In the schizophrenia group, significant impairments were found in attention, processing speed, executive functions, and verbal memory; siblings exhibited intermediate performance between patients and controls in most parameters. NSS scores were highest in the schizophrenia group and worse in siblings compared to healthy controls. OCT results showed no group differences in IOP and pRNFL, whereas significant reductions in macular thickness and volume were observed, particularly in the superior, temporal, and inferior parafoveal/perifoveal regions. Increased retinal thickness was positively correlated with SBST learning performance and negatively correlated with Stroop and motor coordination tests. PANSS negative symptoms showed strong negative correlations with perifoveal macular thickness. Conclusion: Retinal thinning at the macular level in schizophrenia is closely related to both cognitive impairments (especially verbal memory and executive functions) and symptom burden (particularly negative symptoms). The intermediate profile observed in siblings indicates a genetic predisposition, while OCT stands out as a complementary and clinically applicable biomarker candidate in schizophrenia.
Benzer Tezler
- Obsesif-kompulsif bozukluk hastaları ile şizofreni hastalarının, içgörü düzeylerine göre zihin kuramı açısından sağlıklı kontrollerle karşılaştırılması
Comparison of obsessive compulsive disorder and schizophrenia patients with healthy controls for theory of mind abilities according to their insight
BAŞAR AYRIBAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
PsikiyatriMarmara ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA KEMAL SAYAR
- Şizofreni hastaları ve birinci derece yakınlarında sosyal bilişsel işlevlerin değerlendirilmesi
Evoluation of social cognitive functions in schizophrenia patients and their first-degree relatives
RUKİYE AY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
PsikiyatriOndokuz Mayıs ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖMER BÖKE
- Şizofreni hastaları ve şizofreni hastalarının birinci derece yakınlarında motor becerilerin değerlendirilmesi ve sağlıklı kontrol grubu ile karşılaştırılması
Başlık çevirisi yok
EMİNE TUĞÇE KAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
PsikiyatriAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALİ ÇAYKÖYLÜ
- Şizofreni hastaları ve birinci derece akrabalarında minör malformasyonlar ile bilişsel fonksiyonların ilişkisi
minor physical anomalies and cognitive correlates in schizophrenia patients and their first degree relatives
ABİL ALPER KÖPRÜLÜ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2016
PsikiyatriAkdeniz ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. BUKET CİNEMRE
- Şizofreni tanılı hastalar ve birinci derece yakınlarında üstbiliş ve zihin kuramının incelenmesi
An investigation of metacognition and theory of mind in schizophrenia and their first-degree relatives
ÖYKÜ BOZKURT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriSağlık BakanlığıRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SÜHEYLA DOĞAN BULUT