Birleşmiş Milletler sürdürülebilir kalkınma hedeflerine ulaşmada vergi yapılarının rolü: OECD ülkeleri analizi
The role of tax structures in achieving the United Nations sustainable development goals: An analysis of OECD countries
- Tez No: 968761
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜLAY AKGÜL YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Maliye, Finance
- Anahtar Kelimeler: Dolaylı vergiler, Dolaysız vergiler, Sürdürülebilir kalkınma, Indirect taxes, Direct taxes, Sustainable development
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Maliye Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Maliye Teorisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Küresel ölçekte artan eşitsizlikler, iklim değişikliğinin yol açtığı çevresel krizler ve doğal kaynakların hızla tükenmesi, kalkınma politikalarının sürdürülebilirlik ilkeleri doğrultusunda yeniden tasarlanmasını zorunlu hâle getirmiştir. Bu bağlamda, Birleşmiş Milletler'in 2030 Gündemi çerçevesinde belirlenen 17 Sürdürülebilir Kalkınma Hedefi (SKH), ekonomik büyüme, toplumsal adalet ve çevresel koruma arasında bütüncül ve dengeli bir yaklaşım benimsemeyi amaçlamaktadır. Söz konusu hedeflere ulaşılmasında ise en temel ve sürdürülebilir finansman araçlarından biri olarak Sürdürülebilir kalkınma sürecinde vergiler hem kalıcı bir finansman aracı hem de politika tercihlerini şekillendiren temel bir unsur olarak kritik rol oynamaktadır. Bu çalışma, OECD ülkelerinde vergi yapısının sürdürülebilir kalkınma üzerindeki etkilerini hem teorik hem de ampirik düzeyde kapsamlı biçimde incelemektedir. Kuramsal bölümde, sürdürülebilirlik düşüncesinin tarihsel gelişim süreci ve kavramsal yaklaşımlar ele alınmıştır. Ampirik kısımda ise 2000–2023 dönemine ait OECD ülkelerine ilişkin veriler kullanılarak Artırılmış Ortalama Grup (AMG) tahmincisi uygulanmış olup doğrudan ve dolaylı vergilerin Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri (SKH) endeksi üzerindeki uzun dönemli etkileri sistematik ve karşılaştırmalı biçimde değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, vergi yapısının Sürdürülebilirlik Kalkınma Hedefleri endeksi üzerinde belirleyici rol oynadığını ortaya koymaktadır. Doğrudan vergilerdeki %1'lik artış, Sürdürülebilirlik Kalkınma Hedefleri endeksinde yaklaşık %0,009 oranında pozitif ve anlamlı bir artışa yol açmaktadır. Buna karşın, dolaylı vergilerin etkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Diğer taraftan, kontrol değişkenleri arasında yer alan işsizlik oranı ve sabit sermaye yatırımları sürdürülebilirlik üzerinde negatif yönlü etki gösterdiği bulunmuştur.
Özet (Çeviri)
Rising global inequalities, environmental crises caused by climate change, and the rapid depletion of natural resources have necessitated the redesign of development policies in line with sustainability principles. In this context, the 17 Sustainable Development Goals (SDG) identified within the framework of the United Nations' 2030 Agenda aim to adopt a holistic and balanced approach among economic growth, social justice, and environmental protection. As one of the most fundamental and sustainable financing tools for achieving these goals, taxes play a decisive role not only in generating public revenues but also as a strategic policy tool. This study comprehensively examines the impact of tax structures on sustainable development in OECD countries, both theoretically and empirically. In the theoretical section, the historical development of sustainability idea and conceptual approaches are examined. In the empirical section, the Augmented Average Group (AMG) estimator is applied using data from OECD countries covering the period 2000–2023, and the long-term effects of direct and indirect taxes on the Sustainable Development Goals (SDG) index are evaluated systematically and comparatively. The findings reveal that the tax structure plays a decisive role in the Sustainability Development Goals index. A 1% increase in direct taxes leads to a positive and significant increase in the Sustainability Development Goals index, approximately 0.009%. In contrast, the effect of indirect taxes was not found to be statistically significant. Conversely, the unemployment rate and fixed capital investments, which are among the control variables, were found to have a negative impact on sustainability.
Benzer Tezler
- Sustainable development goals in lower-middle income economy: Relevancy and outlook in Cameroon
Alt gelirli ekonomi'de sürdürülebilir kalkınma hedefleri: Kamerun'da uygunluk ve görünüm
HAMAN ADAMA MOHAMADOU
Doktora
İngilizce
2022
EkonomiAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiSosyal Politika Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ABDULKADİR DEVELİ
- Sürdürülebilir kalkınma hedefleri kapsamında birleşmiş milletler Avrupa grubunda yer alan ülkelerin veri zarflama analizi ile sağlık hizmetleri performanslarının değerlendirilmesi
Evaluation of health services performance of countries in the united nations European group within the scope of sustainable development goals using data envelopment analysis
NUR OCAK
Doktora
Türkçe
2024
Sağlık YönetimiGazi ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET MİTHAT ÜNER
- Sağlık harcamaları belirleyicilerinin veri madenciliği yöntemleri ile modellenmesi
The modeling of determinants of health expenditures using data mining methods
MELİHA MELİŞ GÜNALTAY
Doktora
Türkçe
2024
Sağlık YönetimiAnkara ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLBİYE YAŞAR
- Sürdürülebilir kalkınma bağlamında yeşil enerjinin rolü: Sivas ili örneği
The role of green energy in sustainable development: The case of Sivas
BURKAY DİVRİK
Doktora
Türkçe
2022
Kamu YönetimiMersin ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HACI KURT
- Sürdürülebilir kalkınma hedefleri kapsamında Türkiye ve Avrupa'da sağlık ve kaliteli yaşam ile temiz su ve sanitasyonun ilişkisi
The relationship between good health and well-being and clean water and sanitation in turkey and europe within the scope of sustainable development goals
ONUR SEZGİN
Doktora
Türkçe
2025
Sağlık YönetimiÜsküdar ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TUĞBA ALTINTAŞ