Windfall vergisi ve Türkiye'de uygulanabilirliği üzerine bir analiz
An analysis of the windfall tax and its applicability in Turkey
- Tez No: 970251
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLİZAR SEDA YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Maliye, Finance
- Anahtar Kelimeler: Enerji sektörü, Madencilik sektörü, Maliye politikaları, Türkiye, Energy sector, Mining sector, Fiscal policies, Türkiye
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Maliye Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, olağanüstü dönemlerde ortaya çıkan beklenmedik ve orantısız kârların vergilendirilmesine yönelik bir mali araç olan windfall vergisinin Türkiye'de uygulanabilirliğini incelemektedir. Çalışmanın amacı, söz konusu verginin mali, hukuki, iktisadi ve sosyal boyutlarını irdeleyerek Türkiye'nin mevcut vergi sistemi, mevzuatı ve ekonomik yapısı çerçevesinde uygulanabilirliğini değerlendirmektir. Yöntemsel çerçeve; literatür taraması, karşılaştırmalı ülke deneyimlerinin analizi, ilgili hukuki düzenlemelerin incelenmesi ve enerji, madencilik ile finans sektörlerine ilişkin nicel verilerin değerlendirilmesi üzerine kurulmuştur. Literatürde Türkiye'ye özgü sistematik bir incelemenin bulunmaması, çalışmanın çıkış noktasını oluşturmuş; bu yönüyle tez, kavramsal tartışmayı uygulama boyutuyla bütünleştirerek literatüre özgün bir katkı sunmayı hedeflemiştir. Bulgular, windfall vergisinin yalnızca kısa vadeli gelir yaratma aracı değil, aynı zamanda gelir dağılımı adaletini güçlendiren ve krizlere yapısal yanıt verebilen bir maliye politikası aracı olabileceğini ortaya koymaktadır. Bununla birlikte, verginin tasarım ve uygulama biçimine bağlı olarak yatırım kararları ve piyasa istikrarı üzerinde olumsuz etkiler doğurabileceği de tespit edilmiştir. Sonuç olarak çalışma, Türkiye'de windfall vergisinin ancak hukuki meşruiyet, mali kapasite, sektörel koşullar ve toplumsal kabul dikkate alınarak tasarlandığında uygulanabilir olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the applicability of the windfall tax in Türkiye as a fiscal instrument designed to tax unexpected and extraordinary profits emerging during periods of crisis. The study aims to evaluate the feasibility of this tax within Turkey's existing tax system, legislation, and economic structure by addressing its financial, legal, economic, and social dimensions. The methodological framework is based on a literature review, analysis of comparative international experiences, examination of relevant legal regulations, and assessment of quantitative data from the energy, mining, and financial sectors. The lack of a systematic study focusing specifically on Türkiye constitutes the starting point of this research; in this respect, the thesis seeks to integrate conceptual discussion with practical analysis, thereby providing an original contribution to the literature. The findings indicate that the windfall tax is not only a short-term revenue-generating tool but also a fiscal policy instrument that can enhance income distribution and provide structural responses to crises. However, depending on its design and implementation, it may also generate adverse effects on investment decisions and market stability. In conclusion, the study demonstrates that the applicability of a windfall tax in Türkiye depends on its design being consistent with legal legitimacy, fiscal capacity, sectoral conditions, and societal acceptance.
Benzer Tezler
- Estimation of PM10 variations in the Southeastern and Eastern Anatolia regions of Türkiye using remote sensing and statistical models
Türkiye'nin Güneydoğu ve Doğu Anadolu bölgelerindeki PM10 değişimlerinin uzaktan algılama ve ı̇statistiksel modeller kullanılarak tahmini
SULTANAY MURZAEVA
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
İstatistikİstanbul Teknik Üniversitesiİklim ve Deniz Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALPER ÜNAL
- Yeni enerji kaynakları ve total elektrik tüketimi üzerindeki etkisi
New energy resources and effect on total electricity consumption
ÖMER FARUK GÜNDÜZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Bilim ve Teknolojiİstanbul Aydın ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZAFER ASLAN
- Türkiye'de amenajman planlarını değiştirecek derecede tesirli olan abiyotik zararlılar
The Major abiotic factors influencing the management plans in Turkey
MEHMET KANAT
Yüksek Lisans
Türkçe
1994
Ormancılık ve Orman Mühendisliğiİstanbul ÜniversitesiOrman Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ALİ KÜÇÜKOSMANOĞLU
- Ashabu's-Suffe ve hadis rivayetindeki yeri
Ashabu's-Suffe and its place in hadiht narration
SELİM KAVAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
DinVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ARİF GEZER