Epilepsi tanılı çocuklarda çalışma belleği ile psikososyal zorluklar ve mizaç özellikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigating the relationship between working memory, psychosocial difficulties, and temperament characteristics in children diagnosed with epilepsy
- Tez No: 970104
- Danışmanlar: PROF. DR. BİLGİN KAYGISIZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Nöroloji, Psikoloji, Neurology, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Epilepsi, Çalışma Belleği, Psikososyal İşlevsellik, Mizaç, Psikososyal sorunlar, İşler bellek, Epilepsy, Working Memory, Psychosocial Functioning, Temperament, Psychosocial problems
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Eskişehir Osmangazi Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sinir Bilimleri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Epilepsi, tekrarlayan nöbetlerle seyreden kronik bir nörolojik hastalıktır. Çalışma belleği, bilgiyi kısa süreli tutup işlemeyi sağlayan ve yürütücü işlevlerin temelini oluşturan bilişsel bir sistemdir. Mizaç, bireyin çevresel uyaranlara verdiği doğuştan gelen tepkileri tanımlar. Psikososyal zorluklar ise çocukların sosyal, duygusal ve davranışsal uyum süreçlerinde yaşadığı sorunlardır. Bu çalışmada epilepsi tanılı beş ile dokuz yaş arasındaki çocukların çalışma belleği performansları, mizaç özellikleri ve psikososyal zorluk düzeylerinin sağlıklı çocuklarla karşılaştırılması ve epilepsi tanılı grupta bu değişkenler arası ilişkilerin incelenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Araştırmaya yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş 30 epilepsi tanılı ve 30 sağlıklı çocuk katılmıştır. Veriler Güçler ve Güçlükler Anketi, Çalışma Belleği Ölçeği ve Çocuklar için Mizaç Ölçeği ile toplanmıştır. Analizler SPSS 21.0 ile yapılmış, gruplar arası karşılaştırmalarda bağımsız örneklem t-testi, ilişkiler için Pearson korelasyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Epilepsili çocukların çalışma belleği performansı sağlıklı çocuklara göre anlamlı biçimde daha düşük, psikososyal zorluk düzeyi ise daha yüksektir. Mizaç alt boyutlarında; dikkat-sebat ve yakınlık-uyum epilepsi grubunda daha düşük, duyusal hassasiyet ve tepkisellik daha yüksektir. Epilepsi grubunda çalışma belleği performansı ile dikkat-sebat arasında güçlü pozitif, duyusal hassasiyetle orta pozitif, psikososyal zorluk düzeyiyle güçlü negatif ve aktivite düzeyiyle zayıf negatif ilişki saptanmıştır. Sonuç: Epilepsili çocukların bilişsel, bireysel ve çevresel özelliklerinin birlikte değerlendirilmesi, çok boyutlu erken müdahale ve izlem programlarının oluşturulması açısından önemlidir. Çalışma belleği epilepsi tanılı çocuklarda yalnızca nörolojik değil, mizaç ve psikososyal faktörlerle ilişkili bütüncül bir yapı olarak ele alınmalıdır.
Özet (Çeviri)
Objective: Epilepsy is a chronic neurological disorder marked by recurrent seizures. Working memory refers to the temporary storage and mental manipulation of information essential for executive functions. Temperament reflects innate patterns of emotional and behavioral response, while psychosocial difficulties refer to problems in emotional, behavioral, and social adjustment. This study aims to compare the working memory performance, temperament traits, and psychosocial difficulties of children aged 5–9 diagnosed with epilepsy to healthy peers, and to examine associations among these variables within the epilepsy group. Method: The participants consisted of 30 children with epilepsy and 30 age- and gender-matched healthy controls. Data were collected using the Working Memory Scale, the Temperament Scale for Children, and the Strengths and Difficulties Questionnaire. Statistical analyses included independent samples t-tests and Pearson correlation coefficients. Results: Children with epilepsy demonstrated lower working memory scores and higher levels of psychosocial difficulties compared to healthy peers. In temperament dimensions, attention/persistence and adaptability scores were lower, whereas sensory sensitivity and reactivity were higher in the epilepsy group. Within this group, working memory was positively associated with attention/persistence and lower sensory sensitivity, and negatively associated with psychosocial difficulties and activity level. Conclusion: These findings suggest that working memory in children with epilepsy is shaped not only by neurological conditions but also by temperament traits and psychosocial factors. Multidimensional assessment approach is essential for effective early intervention and individualized support strategies.
Benzer Tezler
- Otizmli çocuklarda duyusal müdahalenin yürütücü işlevlere etkisi: Dikkat ve bellek üzerine randomize kontrollü bir klinik çalışma
Effect of sensory intervention on executive functions in children with autism: A randomized controlled clinical study on attention and memory
HÜSEYİN AKPINAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
PsikiyatriÜsküdar ÜniversitesiNörobilim Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NERİMAN KİLİT
- Wechsler çocuklar için zeka ölçeği IV ile absans epilepsi hastası çocukların bilişsel profillerinin ve akademik başarılarının incelenmesi
Examination of cognitive profile with wechsler intelligence scale for children iv and academic achievement of children with absence epilepsy
SERPİL YILDIZ ÇOKSAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
PsikolojiMersin ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ASLI ASLAN
PROF. DR. ÇETİN OKUYAZ
- Geçmişten günümüzde epilepsi (sar'a)
Today and in the past of epilepsy
ÖMÜR ŞAYLIGİL
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Deontoloji ve Tıp TarihiUludağ ÜniversitesiDeontoloji ve Tıp Tarihi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYŞEGÜL DEMİRHAN ERDEMİR