Gebze (Kocaeli) ilçesi sınırlarında kalan tarihi çeşme ve su kaynaklarının hidrokimyasal değişikliklerinin incelenmesi
Investigation of hydrochemical changes of historical fountains and water sources within the boundaries of Gebze district (Kocaeli, Türki̇ye)
- Tez No: 970053
- Danışmanlar: PROF. DR. MEHMET SALİM ÖNCEL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Çevre Mühendisliği, Environmental Engineering
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gebze Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Yer ve Deniz Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Su kaynaklarının korunması ve sürdürülebilir kullanımı, hem çevresel bir sorumluluk hem de kültürel mirasın korunması için oldukça önemlidir. Bu kapsamda tarihi çeşmeler, geçmişin su yönetimi, mühendislik ve toplumsal yapısını yansıtan önemli kültürel miras unsurları haline gelmektedir. Çalışma kapsamında Kocaeli ili Gebze ilçesi sınırları içerisinde yer alan tarihi çeşme ve su kaynaklarının hidrokimyasal özellikleri incelenerek zaman içerisindeki fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik değişimlerini ortaya koymayı amaçlanmaktadır. Araştırma kapsamında, 10 farklı yerleşim alanında bulunan toplam 17 tarihi çeşmeden 2023–2024 yılları arasında aylık olarak su örnekleri alınmıştır ve 22 farklı parametre için yerinde ve laboratuvar analizleri gerçekleştirilmiştir. Ölçülen pH değerleri 5,8–7,5, elektriksel iletkenlik (Eİ) 118–1250 µS/cm, toplam sertlik ise 20–310 mg/L CaCO₃ aralığında değişiklik göstermiştir. Nitrat azotu (NO₃⁻-N) değerleri 1,5–9,8 mg/L arasında olup TS 266 İnsani Tüketim Amaçlı Sular Standardı'nda belirtilen sınır değerleri sağlamıştır. Mikrobiyolojik analizlerde numunelerin %82'sinde E. coli ve koliform bakteri tespit edilmemiş; geri kalan örneklerde ise mevsimsel artışlara bağlı olarak sınırlı düzeyde bakteriyel kirlilik saptanmıştır. Element analizleri sonucunda Na, Ca ve Mg iyonlarının suyun kimyasal karakterini belirlemede baskın bileşenler olduğu, Pb, Ni ve Cd gibi ağır metallerin ise TS 266 standardında belirtilen sınır değerlere uygunluk gösterdiği belirlenmiştir. Çalışma alanındaki tüm kaynakların bağlı olduğu akifer formasyonunun yağış rejiminden güçlü biçimde etkilendiği saptanmıştır. Bu durum, yeraltı suyu besleniminin büyük ölçüde mevsimsel yağışlara ve geçirgen litolojik birimlerin özelliklerine bağlı olduğunu göstermektedir. Elde edilen bulgular, su–akifer etkileşimi, hidrolojik döngü ve jeokimyasal denge süreçlerinin bölgedeki su kalitesinin belirlenmesinde temel unsurlar olduğunu ortaya koymuştur. Genel olarak çeşme sularının içilebilir nitelikte olduğu, ancak bazı dönemlerde mevsimsel değişimlerin dikkatle izlenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Çalışma, Gebze'deki tarihi su yapılarının yalnızca kültürel miras olarak değil, aynı zamanda sürdürülebilir yerel su kaynakları olarak da korunması gerektiğine dikkat çekmiştir.
Özet (Çeviri)
The conservation and sustainable use of water resources are crucial not only as an environmental responsibility but also for the preservation of cultural heritage. In this context, historical fountains represent significant cultural assets that reflect the water management practices, engineering skills, and social structures of the past. This study aims to investigate the hydrochemical characteristics of historical fountains and water sources located within the boundaries of Gebze District, Kocaeli Province, and to reveal their physical, chemical, and microbiological changes over time. Within the scope of the research, water samples were collected monthly from a total of 17 historical fountains located in 10 different settlements between 2023 and 2024, and both in-situ and laboratory analyses were conducted for 22 different parameters. The measured pH values ranged from 5.8 to 7.5, electrical conductivity (EC) from 118 to 1250 µS/cm, and total hardness from 20 to 310 mg/L CaCO₃. Nitrate nitrogen (NO₃⁻-N) values ranged between 1.5 and 9.8 mg/L, meeting the limits specified in the TS 266 Standard for Water Intended for Human Consumption. Microbiological analyses revealed that 82% of the samples contained no E. coli or coliform bacteria, while the remaining samples exhibited limited bacterial contamination linked to seasonal variations. Elemental analysis indicated that Na, Ca, and Mg ions were the dominant constituents determining the chemical character of the water, while heavy metals such as Pb, Ni, and Cd were within the permissible limits set by TS 266. It was determined that the aquifer formations feeding all sources in the study area are strongly influenced by the precipitation regime, indicating that groundwater recharge largely depends on seasonal rainfall and the permeability of lithological units. The findings revealed that water–aquifer interactions, the hydrological cycle, and geochemical equilibrium processes are the main factors shaping water quality in the region. Overall, the results indicate that the fountain waters are generally potable; however, seasonal variations should be monitored carefully during certain periods. The study emphasizes that the historical water structures in Gebze should be preserved not only as cultural heritage but also as sustainable local water resources.
Benzer Tezler
- Türkiye`deki tabiat parklarının açık hava sportif rekreasyon aktiviteleri açısından mevcut potansiyellerinin belirlenmesi (Kocaeli Balllıkayalar vadisi tabiat parki örneği)
To finf the natural parks available potentials according to outdoor sportive recreation activities (Ballıkayalar valley natural park example)
MUSTAFA ARSLAN BAŞAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
CoğrafyaSakarya ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. FEHMİ ÇALIK
- Obez bireylerde antioksidan besinlerle zenginleştirilmiş akdeniz tipi beslenme tedavisinin dislipidemi ve inflamasyon belirteçleri üzerine etkisi
Effect of mediterranean type of nutrition therapy rich in antioxidant foods on dyslipidemia and inflammatory markers in obese individuals
BİLGE NUR ÇÖL
Doktora
Türkçe
2022
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Okan ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MÜVEDDET EMEL ALPHAN
- Socio-economic impact analysis of air pollution reduction scenarios with benmap-ce program: Dilovasi example
Hava kirliliği azaltma senaryolarının benmap-ce programı ile sosyo-ekonomık etki analizi: Dilovası örneği
ZEYNEP FERİHA ÜNAL
Yüksek Lisans
İngilizce
2021
Meteorolojiİstanbul Teknik ÜniversitesiMeteoroloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜSEYİN TOROS
- Korunmaya ihtiyacı olan çocukların koruma ve bakım altına alınma nedenleri üzerine bir araştırma: Kocaeli/Gebze ilçesi örneği
A study on the reasons why children who need protection are under protection and care: The case of Kocaeli/Gebze district
MUHAMMED SAİT TÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Sosyal HizmetÜsküdar ÜniversitesiSosyal Hizmet Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSMAİL BARIŞ
- Okul kantinlerinde çalışan personelin beslenme bilgi düzeyleri
Knowledge levels of nutrition of the staff working at school canteens
FATİH KÜRŞAT NEGÜZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Beslenme ve DiyetetikGazi ÜniversitesiAile Ekonomisi ve Beslenme Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. IŞIL ŞİMŞEK