Epik tiyatro ve Türk tiyatrosundaki izleri: Ayak Bacak Fabrikası
Epic theatre and its traces in Turkish theatre: Ayak Bacak Fabrikası
- Tez No: 969786
- Danışmanlar: PROF. DR. DİLEK ZERENLER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Sahne ve Görüntü Sanatları, Performing and Visual Arts
- Anahtar Kelimeler: Epik Tiyatro, Türk Tiyatrosu, Bertolt Brecht, Ayak Bacak Fabrikası, Epic Theatre, Turkish Theatre, Bertolt Brecht, Ayak Bacak Fabrikası
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Sahne Sanatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rejisörlük Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Bertolt Brecht'in öncülüğünde şekillenen epik tiyatro kavramını ve bu tiyatro türünün Türk tiyatrosunda izlerini Sermet Çağan'ın Ayak Bacak Fabrikası örneği üzerinden incelemektedir. Epik tiyatro, Brecht'in toplumsal ve siyasal eleştiriyi sanat aracılığıyla sunma çabasının bir ürünü olarak ortaya çıkmış; seyirci ile sahne arasına mesafe koyarak onları düşünmeye, sorgulamaya ve eleştirel bir bakış açısı geliştirmeye teşvik eden bir yapı kazanmıştır. Bu bağlamda, epik tiyatroda kullanılan yabancılaştırma etkisi, anlatıcı kullanımı, parçalı yapı ve minimalist dekor gibi temel unsurlar, izleyicinin sahnede izledikleriyle duygusal bir bağ kurmasını engelleyerek eleştirel bir mesafe yaratmaktadır. Epik tiyatronun dramatik tiyatrodan ayıran en önemli özellik, izleyicinin duygusal arınma yerine eleştirel bir düşünme sürecine yönlendirilmesidir. Tezin ikinci bölümü, epik tiyatronun Türk tiyatrosunda nasıl bir iz bıraktığını ve Ayak Bacak Fabrikası adlı eserde bu tiyatro türünün özelliklerinin nasıl uygulandığını analiz etmeye odaklanmaktadır. Çağan'ın bu eseri, Brecht'in epik tiyatro ilkelerinden etkilenmiş olup, toplumsal ve siyasal meselelere dikkat çeken bir yapıya sahiptir. Bu analiz, Brecht'in teorilerinin Türkiye tiyatrosundaki yansımalarını ve Türk tiyatro yazarlarının toplumsal eleştiriyi sahneleme yöntemlerini anlamak açısından önem taşımaktadır. Bu bağlamda, Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatrosu tarafından 2024 yılının şubat ayında sahnelenen Ayak Bacak Fabrikası oyunu üzerinden yapılan analiz, Brecht'in epik tiyatro teorisinin 21. yüzyıl Türk tiyatrosundaki etkilerini ortaya koyarak, tiyatro sanatının bir toplumsal eleştiri aracı olarak kullanımını irdelemektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the concept of epic theatre, pioneered by Bertolt Brecht, and its traces in Turkish theatre through the example of Sermet Çağan's Ayak Bacak Fabrikası (The Foot and Leg Factory). Epic theatre emerged as a product of Brecht's effort to present social and political critique through art. By creating distance between the audience and the stage, it fostered a structure that encouraged them to think, question, and develop a critical perspective. In this context, key elements employed in epic theatre, such as the effect of alienation, the use of narrator, fragmented structure, and minimalist decor, create a critical distance by preventing the audience from forming an emotional connection with what they see on stage. The most significant characteristic distinguishing epic theatre from dramatic theatre is that the audience is guided towards a process of critical reflection rather than emotional catharsis. The second part of the thesis focuses on analyzing the impact of epic theatre on Turkish theatre and how the characteristics of this genre are implemented in Ayak Bacak Fabrikası (The Foot and Leg Factory). Çağan's work, influenced by Brecht's principles of epic theatre, has a structure that draws attention to social and political issues. This analysis is crucial for understanding the reflections of Brecht's theories on Turkish theatre and the methods Turkish playwrights employ to stage social critique. In this context, the analysis of the play, that is staged by Eskişehir Metropolitan Municipality City Theatre, Ayak Bacak Fabrikası (Foot and Leg Factory) reveals the influence of Brecht's epic theatre theory on 21. century Turkish theatre and explores the use of theatre as a tool for social critique.
Benzer Tezler
- Şiirli ve manzum Türk Tiyatrosu'nun doğuşu (1866-1908)
The Birth of poetic and verse drama in Turkish Theatre (1866-1908)
AYŞE ULUSOY
Doktora
Türkçe
2003
Türk Dili ve EdebiyatıGazi ÜniversitesiYeni Türk Edebiyatı Bilim Dalı
PROF. DR. SADIK TURAL
- Oktay Arayıcı'nın oyunlarında geleneksel tiyatronun ve epik tiyatronun izleri bir reji çalışması“Rumuz Goncagül”
Traditional theatre and epic theater features in the plays of Oktay Arayıcı a directing work“Rumuz Goncagül”
BİLĞE ÇAĞMAN PALA
Yüksek Lisans
Türkçe
2009
Sahne ve Görüntü SanatlarıHacettepe ÜniversitesiTiyatro Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. DR. FÜSUN BALKAYA
- Cumhuriyet Dönemi oyun yazarlığında gerçekçilik
Realism in game writing in The Republican Period
KADİR YÜKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sahne ve Görüntü SanatlarıKocaeli ÜniversitesiSahne Sanatları Ana Sanat Dalı
PROF. DR. SEMA GÖKTAŞ
- Haldun Taner'in Vatan Kurtaran Şaban adlı Kabare oyunu ve epik tiyatro
Başlık çevirisi yok
ANIL TÜLÜ
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Türk Dili ve Edebiyatıİstanbul Kültür ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. BAHTİYAR ASLAN
- Türkiye'de epik tiyatronun tarihsel gelişimi ve bu bağlamda Vasıf Öngören'in“Zengin Mutfağı”oyununun sahne tasarımı
The historical development of epic theatre in Turkey and within this concept the stage design of“Zengin mutfaği”(The Kitchen of the Rich) play by Vasif Öngören
ECEHAN POLAT
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Sahne ve Görüntü SanatlarıMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSahne Dekorları ve Kostümü Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. FATMA NİHAN ŞEN