Birinci basamak sağlık merkezine başvuran erişkin hastalarda obezite ile yaşam kalitesi ve yalnızlık düzeyi ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between obesity, quality of life, and loneliness levels in adult patients attending a primary health care center
- Tez No: 970122
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YUSUF ÇETİN DOĞANER
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Obezite, yaşam kalitesi, yalnızlık, erişkin birey, Obesity, quality of life, loneliness, adult individual
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Dr. Serap ÇİNTİRİZ TİRYAKİ“Birinci Basamak Sağlık Merkezine Başvuran Erişkin Bireylerde Obezite ile Yaşam Kalitesi ve Yalnızlık Düzeyi Arasındaki İlişkinin Değerlendirilmesi”, Gülhane Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı, Tıpta Uzmanlık Tezi, Ankara, 2025. Amaç: Bu çalışmanın amacı, birinci basamak sağlık merkezine başvuran erişkin bireylerde obezite ile yaşam kalitesi ve yalnızlık düzeyi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesidir. Literatürde, obez bireylerin yaşam kalitesinin daha düşük ve yalnızlık düzeylerinin daha yüksek olduğuna dair bulgular mevcuttur. Çalışmamızda, obezitenin bireyin öznel iyi oluş hali ile ilişkisinin araştırılmasını amaçladık. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı kesitsel tipteki bu araştırma, 01 Kasım 2024 – 28 Şubat 2025 tarihleri arasında Ankara'da bir birinci basamak sağlık merkezine başvuran erişkin bireyler üzerinde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini, çalışmanın katılım koşullarını karşılayan ve anket formunu kendi isteğiyle yanıtlayan 393 katılımcı oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak, katılımcılara sosyodemografik özelliklerini sorgulayan sorular ile birlikte, EQ-5D-3L Yaşam Kalitesi Ölçeği, EQ Görsel Analog Skala (VAS) ve Yedi Maddeli UCLA-Kısa Form Yalnızlık Ölçeği uygulanmıştır. Ayrıca, beden kitle indeksi hesaplamak amacıyla kilo, boy ve bel çevresi ölçümleri alınmıştır. Elde edilen veriler, uygun istatistiksel analiz yöntemleri kullanılarak SPSS programında değerlendirilmiştir. Bulgular: Katılımcıların %29,34'ü obez, %40,31'i fazla kilolu, %29,34'ü normal kilolu, %1,02'si zayıf olarak sınıflandırılmış; ortalama Beden Kitle İndeksi (BKİ) 27,85 ± 5,21 kg/m² bulunmuştur. EQ-5D-3L indeks skoru ortalama 0,82 ± 0,17, VAS skoru 69,85 ± 19,23 ve UCLA-KF Yalnızlık Ölçeği puanı 10,93 ± 3,85'tir. Yaşam kalitesi ile yalnızlık düzeyi arasında negatif yönde anlamlı ilişki saptanmıştır (r=-0,297, p<0,001). BKİ ile yalnızlık puanı arasında zayıf pozitif bir ilişki (r=0,118, p=0,020) ve BKİ kategorileri ile yalnızlık puanları arasında anlamlı fark (p=0,028) tespit edilmiştir. Obez bireylerin yalnızlık puanları daha yüksektir. Genel korelasyon analizinde BKİ ile yaşam kalitesi arasında anlamlı ilişki saptanmazken (p>0,05), BKİ kategorilerine göre yapılan analizde obez bireylerde yaşam kalitesi puanlarının daha düşük olduğu bulunmuştur (p=0,025). Ayrıca, VAS ile yaşam kalitesi arasında çok güçlü pozitif korelasyon (r=0,998, p<0,001) belirlenmiştir. İleri yaş grubunda yaşam kalitesi ve VAS skoru düşmüştür. Cinsiyet ve medeni duruma göre yalnızlıkta anlamlı fark yoktur; eğitim düzeyi arttıkça sağlık algısı olumlu yönde değişmiştir. Erkeklerde ve bekar bireylerde yaşam kalitesi puanları daha yüksektir. Kronik hastalığı olanlarda yaşam kalitesi ve VAS düşük, yalnızlık puanı yüksektir (p<0,05). Regresyon analizi sonucunda, VAS skoru ve yalnızlık puanının BKİ üzerindeki yordayıcı etkisinin anlamlı olmadığı belirlenmiştir Çoklu regresyon analizlerinde ; 18-30 yaşta olmak ve eğitim düzeyi BKİ üzerinde anlamlı belirleyicilerdir.. Bu bulgular doğrultusunda, obezitenin yalnızlık hissiyle anlamlı biçimde ilişkili olduğu ve bu durumun bireyin yaşam kalitesi üzerinde dolaylı etkiler oluşturabileceği anlaşılmaktadır. Sonuç: Çalışmamız, erişkinlerde obezite düzeyi arttıkça yalnızlık duygusunun daha sık eşlik edebildiğine işaret etmektedir. Buna karşılık, yaşam kalitesi ile Beden Kitle İndeksi (BKİ) arasında belirgin bir ilişki saptanmamıştır. Bu bulgular, birinci basamakta obezite yönetimine yalnızlık taramasının ve uygun psikososyal desteklerin bütüncül bir yaklaşımla dâhil edilmesini önermektedir.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT Dr. Serap ÇİNTİRİZ TİRYAKİ.