التفسير بالمأثور لسورة النور: دراسة مقارنة بين الإمام الطبري والإمام السيوطي
Nûr Sûresi'nin rivâyet tefsiri: İmam Taberî ve İmam Suyûtî arasında mukayeseli bir çalışma
- Tez No: 969516
- Danışmanlar: PROF. DR. ABDULCEBBAR KAVAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Religion
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Arapça
- Üniversite: Karabük Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, rivayet tefsiri yöntemi, İmâm Taberî'nin Câmiʿu'l-beyân'ında ve İmâm Süyûtî'nin ed-Dürrü'l-mens̱ûr'unda Nûr Sûresi tefsirleri ekseninde mukayeseli-analitik bir yaklaşımla ele alınmaktadır. Araştırmanın amacı, her iki müfessirin nakledilen rivayetleri sunma ve kullanma yöntemlerini ortaya koymak; rivayetlerin nicelikleri, kaynakları, tevsîk edilmesi (sıhhatinin kontrol edilmesi) ve tefsir yöntemleri bakımından farklılıklarını belirginleştirmektir. Çalışmada, Nûr Sûresi'ne dair hadis ve âsârın izi sürülmekte; müfessirlerin isnad kullanımı, rivayet tenkidi ve aynı ayet hakkında farklı rivayetleri ele alış yöntemleri karşılaştırılmaktadır. Araştırmada, iki müfessirin ilmî birikimlerini ve kaynaklarının tarihsel bağlamını tetkik etmek amacıyla deskriptif (betimsel) ve tarihî metotlarla desteklenen mukayeseli-analitik yöntem esas alınmıştır. Elde edilen sonuçlar, İmam Taberî'nin tevsîk ve tenkitte daha titiz davrandığını ve ekseriyetle rivayetler arasında bir tercihte bulunduğunu göstermektedir. Buna karşın İmam Süyûtî'nin genellikle eleştirel bir yorumda veya tercihte bulunmaksızın mümkün olan en fazla sayıda rivayeti toplamaya yöneldiği görülmüştür. Bu çalışmada, Kur'ân-ı Kerîm tefsirinde köklü bir yöntem olan rivayet tefsirinin daha iyi anlaşılmasına katkı sağlanmakta ve tefsir ilminde mukayeseli çalışmaların ilmî değerine dikkat çekilmektedir. Araştırmada, klasik tefsir kitaplarında yer alan rivayetler üzerine çalışmaların sürdürülmesinin gerekliliği ve bu rivayetlerin, İslâm tefsir mirasına ilmî bir hassasiyetle hizmet edecek şekilde eleştirel bir tahkike tâbi tutulmasının zarureti vurgulanmaktadır.
Özet (Çeviri)
This study explores tafsīr bi'l-maʾthūr (interpretation of the Qur'an based on transmitted reports) through an analytical comparison between the exegesis of Sūrat al-Nūr by Imām al-Ṭabarī in his work Jāmiʿ al-Bayān, and that of Imām al-Suyūṭī in al-Durr al-Manthūr. The aim of the study is to highlight each exegete's methodology in presenting and employing transmitted reports (riwāyāt), examining differences in terms of quantity, sources, documentation, and exegetical style. The study focuses on tracing the Prophetic traditions and reports (aḥādīth and āthār) related to the verses of Sūrat al-Nūr and comparing the two scholars' approaches in using chains of narration (asānīd), critiquing reports, and handling multiple narrations on a single verse. A comparative analytical method was employed, supported by descriptive and historical approaches, to study the scholarly background of both exegetes and the context of their sources. The findings show that Imām al-Ṭabarī was more precise in documentation and critical analysis, often weighing and preferring between narrations. In contrast, Imām al-Suyūṭī tended to compile many narrations with minimal critical commentary or preference. This study contributes to understanding tafsīr bi'l-maʾthūr as an authentic methodology in Qur'anic exegesis, and it highlights the scholarly value of comparative studies in the field of tafsīr. The study recommends continued research into transmitted reports found in classical tafsīr literature and emphasizes the importance of critically verifying them in a manner that faithfully serves the Islamic exegetical heritage
Benzer Tezler
- مـنـهـج ابن جُــــزَي في التفسير بالمـأثـور في كتابه“التسهيل لعلوم التنزيل”
İbn Cüzey'in et-teshîl li ulûmi't-tenzîl adli rivayet tefsirindeki metodu
ATHKAR MUSTAFA HAMMOOD AL-MARAWEE
Yüksek Lisans
Arapça
2024
DinKarabük ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMED SIDDIK
- تفسير الصفدي“كشف األسرار وهتك األستار”(دراسة منهجية ونقدية)
Interpretation of the Quran of the Safadi“Kashf Al-Asrar wa Hatk Al-Astar”Systematic and Critical Study
KÜBRA ALKAN
Yüksek Lisans
Arapça
2022
DinThe World Islamıc Scıence & Educatıon Unıversıty (wıse)DR. MUKHTAR OMAR MUKHTAR AL-SHANQEETİ
- صبغة الله الأوّل الحيدري ومنهجه في حاشيته على تفسير سورة الفاتحة للبيضاوي
Sibgatullâh el-Evvel el-Haydarî ve menhecuhu fî hâşiyetihi 'alâ tefsîri sûretil-Fâtiha lil-Beydâvî
WSHYAR QADER KHUDHUR KHUDHUR
Yüksek Lisans
Arapça
2021
DinVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiTefsir Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET SELİM AYDAY
- التفسير بالعرف عند ابن العربي في تفسيره أحكام القرآن
Et-tefsir'u Bil-Urfi İnde İbnü'l Arabi fi tefsirihi Ahkame'l Kur'an / Customary explanations in Ibn al Arabi's commentary on Ahkamu'l-Quran
OMER RAAD DHAİR
Yüksek Lisans
Arapça
2022
DinYalova ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ OSMAN SAİTOĞLU
- التفسير العلمي في تفسير القرآن العظيم المسمى أولى ما قيل في آيات التنزيل للشيخ رشيد الخطيب الموصلي“دراسة موضوعية”
Şeyh Reşit Muhammed Hatip Musilî'nin Evlâ Mâ Kîl fî Âyâti't-Tenzîl adlı ilmî tefsiri - objektif çalışma
ALİ SAEED KHALAF
Yüksek Lisans
Arapça
2022
DinKarabük ÜniversitesiTemel İslam Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ABDULCEBBAR KAVAK