Akut pankreatit tanılı hastaların uzun dönem klinik sonuçları
Long-term clinical outcomes in patients with acute pancreatitis
- Tez No: 970023
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ELMAS BİBERCİ KESKİN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Gastroenteroloji, İç Hastalıkları, Gastroenterology, Internal diseases
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Akut pankreatit (AP), mortalite ve morbiditeye yol açabilen, hastane yatışı gerektiren acil bir gastrointestinal tablodur. Bu çalışmada, akut pankreatit tanısı ile Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Servisi'ne yatırılarak tedavi edilen hastaların taburculuk sonrası poliklinik takipleri retrospektif olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Uzun dönem mortalite, rekürrens gelişimi, akut pankreatit atağının diyabet üzerine etkisi ve kontrol görüntülemelerinde sekel lokal komplikasyon gelişimi araştırılması; ayrıca bu durumlar üzerine etkili risk faktörlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif çalışmada, 2021–2025 yılları arasında akut pankreatit tanısı ile Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi İç Hastalıkları Kliniği'ne yatırılan, 18 yaş ve üzerindeki toplam 330 hasta dahil edilmiştir. Hastaların sosyodemografik özellikleri, etyolojik dağılımları, taburculuk sonrası poliklinik takip verileri ile klinik, radyolojik ve laboratuvar bulguları elektronik hasta kayıt sisteminden elde edilmiştir. Çalışmada, klinik ve laboratuvar parametrelerinin uzun dönem mortalite, rekürrens gelişimi, lokal komplikasyon sekelleri ve diyabet üzerine etkileri analiz edilmiştir. İstatistiksel analizler için SPSS yazılımı kullanılmıştır. Sürekli değişkenler ortalama ± standart sapma ya da medyan (minimum–maksimum) olarak, kategorik değişkenler ise sayı ve yüzde olarak ifade edilmiştir. Gruplar arası karşılaştırmalarda Mann–Whitney U testi, kategorik değişkenlerde ise Ki-kare testi kullanılmıştır. Uzun dönem sağkalım analizi için Kaplan–Meier yöntemi uygulanmış, risk faktörleri Cox regresyon analizi ile değerlendirilmiştir. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya ortalama 23 ay takip edilen 182 (%55,2) erkek ve 148 (%44,8) kadın hasta dahil edilmiş olup ortalama yaş 57,69 (SD:18,8) olarak saptanmıştır. Uzun dönem mortalitenin %10, rekürrensin ise %25,5 oranında olduğu saptandı. Hastaların %74,2'si hafif, %22,1'i orta, %3,6'sı şiddetli Atlanta skorlamasında yer alırken; BISAP skoruna göre ≥3 puan alanların oranı %9,1 idi. Etyolojik olarak hastaların %50,9'u biliyer nedenliydi. Uzun dönem mortalite üzerinde ileri yaş, malignite, yüksek BISAP skoru, sigara, uzun hastane yatışı, düşük GFR, yüksek üre, ALP, bilirübin ve LDH düzeyleri ile ERCP öyküsü bağımsız risk faktörleri olarak belirlendi. ROC analizinde yüksek yaş ve yüksek BISAP puanı uzun dönem mortalite açısından iyi ayırt edici parametrelerdi. Kaplan- Meier analizi, uzun dönem sağkalım için bu faktörlerin önemini gösterdi. Rekürrens açısından alkol kullanımı ve ERCP öyküsü risk faktörleri iken; kolesistektomi koruyucu etki göstermedi. Etyolojik açıdan değerlendirildiğinde, en yüksek atak sayısı alkolik ve otoimmün pankreatit gruplarında saptandı. Akut pankreatit sonrası HbA1c değerlerinde anlamlı artış saptanmadı. Bilgisayarlı tomografi görüntülemelerinde sekel lokal komplikasyon (psödokist, WON, atrofi ve IPMN) gelişimi için bağımsız risk faktörleri; akut pankreatit atağı sırasında lokal komplikasyon varlığı, rekürrens gelişimi, yüksek Atlanta skoru ve ERCP uygulanması olarak bulundu. Sonuç: Akut pankreatit geçiren hastalarda ileri yaş, malignite öyküsü, yüksek BISAP skoru, sigara kullanımı, uzun hastane yatışı, düşük böbrek fonksiyonları, ERCP öyküsü ile yüksek LDH ve direkt bilirübin düzeyleri, taburculuk sonrası uzun dönem mortalite riskini artırmaktadır. Ayrıca, alkol kullanımı ve ERCP öyküsü rekürrens riskini belirgin şekilde artırmaktadır. Akut pankreatit sonrası olası uzun dönem etkiler göz önünde bulundurulduğunda, risk gruplarının düzenli takip ve değerlendirilmesi kritik öneme sahiptir.