“Evaluation of the Relationship Between Obesity, Quality of Life, and Loneliness in Adult Patients Attending a Primary Healthcare Center.”Gülhane Faculty of Medicine, Department of Family Medicine, Medical Specialty Thesis, Ankara, 2025. Aim: The aim of this study was to evaluate the relationship between obesity, quality of life, and loneliness in adult individuals attending a primary healthcare center. Previous literature indicates that obese individuals tend to have lower quality of life and higher levels of loneliness. In our study, we aimed to investigate the relationship between obesity and individuals' subjective well-being. Materials and Methods: This descriptive and correlational cross-sectional study was conducted between November 1, 2024, and February 28, 2025, among adults who visited a primary healthcare center in Ankara. The sample consisted of 393 participants who met the study's inclusion criteria and voluntarily completed the questionnaire. Data were collected using a survey including sociodemographic questions, the EQ-5D-3L Quality of Life Scale, the EQ Visual Analog Scale (VAS), and the 7-item UCLA Short-Form Loneliness Scale. Additionally, weight, height, and waist circumference were measured to calculate body mass index (BMI). All data were analyzed using appropriate statistical methods with SPSS software. Results: Participants were classified as 29.34% obese, 40.31% overweight, 29.34% normal weight, and 1.02% underweight; the mean Body Mass Index (BMI) was 27.85 ± 5.21 kg/m². The mean EQ‑5D‑3L index score was 0.82 ± 0.17, the Visual Analogue Scale (VAS) score was 69.85 ± 19.23, and the UCLA Loneliness Scale—Short Form score was 10.93 ± 3.85. A significant negative correlation was found between quality of life and loneliness level (r = −0.297, p < 0.001). A weak positive correlation between BMI and loneliness score (r = 0.118, p = 0.020) and a significant difference in loneliness scores across BMI categories (p = 0.028) were identified; obese participants had higher loneliness scores. While the overall correlation analysis did not show a significant association between BMI and quality of life (p > 0.05), analyses by BMI categories indicated that quality‑of‑life scores were lower among obese individuals (p = 0.025). Additionally, a very strong positive correlation was observed between VAS and quality of life (r = 0.998, p < 0.001). In the older age group, both quality‑of‑life and VAS scores were lower. There were no significant differences in loneliness by sex or marital status; as educational level increased, perceived health improved. Quality‑of‑life scores were higher among men and unmarried individuals. Among participants with chronic disease, quality of life and VAS were lower, whereas loneliness scores were higher (p < 0.05). In regression analysis, the predictive effects of VAS and loneliness scores on BMI were not significant. In multiple regression analyses, being 18–30 years of age and educational level were significant predictors of BMI. In line with these findings, obesity appears to be significantly associated with loneliness, which may indirectly affect quality of life. Conclusion: Our study indicates that, among adults, higher levels of obesity may be more frequently accompanied by feelings of loneliness. In contrast, no clear association was found between quality of life and BMI. These findings support incorporating loneliness screening and appropriate psychosocial support into obesity management in primary care as part of a holistic approach.
Benzer Tezler
- Aralıklı açlık diyetinin erişkin bireylerde vücut kompozisyonu ve biyokimyasal parametreler üzerine etkisi: Prospektif gözlemsel bir çalışma
The effects of intermittent fasting on the body composition and biochemical parameters in adults: A prospective observational study
MERVE YÜZBAŞIOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Beslenme ve DiyetetikBezm-İ Alem Vakıf ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ACLAN ÖZDER
- Aile hekimliğine başvuran obez bireylerde fiziksel aktivite düzeyi ve etkileyen faktörlerin incelenmesi
Examination of physical activity level and influencing factors in obese individuals applying to family medicine
SULTAN KAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEMET TAŞKIN EGİCİ
- Erişkin hastalarda sağlık okuryazarlığı düzeyinin birinci basamak sağlık hizmetlerini kullanımı üzerine etkisi
The effect of health literacy level on the use of primary health services in adult patients
ÖMER FARUK AKPINAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEÇİL ARICA
- İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Bornova 27 no'lu Eğitim Aile Sağlığı Merkezine başvuran hastalarda periyodik sağlık muayenesi bilgi düzeyi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
The evaluation of level of knowledge, attitude and behavior of periodic health examination in patients who applicant to İzmir Tepecik Education and Research Hospital Bornova No 27 Education Family Health Center
ŞEYMA CUNİER BABÜRŞAH
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALUK MERGEN
- Samsun ilinde aile sağlığı merkezine başvuran 18-65 yaş arası hastalarda siberkondri düzeyinin aşılama hakkındaki tutum ve davranış üzerine etkisi
The impact of cyberchondria levels on attitudes and behaviors toward vaccination among patients aged 18–65 presenting to family health centers in the province of Samsun
MERT BAŞCI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiOndokuz Mayıs ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA YASİN SELÇUK