Sezaryen doğum yapan kadınlarda ameliyat öncesi anksiyetenin ameliyat sonrası iyileşme kalitesine etkisi
The effect of preoperative anxiety on the quality of postoperative recovery in women undergoing cesarean delivery
- Tez No: 969320
- Danışmanlar: PROF. DR. ALİ ÇETİN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Kadın Hastalıkları ve Doğum, Obstetrics and Gynecology
- Anahtar Kelimeler: Sezaryen doğum, cerrahi anksiyete, İyileşme Kalitesi Anketi-15, iyileşme kalitesi, ağrı, psikolojik hazırlık, Cesarean delivery, surgical anxiety, Quality Of Recovery-15, recovery quality, pain, psychological preparedness
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Kadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmanın amacı, elektif sezaryen doğum planlanan kadınlarda ameliyat öncesi cerrahi anksiyete düzeylerinin, postoperatif iyileşme kalitesi üzerindeki etkilerini çok boyutlu biçimde değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Çalışma, 18 yaş ve üzeri, planlı sezaryen doğum yapacak gönüllü kadınların dahil edildiği, tek merkezli, prospektif ve analitik bir klinik araştırma olarak tasarlanmıştır. Katılımcılara ameliyat öncesinde İyileşme Kalitesi-15 Anketi (İKA-15) ve Cerrahi Anksiyete Ölçeği (CAÖ), postoperatif 2. gününde ise İKA-15 ve VAS (Vizüel Analog Skala) ağrı ölçekleri uygulanmıştır. Ek olarak demografik, obstetrik, sosyoekonomik veriler ve preoperatif laboratuvar bulguları toplanmıştır. Elde edilen veriler IBM SPSS v27 yazılımı ile analiz edilmiş; korelasyon, basit ve çoklu doğrusal regresyon ile mediation ve moderation analizleri uygulanmıştır. Bulgular: Katılımcıların ortalama Cerrahi Anksiyete Ölçeği (CAÖ) skoru 23.9±14.5, preoperatif İKA-15 skoru 115.0±26.6, postoperatif İKA-15 skoru ise 96.9±28.4 olarak hesaplanmıştır. Ortalama postoperatif VAS ağrı skoru 5.6±2.0 bulunmuştur. Basit doğrusal regresyon analizine göre, preoperatif İKA-15 skorundaki her 1 birimlik artış, postoperatif İKA-15 skorunda 0.736 birimlik artışla ilişkili bulunmuştur (B=0.736; %95 GA: 0.580–0.891; p<0.001; R²=0.468). Çoklu doğrusal regresyon analizinde, CAÖ skoru (B=-1.041; %95 GA: -1.392 – -0.690; p<0.001) ve postop 2. gün VAS skoru (B=-3.290; %95 GA: -5.709 – -0.870; p=0.008) bağımlı değişken olan postop İKA-15 skorunu anlamlı ve negatif yönde etkilemiştir (model R²=0.727). Mediation analizinde, preop İKA-15 skorunun CAÖ skorunu negatif etkilediği (B=-0.3825; p<0.001; R²=0.4916) ve CAÖ skorunun postop İKA-15 skorunu negatif yönde etkilediği belirlenmiştir (B=-1.3038; p<0.001; R²=0.6984). Ağrı üzerinden yapılan aracılık analizinde, preop İKA-15 skoru ile postop ağrı düzeyi arasında negatif ilişki (B=-0.0484; p<0.001; R²=0.4234) ve postop ağrı ile postop İKA-15 arasında negatif ilişki saptanmıştır (B=-7.3311; p<0.001; R²=0.6236). Moderation analizinde, preop İKA-15 × postop ağrı etkileşim terimi anlamlı bulunmamıştır (B=-0.0411; p=0.315). Sonuç: Elektif sezaryen doğum öncesinde yüksek anksiyete düzeyi, ameliyat sonrası iyileşme kalitesini olumsuz yönde etkilemektedir. Cerrahi öncesi yüksek sağlık algısı, postoperatif iyileşmeyi desteklemekle birlikte; bu ilişkinin cerrahi anksiyete ve ağrı düzeylerinden önemli ölçüde etkilendiği belirlenmiştir. Bulgular, doğum öncesi dönemde psikolojik hazırlığın ve ağrı yönetiminin, iyileşme sürecinin bütüncül kalitesini artırmada kritik rol oynadığını göstermektedir. Bu doğrultuda cerrahi hemşireliği uygulamalarında bireyselleştirilmiş danışmanlık, anksiyete değerlendirmesi ve çok boyutlu ağrı kontrolü ön planda tutulmalıdır
