Yeni kamu işletmeciliği yaklaşımı bağlamında Türkiye'de orman yangınlarıyla mücadelede MALE sınıfı insansız hava araçlarının rolü ve etkinliği
The role and effectiveness of MALE-class unmanned aerial vehicles in combating forest fires in Turkey within the framework of the new public management approach
- Tez No: 969107
- Danışmanlar: DOÇ. DR. SENEM ERTAN DİLEK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Kamu Yönetimi, Public Administration
- Anahtar Kelimeler: MALE Sınıfı İnsansız Hava Araçları, Orman Yangınlarıyla Mücadele, Yeni Kamu İşletmeciliği, Bütüncül Yangın Yönetimi, Karmaşık Sistemler Teorisi, MALE Unmanned Aerial Vehicles, Wildfire Management, New Public Management, Integrated Wildfire Management, Complex Systems Theory
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Kamu Yönetimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İklim değişikliğinin etkisiyle artan orman yangınları, Türkiye'de yangın yönetimi politikalarının yeniden gözden geçirilmesini zorunlu kılmaktadır. Bu çalışma, Yeni Kamu İşletmeciliği yaklaşımı doğrultusunda, MALE sınıfı İHA'ların Türkiye'de orman yangınlarıyla mücadelede, yangın öncesi, sırası ve sonrasındaki rol ve etkinliklerini kamu yönetimi bakış açısıyla incelemeyi amaçlamaktadır. Ayrıca, afet yönetiminin dinamik doğasını analiz etmek üzere Karmaşık Sistemler Teorisi'nden; yangın yönetiminin çok aşamalı yapısını kavramsallaştırmak amacıyla ise Bütüncül Yangın Yönetimi yaklaşımından da yararlanılmıştır. Esnek, öğrenen ve çok aktörlü afet yönetimi anlayışının gelişmesine katkı sağlayabilecek bu teknolojiler, afetlere karşı daha hazırlıklı, veriye dayalı ve etkin müdahale kapasitesi sunmaktadır. Bu doğrultuda araştırmanın temel sorusu şudur: Türkiye'de orman yangınlarıyla mücadelede MALE sınıfı İHA'ların çok aşamalı yangın yönetimi süreçlerine katkısı nasıl şekillenmektedir ve bu katkıların yönetsel, teknik ve stratejik boyutları nelerdir? Yangınların sıklığı ve şiddetindeki artış, daha hızlı, güvenli ve veri temelli müdahale yöntemlerine duyulan ihtiyacı artırmakta; bu çerçevede İHA teknolojileri, afet yönetiminde stratejik bir araç olarak öne çıkmaktadır. Çalışmada, Orman Genel Müdürlüğü ile AFAD personelleriyle yapılan derinlemesine görüşmelerden elde edilen veriler betimsel ve tematik analiz teknikleriyle değerlendirilmiştir. Nitel araştırma yöntemiyle yürütülen bu çalışma, MALE sınıfı İHA'ların yangınların erken tespiti, yayılımının izlenmesi, karar destek süreçlerinin güçlendirilmesi, tahliye planlarının hazırlanması ve yangın sonrası hasar tespiti gibi çok yönlü işlevleri üstlendiğini ortaya koymuştur. Elde edilen bulgular, bu sistemlerin uzun süre havada kalabilme, geniş alanları yüksek çözünürlükte tarayabilme ve riskli bölgelerde insan müdahalesi olmadan görev icra edebilme gibi avantajları sayesinde operasyonel ve stratejik değer taşıdığını göstermektedir. Ancak, hava sahası koordinasyonu, görüntü iletim kesintileri, veri paylaşımı eksiklikleri ve kurumsal deneyim yetersizliği gibi teknik ve yönetsel zorlukların, İHA'ların etkinliğini sınırladığı da belirlenmiştir. Çalışma; MALE sınıfı İHA'ların taktiksel, kurumsal ve yönetişimsel dönüşüm kapasitesine sahip stratejik araçlar olduğunu ortaya koymakta; bu doğrultuda teknoloji yatırımları, veri temelli karar sistemleri, etik yönetişim ilkeleri ve uluslararası iş birliklerini içeren bütüncül politika önerileri sunmaktadır. Ayrıca, bu sistemlerin eğitim süreçlerinde, kurumsal hafızanın oluşturulmasında ve karar destek mekanizmalarının geliştirilmesinde kullanılmaya başlanması, çalışmanın literatüre özgün katkılarından biri olarak değerlendirilmektedir.
Özet (Çeviri)
The increasing frequency and severity of wildfires due to climate change necessitates a comprehensive reassessment of wildfire management policies in Türkiye. This study aims to examine the roles and effectiveness of Medium Altitude Long Endurance (MALE) unmanned aerial vehicles (UAVs) in wildfire management in Turkey, across the pre-fire, active fire, and post-fire phases, from a public administration perspective and within the framework of the New Public Management approach. In addition, Complex Systems Theory is employed to analyze the dynamic nature of disaster management, while the Integrated Wildfire Management model is utilized to conceptualize the multi-phase structure of wildfire governance. These technologies, which support the development of a flexible, adaptive, and multi-actor disaster management system, offer more prepared, data-driven, and effective response capacities against disasters. Accordingly, the main research question of this study is: How are MALE UAVs contributing to the multi-phase wildfire management processes in Türkiye, and what are the administrative, technical, and strategic dimensions of these contributions? The increasing risk posed by wildfires has intensified the need for faster, safer, and data-oriented response methods; in this context, UAV technologies have emerged as strategic tools in disaster management. The study utilizes descriptive and thematic analysis techniques to evaluate data collected through in-depth interviews with personnel from the General Directorate of Forestry (OGM) and the Disaster and Emergency Management Authority (AFAD). Conducted using a qualitative research design, the study reveals that MALE UAVs undertake multiple critical functions, including early detection of wildfires, monitoring fire spread, enhancing decision support processes, supporting evacuation planning, and conducting post-fire damage assessment. The findings demonstrate that these systems possess both operational and strategic value, due to their ability to remain airborne for extended periods, scan large areas with high-resolution imagery, and operate in hazardous zones without requiring human intervention. However, the study also identifies several technical and institutional challenges that limit the effectiveness of UAVs, such as airspace coordination issues, disruptions in image transmission, insufficient data sharing, and lack of institutional experience. This research concludes that MALE UAVs are strategic tools with tactical, institutional, and governance-oriented transformative capacity. In line with this, the study presents integrated policy recommendations involving technological investment, data-driven decision systems, ethical governance principles, and international cooperation. Furthermore, the use of these systems in training processes, the formation of institutional memory, and the development of decision support mechanisms is highlighted as one of the study's original contributions to the literature.
Benzer Tezler
- Antakya tarihi ticaret merkezi mekansal yapı değişim ve gelişim sürecinin kent ticaret merkezi planlamasına etkinliği
The Effectiveness of spatial structural chance and development period of the historical trade center of Antakya in the urban trade planning
NEVİN TURGUT
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NURCAN UYDAŞ
- İzmir'de bazı yolların kapatılarak yaya bölgeleri oluşturma da kent peyzajını geliştirme açısından yeniden planlanması üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
BAHAR TÜRKYILMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Şehircilik ve Bölge PlanlamaEge ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
- Çoklu amaçların çözümlemesinde amaç programlaması ile genelleştirilmiş ters yaklaşımı ve yem sanayiinde bir uygulama
Goal programming and generalieed inverse approaches in the multi-objective analysis and application in feed industry
HASAN BAL
- Bazı yer ve sırık fasulye çeşitlerinde optimal melezleme şartlarının tespiti üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
TÜRKAN KOÇLU