Biyofilik tasarım yaklaşımının Sakarya Millet Bahçesi ve aziz duran parkı (kent park) örneğinde incelenmesi
Examination of the biophilic design approach in the case of Sakarya national garden and aziz Duran Park (city park)
- Tez No: 969206
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ÖMER FARUK UZUN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Peyzaj Mimarlığı, Landscape Architecture
- Anahtar Kelimeler: Biyofilik tasarım, Kentsel peyzaj, Biophilic design, Urban landscape
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Peyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Biyofili kavramı, bireylerin doğaya karşı doğuştan sahip olduğu bağlılığı temel almakta ve bu bağı mekânsal tasarıma yansıtarak fiziksel ve ruhsal iyilik halini desteklemeyi hedeflemektedir. Zamanla artan kentleşme, insanların doğayla kurduğu ilişkinin zayıflamasına neden olmuş; bu durum, doğayı yaşam alanlarına yeniden dâhil etmeyi amaçlayan biyofilik tasarım anlayışını ön plana çıkarmıştır. Bu tez kapsamında, Sakarya İli'nin Adapazarı ilçesinde bulunan Sakarya Millet Bahçesi ile Aziz Duran Parkı (Kent Park), biyofilik tasarım ilkeleri temel alınarak karşılaştırmalı biçimde değerlendirilmiştir. Tez, her iki kentsel açık ve yeşil alanın söz konusu ilkelere ne ölçüde uyum sağladığını ortaya koymak amacıyla dört temel aşamadan oluşacak şekilde planlanmıştır. Tezin ilk aşamasında yerli ve yabancı literatürlerin taraması yapılarak çalışmada kullanılacak biyofilik tasarım ilkeleri belirlenmiştir. İkinci aşamada, Sakarya Millet Bahçesi ile Aziz Duran Parkı'nda yerinde gözlemler yapılmış ve analizlere temel teşkil edecek fiziksel veriler toplanmıştır. Üçüncü aşamada, belirlenen biyofilik tasarım ilkeleri ile sahadan elde edilen görseller temel alınarak uzman görüşlerine başvurulmuş ve bu amaçla bir uzman değerlendirme anketi hazırlanmıştır. Hazırlanan anket, farklı disiplinlerden gelen uzmanların katılımıyla uygulanmıştır. Örneklem grubunu oluşturan otuz kişilik uzman ekip; peyzaj mimarlığı, mimarlık, şehir ve bölge planlama gibi planlama ve tasarım odaklı meslek disiplinlerinden seçilmiştir. son aşamada ise anketten elde edilen veriler istatistiksel yöntemler ile analiz edilmiştir. Dördüncü aşamada ise çalışma alanlarının biyofilik tasarım yaklaşımına ve biyofilik tasarım ilkelerine olan uygunluk düzeyleri bilimsel olarak ortaya konmuştur. Sakarya Millet Bahçesi ve Aziz Duran Parkı'nın biyofilik tasarım ilkeleri açısından karşılaştırmalı analizinde, Mann–Whitney U testi sonuçlarına göre en yüksek anlamlı fark %20 oranıyla doğrudan olmayan doğa deneyiminde, ardından %16.7 ile mekân ve yer deneyiminde ve %14.3 ile doğrudan doğa deneyiminde görülmüştür. Mekânsal organizasyon ve yön bulma açısından Sakarya Millet Bahçesi, doğaya çağrışım ve su ögeleri bakımından ise Aziz Duran Parkı öne çıkmıştır. Korelasyon analizleri, mekân ve yer deneyiminde %26.7 ile en güçlü ilişkiyi ortaya koyarken, bu bulgular biyofilik ögelerin bütüncül biçimde ele alınması gerektiğine işaret etmektedir. Bu tez, biyofilik yaklaşımın kullanıcı refahı ve sürdürülebilir çevre planlamasına katkı sunarken, peyzaj mimarlığı alanında uygulamaya dönük yönlendirici bir model ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The concept of biophilia is based on the innate human affinity for nature and aims to support physical and psychological well-being by integrating this connection into spatial design. Increasing urbanization over time has weakened the human-nature relationship, bringing biophilic design—which seeks to reintegrate nature into everyday environments—into greater prominence. This thesis evaluates and compares two major urban green spaces located in the Adapazarı district of Sakarya, Turkey: Sakarya National Garden and Aziz Duran Park (formerly Kent Park), based on biophilic design principles. The research was structured in four stages. In the first stage, a comprehensive review of national and international literature was conducted to identify relevant biophilic design principles. In the second stage, site observations were carried out, and physical data were collected. In the third stage, an expert evaluation survey was developed using site-specific visuals and the selected design principles. The survey was administered to a sample group of 30 experts from various spatial disciplines including landscape architecture, architecture, and urban planning. In the final stage, the survey data were analyzed using statistical methods to assess the compatibility of both areas with biophilic design principles. According to the Mann–Whitney U test results, the greatest significant difference between the two parks was observed in the category of indirect nature experience (20%), followed by place and spatial experience (16.7%) and direct nature experience (14.3%). Sakarya National Garden demonstrated greater strength in spatial organization and wayfinding, while Aziz Duran Park was found to be more effective in elements related to water and symbolic representations of nature. Correlation analysis revealed the highest inter-variable relationship (26.7%) in the place and spatial experience category, suggesting that biophilic elements are more impactful when considered in an integrated manner. This thesis offers a practical and guiding model that contributes both to user well-being and to sustainable urban landscape planning, presenting an applicable framework for the field of landscape architecture.
Benzer Tezler
- Çocuk mekanlarında biyofilik tasarım yaklaşımının faydaları
Benefits of biophilic design approach in children places
NİHAN ÜNAL
Doktora
Türkçe
2021
İç Mimari ve DekorasyonMimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesiİç Mimarlık Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ESİN SARIMAN ÖZEN
- Biyofilik tasarım kriterlerinin sürdürülebilir kalkınma hedefleri bağlamında sınıflandırılması ve analizi: yeşil bina sertifika sistemlerine entegrasyonu için bir öneri
Classification and analysis of biophilic design criteria in the context of sustainable development goals: a proposal for integration into green building certification systems
BUHARİ KAĞAN KALABALIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
MimarlıkMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. NAZİRE PAPATYA SEÇKİN TAHTALIOĞLU
- Biyofilik tasarım parametreleri ve yeşil bina sertifikasyon kriterleri arasındaki uyumluluk düzeyinin konut yapıları üzerinden değerlendirilmesi
Evaluation of the level of compatibility between biophilic design parameters and green building certification criteria through residential buildings
DENİZ ÖZEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
MimarlıkAdana Alparslan Türkeş Bilim ve Teknoloji ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÖKHAN UŞMA
- Biyofilik tasarım ve iyileştiren mimarlık: çocuk hastaneleri üzerine bir değerlendirme
Biophilic design and healing architecture: an assessment on children hospitals
HİLAL KAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HastanelerGazi ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEMRA ARSLAN SELÇUK
- Biyofilik tasarım kriterlerinin onkoloji servisinde yatan hastaların stres seviyesi üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effects of biophilic design criteria on the stress level of the oncology patients
SELDA BAĞCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
MimarlıkBahçeşehir Üniversitesiİç Mekan Tasarımı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEZİN HATİCE TANRIÖVER