The effect of belief in free will on body-related outcomes: The mediating role of internalized weight stigma
Özgür irade inancının bedene ilişkin psikolojik süreçlere etkisi: İçselleştirilmiş kilo damgalamasının aracı rolü
- Tez No: 970278
- Danışmanlar: PROF. DR. BÜLENT TURAN, PROF. DR. MEHMET ESKİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: özgür irade inancı, içselleştirilmiş kilo damgalaması, olumsuz duygulanım, durumluk benlik saygısı, olumsuz beden imaj algısı, beden memnuniyeti, diyet öz yeterlilik, Kendini damgalama, İçselleştirilmiş damgalanma, belief in free will, internalized weight stigma, negative affectivity, state self-esteem, body image dissatisfaction, body appreciation, dieting self-efficacy, Self stigmatization, İnternalized stigma
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Koç Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Özgür irade inancı şimdiye kadar birçok psikososyal sonuçlarla ilişkilendirilmiştir. Bu çalışma kapsamında özgür irade inancındaki değişimlerin, kişinin kendi bedenine ilişkin tutumlarına etkisi ve bunun psikolojik sonuçları incelenmiştir. Bu bağlamda özgür irade inancı ile çeşitli psikolojik olgular (olumsuz duygulanım, durumluk benlik saygısı, olumsuz beden imaj algısı, beden memnuniyeti ve diyet öz yeterliliği) arasındaki ilişkide içselleştirilmiş kilo damgalamasının aracı rolü incelenmiştir. Literatürde bulunan daha önceki çalışmalar, özgür irade inancının başkalarının davranışlarına yönelik damgalayıcı tutumlar ile ilişkisine bakmış olsa da söz konusu bu çalışma, bildiğimiz kadarıyla kişinin kendine yönelik damgalayıcı tutumlarını özgür irade inancı bağlamında ve neden-sonuç ilişkisi içinde inceleyen ilk çalışmadır. Önceki çalışmalar, özgür irade inancının, bireylere yaptıkları seçimler sonucunda sorumluluk atfetmesi nedeniyle olumsuz durumların kaynağı olarak bireyi suçlayan tutumlara sebep olduğunu bulmuştur (suçlayıcı atıf hipotezi). Bazı çalışmalar ise özgür irade inancının, bireylerin psikolojik iyilik hallerindeki olumlu değişikliklerle ilişkili olduğunu belirtmiştir (güçlendirici yol hipotezi). Buna göre, bu çalışmada özgür irade inancındaki değişimlerin birey üzerindeki potansiyel etkilerine bakılmıştır. Çalışmada 18 yaş ve üstü 210 kadın katılımcı yer almıştır. Katılımcılar rastgele“yüksek özgür irade inancı”ve“düşük özgür irade inancı”şeklinde iki ayrı gruba dağıtılmıştır. Atandıkları duruma özgü verilen manipülasyon metnini okuyup yazma görevini yerine getirmeleri ve manipülasyon sonrasında çeşitli ölçekleri doldurmaları istenmiştir. Çalışma bulguları, güçlendirici yol hipotezini desteklemiş ve özgür irade inancındaki artışın içselleştirilmiş kilo damgalamasını azalttığını ve durumluk benlik saygısını ise artırdığını göstermiştir. Her ne kadar özgür irade inancındaki artış, diğer değişkenleri doğrudan etkilemese de içselleştirilmiş kilo damgalaması aracılığıyla diğer bütün değişkenleri dolaylı yoldan etkilediği görülmüştür. Bütün bulgular Beden Kitle İndeksi kontrol edildiğinde de anlamlı çıkmıştır. Bu bulgular, özgür iradeye inanmanın, kilodan bağımsız bir biçimde, birey üzerindeki güçlendirici etkilerini ve içselleştirilmiş damgalamaya karşı koruyucu bir mekanizma görevi gördüğünü öne çıkarmaktadır. Buna göre, özgür irade inancının güçlendirici yönünü ortaya koyan bir söylem kullanılması, klinik bağlamda içselleştirilmiş kiloya ilişkin damgalamayı zayıflatarak çeşitli psikolojik etkileri önleyici veya iyileştirici bir mekanizma rolü üstlenebilir.
Özet (Çeviri)
This study examines the mediating role of internalized weight stigma in the relationship between belief in free will (BiFW) and psychological well-being, including negative affectivity, state self-esteem, body image dissatisfaction, body appreciation and dieting self-efficacy. Although previous research suggested links between belief in free will and stigmatizing other people's behaviors, to our knowledge, no study has examined the link with stigmatizing oneself—that is, internalized stigma. As a concept, free will is defined as the ability to make free choices, leading to responsibility attributions and those who strongly believe that free will exists could blame individuals while trying to explain the reason for the occurrence of a phenomenon (blaming attribution hypothesis). Moreover, prior research also demonstrated that free will beliefs show positive effects on individuals, since autonomy and sense of control contribute to psychological wellbeing (empowerment hypothesis). The present study included 210 female participants aged 18 and above. Participants were randomly assigned to one of the two conditions:“high belief in free will”and“low belief in free will.”Participants in each condition were exposed to task-specific manipulation. Following the free will manipulation, participants completed several questionnaires related to study variables. Current study findings supported the empowerment hypothesis: higher belief in free will decreased internalized weight stigma (IWS) and increased state self-esteem, independently of BMI. The indirect and empowering effects of belief in free will on all outcome variables were supported through the significant mediating role of IWS. It was concluded that believing in free will enhances psychological wellbeing and may act as a buffer against experiencing internalized weight stigma. Moreover, these empowering effects were pervasive regardless of body weight (BMI). Thus, it is suggested that using language that emphasizes the importance of believing in free choice may serve as a protective and enhancing tool against internalized weight stigma and body weight-related psychological outcomes in clinical settings.
Benzer Tezler
- Kuir okuma: Dijital değerlerin mimarlık üretimlerinde potansiyelleri
Queer reading: The potential of digital values in architectural productions
FEYZA ÇINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İFFET HÜLYA ARI
DR. SEVGİ TÜRKKAN SROKA
- Mekanın algılama olgusu ve insan-hareket-zaman faktörlerinin etkisi
The fact of perception of space and the effects of human- movement-time factors
ERGUVAN ÖZGÜR DEDE
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FERHAN YÜREKLİ
- Çok uluslu işletmelerde yönetim ve organizasyon modelleri
Organization and management models in multinational companies
ÇEŞMİAHU AKSOYTÜRK
- Origenes'te ruh ve kötülük problemi
Soul and evil in Origenes
NİLAY KARATAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
FelsefeAtatürk ÜniversitesiFelsefe Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KUTSİ KAHVECİ