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to comprehensively evaluate the effects of preoperative surgical anxiety levels on postoperative recovery quality in women scheduled for elective cesarean delivery. Materials and Methods: This single-center, prospective, and analytical clinical study included volunteer women aged 18 years and older who were scheduled for elective cesarean delivery. Participants completed the Surgical Anxiety Scale (SAS), and the Quality of Recovery-15 (QoR-15) questionnaire both preoperatively and postoperatively, as well as the Visual Analog Scale (VAS) for pain on postoperative day 2. Additionally, demographic, obstetric, socioeconomic data, and preoperative laboratory parameters were collected. Data were analyzed using IBM SPSS v27 software, and correlation, simple and multiple linear regression, mediation, and moderation analyses were conducted. Results: The mean SAS score was 23.9±14.5, the preoperative QoR-15 score was 115.0±26.6, and the postoperative QoR-15 score was 96.9±28.4. The mean postoperative VAS pain score was 5.6±2.0. Simple linear regression analysis revealed that each 1-point increase in preoperative QoR-15 score was associated with a 0.736-point increase in postoperative QoR-15 score (B=0.736; 95% CI: 0.580–0.891; p<0.001; R²=0.468). In multiple regression analysis, both SAS (B=-1.041; 95% CI: -1.392 to -0.690; p<0.001) and postoperative VAS score (B=-3.290; 95% CI: -5.709 to -0.870; p=0.008) had a significant negative effect on postoperative QoR-15 scores (model R²=0.727). Mediation analysis showed that preoperative QoR-15 score had a significant negative effect on SAS (B=-0.3825; p<0.001; R²=0.4916), and SAS had a negative effect on postoperative QoR-15 score (B=-1.3038; p<0.001; R²=0.6984). Pain-mediated mediation analysis demonstrated a negative association between preoperative QoR-15 and postoperative pain (B=-0.0484; p<0.001; R²=0.4234), and between postoperative pain and postoperative QoR-15 scores (B=-7.3311; p<0.001; R²=0.6236). The interaction term in the moderation analysis (preoperative QoR-15 × postoperative pain) was not statistically significant (B=-0.0411; p=0.315). Conclusion: High preoperative anxiety levels negatively affect the quality of postoperative recovery following elective cesarean delivery. While a better preoperative health perception supports improved recovery, this relationship is significantly influenced by surgical anxiety and pain levels. The findings highlight the critical role of psychological preparedness and pain management in optimizing recovery outcomes. Therefore, individualized counselling, routine anxiety assessment, and multimodal pain control should be emphasized in perioperative nursing care.
Benzer Tezler
- Sezaryen ile doğum yapmış kadınlarda postpartum fiziksel semptom şiddet yaşama durumları ile uyku kalitesi arasındaki ilişki
The relationship between postpartum physical symptom violence living situations with sleep quality in women who have given birth by caesarean section
MELİKE YILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
HemşirelikSivas Cumhuriyet ÜniversitesiDoğum ve Kadın Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NURİYE ERBAŞ
- Dorothy Orem'in öz bakım modelinin sezaryen ile doğum yapan kadınların hemşirelik bakımına uygulanması
The application of Dorothy Orem's self care model in the nursing care of women having birth with cesarean
AYŞE KILIÇ
Doktora
Türkçe
2005
HemşirelikGataKadın Hastalıkları ve Doğum Hemşireliği Ana Bilim Dalı
PROF.DR. NUR ŞENEL
- Sezaryen ile doğum yapan lohusalara Gordon'un fonksiyonel sağlık örüntülerine göre verilen taburculuk eğitiminin etkinliğinin ve post operatif komplikasyonlara olan etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effectiveness of discharge education given to post-operative women who gave birth by cesarean section according to Gordon's functional health patterns and its effect on post-operative complications
SANİYE CORUK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve Öğretimİstanbul Gedik ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖZLEM IŞIL
- Sıcak su ayak banyosunun sezaryen sonrası gaz çıkışı ve ağrıya etkisi
Effect of hot water foot bath on gas release and pain after cesarean
EMİNE AYDIN TURAN
- Bariatrik cerrahinin gebe kalma üzerine etkisi, maternal ve perinatal klinik özelliklerinin değerlendirilmesi
The effect of bariatric surgery on pregnancy, evaluation of maternal and perinatal clinical features
NIGAR ALLAHVERDIYEVA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Kadın Hastalıkları ve DoğumOndokuz Mayıs ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MİĞRACİ TOSUN