Cumhuriyet Dönemi Türk romanında çok eşlilik ve aldatma (1923-1938)
Poligamy and infidelity in the Turkish novel of Republic Era (1923-1938)
- Tez No: 968679
- Danışmanlar: PROF. DR. İHSAN SAFİ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Türk dili ve edebiyatı, Türk edebiyatı, Türk romanı, Turkish language and literature, Turkish literature, Turkish novel
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, erken Cumhuriyet dönemi Türk romanında (1923-1938) çok eşlilik, aldatma ve ilgili meselelerin nasıl ele alındığı incelenmiştir. Osmanlı Devleti'nde yasal ve meşru bir uygulama olan çok eşlilik, Medeni Kanun'un kabulüyle yasaklanmıştır. Çok eşlilik, aldatma ve ilgili meseleler; değişen toplumsal kabuller, halka benimsetilmeye çalışılan ideolojik bakış açıları, bireysel ve psikolojik krizler, toplumsal yozlaşma ve eski rejim eleştirilerinin kesiştiği geniş bir tartışma alanı oluşturur. Çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden metin analizi yöntemi kullanılarak erken Cumhuriyet dönemi romanlarında çok eşlilik, aldatma ve ilgili meselelerin nasıl yansıma bulduğu sistemli bir biçimde çözümlenmiştir. Çok eşlilik meselesine değinen romanlarda ana eksenin geleneksel yaşamın ve Osmanlı devlet yöneticilerinin eleştirisi olduğu görülmüştür. Aldatma meselesi, ağırlıklı olarak yozlaşma ve yanlış Batılılaşmayla ilgili olarak işlenmiştir. Kadınların boşanma konusundaki yaşadığı sıkıntılar romancıların önemli dikkat noktalarındandır. Metres meselesi genel itibariyle çok eşlilik uygulamalarıyla karşılaştırmalı bir biçimde ele alınmış ve ahlâkî çöküşün bir yansıma alanı olarak sunulmuştur. Cariye meselesiyse geleneksel yaşamın eleştirisiyle birlikte harem kadınlarının ikbal hırsları ve güç arzularıyla ilişkili bir biçimde kurgu dünyasına taşınmıştır. Sonuç itibariyle erken Cumhuriyet dönemi romanlarının çok eşlilik, aldatma ve ilgili meseleler üzerinden dönemin toplumsal yapısını ve değişim sürecini farklı yönlerden işlediği ortaya koyulmuştur.
Özet (Çeviri)
In this study, the ways in which polygamy, adultery, and related social issues are addressed in early Republican Turkish novels (1923–1938) are examined. Polygamy, which had been a legally recognized and legitimate practice during the Ottoman Empire, was prohibited with the adoption of the Civil Code. Polygamy, adultery, and associated matters constitute a broad sphere of debate where shifting social norms, ideologically driven perspectives imposed upon the public, individual and psychological crises, social degeneration, and critiques of the former regime intersect. This study employs qualitative research methods, specifically textual analysis, to systematically investigate how these issues are reflected in early Republican period novels. It has been observed that in novels dealing with polygamy, the primary focus often revolves around criticism of traditional life and Ottoman state officials. Adultery is predominantly addressed in relation to themes of social decay and misguided Westernization. The difficulties women faced in matters of divorce have been identified as a significant point of attention for novelists. The issue of keeping mistresses is generally discussed in comparison to polygamous practices and is presented as a reflection of moral decline. The subject of concubinage, on the other hand, is incorporated into the fictional narrative in connection with both the critique of traditional life and the ambition and power struggles of women within the harem. Ultimately, it has been concluded that early Republican Turkish novels explore the social structure and the transformation process of the period from various perspectives through the lens of polygamy, adultery, and related issues.
Benzer Tezler
- Emine Şenlikoğlu'nun hayatı, sanatı ve romanları
The life, art and novels of Emine Şenlikoğlu
RABİA TOK
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Türk Dili ve EdebiyatıOndokuz Mayıs ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SELÇUK ÇIKLA
- Kosova'da Türk topluluğunun tarihsel gelişimi ve sorunlar
Kosova'da Türk topluluğunun tarihsel gelişimi ve sorunlar
İBRAHİM ÇULHA
- La problématique de l'espace et du temps dans l'écriture d'Assia Djebar et de Nedim Gürsel
Assia Djebar'ın ve Nedim Gürsel'in yazınında zaman ve mekan sorunsalı
CANSU GÜMÜŞTAŞ ŞEN
Yüksek Lisans
Fransızca
2014
Karşılaştırmalı EdebiyatGalatasaray ÜniversitesiFransız Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SIDIKA SEZA YILANCIOĞLU
- Cumhuriyet Dönemi Türk romanında II. Abdülhamid ve eğitim
Abdulhamid II and education in Turkish novel of Republican Period
NESLİHAN HURİ YİĞİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Türk Dili ve EdebiyatıDokuz Eylül ÜniversitesiOrtaöğretim Sosyal Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ÖZLEM FEDAİ
- Cumhuriyet Dönemi Türk romanında Hz. İsa
Jesus Christ in Turkish novel of the Republic Period
TOLGA BAYINDIR
Doktora
Türkçe
2018
Türk Dili ve EdebiyatıKocaeli ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GENCAY ZAVOTÇU
PROF. DR. SALİM ÇONOĞLU