Özet (Çeviri)
Introduction and Objective: Acute pancreatitis (AP) is an emergent gastrointestinal condition that may lead to mortality and morbidity, often requiring hospitalization. The aim of this study was to retrospectively evaluate the post-discharge outpatient clinic follow-ups of patients who were hospitalized and treated in the Internal Medicine Department of Hamidiye Etfal Training and Research Hospital with a diagnosis of acute pancreatitis. The study further sought to investigate long-term mortality, recurrence, the impact of acute pancreatitis attacks on diabetes, and the development of residual local complications on follow-up imaging; in addition, it aimed to identify risk factors influencing these outcomes. Materials and Methods: This retrospective study included 330 patients aged 18 years and older who were admitted to the Internal Medicine Clinic of Hamidiye Etfal Training and Research Hospital with a diagnosis of acute pancreatitis between 2021 and 2025. Patient sociodemographic characteristics, etiological distributions, post-discharge outpatient clinic follow-up data, and clinical, radiological, and laboratory findings were obtained from the electronic patient record system. The effects of clinical and laboratory parameters on long-term mortality, recurrence, residual local complications, and diabetes were analyzed. Statistical analyses were performed using SPSS software. Continuous variables were expressed as mean ± standard deviation or median (minimum–maximum), while categorical variables were expressed as numbers and percentages. For intergroup comparisons, the Mann–Whitney U test was used, and the Chi-square test was applied for categorical variables. Long-term survival analysis was conducted using the Kaplan–Meier method, and risk factors were evaluated with Cox regression analysis. A p-value of <0.05 was considered statistically significant. Results: The study included 182 (55.2%) male and 148 (44.8%) female patients with a mean follow-up of 23 months. The mean age was 57.69 years (SD: 18.8). Long-term mortality was found to be 10%, while recurrence occurred in 25.5% of cases. According to the Atlanta classification, 74.2% of patients were categorized as mild, 22.1% as moderate, and 3.6% as severe; based on the BISAP score, 9.1% had a score of ≥3. Etiologically, 50.9% of cases were biliary in origin. Independent risk factors for long-term mortality included advanced age, malignancy, high BISAP score, smoking, prolonged hospital stay, low GFR, elevated urea, ALP, bilirubin, and LDH levels, as well as a history of ERCP. ROC analysis demonstrated that advanced age and high BISAP scores were strong discriminators. Kaplan–Meier analysis confirmed the prognostic significance of these factors for long-term survival. With respect to recurrence, alcohol consumption and a history of ERCP were identified as risk factors, whereas cholecystectomy did not show a protective effect. In terms of etiology, the highest number of recurrent attacks was observed in alcoholic and autoimmune pancreatitis groups. No significant increase in HbA1c levels was observed after acute pancreatitis. On computed tomography imaging, independent risk factors for the development of residual local complications (pseudocyst, WON, atrophy, and IPMN) were found to be the presence of local complications during the acute episode, recurrence, higher Atlanta classification severity, and ERCP intervention. Conclusion: In patients with acute pancreatitis, advanced age, a history of malignancy, high BISAP score, smoking, prolonged hospitalization, impaired renal function, history of ERCP, as well as elevated LDH and direct bilirubin levels were found to increase the risk of long-term mortality after discharge. Furthermore, alcohol consumption and a history of ERCP were identified as significant risk factors for recurrence. Considering the potential long-term consequences of acute pancreatitis, regular follow-up and evaluation of high-risk patient groups are of critical importance.
Benzer Tezler
- Acil servise başvuran biliyer ve non biliyer akutpankreatit tanılı hastalarda immatür granülositde ğerinin hastalığın şiddeti ve mortalitesini göstermedeki prediktif değeri
The predictive value of immature granulocyte value in showing the severity and mortality of the disease in patients with biliary and non-biliary acute pancreatitis admitted to the emergency department
SEMA KIRMIZI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Acil TıpSağlık Bilimleri ÜniversitesiAcil Tıp Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DOÇ. DR. SERKAN DOĞAN
- Ankara ilindeki üç ilköğretim okulu öğrencilerinin epilepsiye yaklaşımı ve hastalık hakkındaki bilgi düzeyleri
Knowledge of epilepsy and attitudes towards the condition among three elementary schools students in Ankara
İKBAL OK BOZKAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2006
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıGazi ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE SERDAROĞLU
- Mezenter iskemide radyolojik tanı ve endovasküler girişimsel tedavi
Başlık çevirisi yok
ÇAĞLAR AKSU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2005
Radyoloji ve Nükleer TıpEge ÜniversitesiRadyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ.DR. İSMAİL ORAN
- Akut kolesistitte pentraxin 3 ve interlökin 1 beta değerlerinin tanısal ve prognostik önemleri
prognostic importance of pentraxin 3 and interleukin 1 beta levels in acute cholesistitis
NURHAK AKSUNGUR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
Genel CerrahiAtatürk ÜniversitesiGenel Cerrahi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BÜNYAMİ ÖZOĞUL
- Akut pankreatitte prognozu ve hastanede kalış süresini etkileyen faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of factors affecting prognosis and long lasting in acute pancratitis
İSMİGÜL YAZICI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
GastroenterolojiÇanakkale Onsekiz Mart Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YAVUZ BEYAZİT