Tevekkül, kaygı ve psikolojik dayanıklılık arasındaki ilişkinin incelenmesi
The investigation of the relationship between tawakkul, anxiety and psychological resilience
- Tez No: 970077
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÇİĞDEM GÜLMEZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Psikoloji, Religion, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kastamonu Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzde biyolojik, psikolojik ve çevresel etkenlerin bir araya gelmesi, bireylerin kaygı düzeylerini yükselterek ruhsal dengelerini önemli ölçüde zorlamaktadır. Tevekkül, kontrol edilemeyen durumlarda güven ve teslimiyet sağlayarak kaygıyı azaltıcı bir işlev görebilir. Psikolojik dayanıklılık ise bireyin zorluklar karşısında uyum ve toparlanma kapasitesini ifade eder. Ancak tevekkül, kaygı ve psikolojik dayanıklılık arasındaki ilişkilerin bütüncül biçimde incelendiği araştırmalar sınırlıdır. Bu araştırmanın amacı, bireylerin tevekkül, kaygı (durumluk ve sürekli) ve psikolojik iyi oluş düzeyleri arasındaki ilişkileri incelemek ve demografik değişkenler açısından anlamlı farklılık gösterip göstermediğini belirlemektir. Araştırma, nicel yönteme dayalı ilişkisel tarama ve karşılaştırma deseni ile yürütülmüştür. Uygun örnekleme yöntemiyle ulaşılan 482 katılımcıdan 474'inin verisi analizde kullanılmıştır. Veriler, çevrimiçi anket yoluyla toplanmıştır. Ölçme araçları olarak Tevekkül Ölçeği, Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri ve Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde t testi, ANOVA, Pearson korelasyon, çoklu regresyon ve MANOVA analizleri kullanılmıştır. Bulgular, tevekkül ile psikolojik dayanıklılık arasında pozitif yönlü anlamlı bir ilişki bulunduğunu, tevekkülün kaygıyı ise negatif yönde yordadığını ortaya koymuştur. Ayrıca, cinsiyet ve eğitim düzeyinin bazı değişkenler üzerinde anlamlı farklılık oluşturduğu saptanmıştır. Bulgular; tevekkül düzeyinin hem durumluk kaygı (r = –.280) hem de sürekli kaygı (r = –.240) ile orta düzeyde ve negatif yönde anlamlı ilişkili olduğunu göstermiştir. Dindarlık algısı, dua etme ve Kur'an okuma sıklığı gibi dinî pratiklerle kaygı düzeyleri arasında zayıf ama anlamlı negatif ilişkiler tespit edilmiştir. Regresyon analizi sonuçları, psikolojik dayanıklılığın en güçlü yordayıcılarının tevekkül (β = .163), durumluk kaygı (β = –.237) ve sürekli kaygı (β = –.141) olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca dua etme, Kur'an okuma ve dindarlık algısı da dayanıklılığı pozitif yönde yordamıştır. Elde edilen sonuçlar, tevekkülün bireyin ruh sağlığına olumlu katkılar sunduğunu ve psikolojik dayanıklılığı destekleyici bir dinî baş etme mekanizması olarak işlev gördüğünü göstermektedir. Bu bağlamda, tevekkülün hem bireysel psikolojik gelişim hem de toplumsal uyum açısından önemli bir değişken olduğu söylenebilir.
Özet (Çeviri)
In today's world, the combination of biological, psychological, and environmental factors significantly challenges individuals' mental balance by increasing their anxiety levels. Tawakkul may serve a function of reducing anxiety by providing trust and submission in uncontrollable situations. Psychological resilience, on the other hand, refers to the individual's capacity for adaptation and recovery in the face of difficulties. However, studies that examine the relationships between tawakkul, anxiety, and psychological resilience in a holistic way are limited. The aim of this research is to investigate the relationships between individuals' tawakkul, anxiety (state and trait), and psychological well-being levels and to determine whether they show significant differences in terms of demographic variables. The research was conducted with a relational screening and comparative design based on the quantitative method. Of the 482 participants reached through the convenience sampling method, the data of 474 were used in the analysis. The data were collected through an online survey. As measurement tools, the Tawakkul Scale, State-Trait Anxiety Inventory, and Psychological Resilience Scale were used. In the analysis of the data, t-test, ANOVA, Pearson correlation, multiple regression, and MANOVA analyses were applied. The findings revealed that there was a positive and significant relationship between tawakkul and psychological resilience, and that tawakkul negatively predicted anxiety. In addition, it was determined that gender and education level created significant differences on some variables. The findings showed that the level of tawakkul was moderately and negatively correlated with both state anxiety (r = –.280) and trait anxiety (r = –.240). Weak but significant negative relationships were found between religious practices such as perception of religiosity, frequency of praying, and frequency of reading the Qur'an and anxiety levels. The results of the regression analysis revealed that the strongest predictors of psychological resilience were tawakkul (β = .163), state anxiety (β = –.237), and trait anxiety (β = –.141). In addition, praying, reading the Qur'an, and perception of religiosity also positively predicted resilience. The results obtained show that tawakkul contributes positively to individuals' mental health and functions as a religious coping mechanism that supports psychological resilience. In this context, it can be said that tawakkul is an important variable both in terms of individual psychological development and social adaptation
Benzer Tezler
- İsviçre albino farelerinde dalağa verilen ölü BCG'li parafin likitin karaciğer üzerine etkileri
Başlık çevirisi yok
AKIN TİRYAKİOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Allerji ve İmmünolojiTrakya ÜniversitesiPatoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. A. KEMAL KUTLU
- Kozan-Elmadağı (Adana ili) arasının jeolojisi (Doğu Toroslar, Türkiye)
Başlık çevirisi yok
ABDÜLKADİR AYHAN
Doktora
Türkçe
1987
Jeoloji Mühendisliğiİstanbul ÜniversitesiJeoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET AKARTUNA
- Toros Göknarı (Abies cilicica carr.)nın Türkiye'deki doğal yayılış ve silvikültürel özellikleri
Başlık çevirisi yok
H. FERHAT BOZKUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Ormancılık ve Orman Mühendisliğiİstanbul ÜniversitesiSilvikültür Ana Bilim Dalı
PROF.DR. İBRAHİM ATAY
- Küt cisimler etrafındaki dalga hareketinin vorteks metodu ile analizi
Başlık çevirisi yok
SERPİL ÖZKILIÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Makine MühendisliğiErciyes ÜniversitesiMakine Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TAHİR YAVUZ
- Değişken yüklü salınım hareketi yapan kaymalı yatak sürtünme ve film durumu
An Investigation of the state of friction and oil film in oscillating bearings under dynamic loading
O.SAİM DİNÇ