Sosyal bilgiler öğretim programı ve ders kitapları doğal afetler öğrenme alanına ilişkin öğrenci kazanımlarının ve öğretmen görüşlerinin değerlendirmesi
An evaluation of student learning outcomes and teacher opinions regarding the natural disasters learning area in the social studies curriculum and textbooks
- Tez No: 968504
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ETEM YEŞİLYURT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Afetler, Doğal afet okuryazarlığı, Doğal afetler, Eğitim, Eğitim programları, Farkındalık, Sosyal bilgiler dersi, Disasters, Natural disaster literacy, Natural disasters, Education, Education programs, Awareness, Social studies course
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin afetlere ilişkin bilgi düzeylerini ve farkındalık seviyelerini belirlemektir. Araştırmada hem nicel hem de nitel verilerin toplanmasına olanak tanıyan karma yöntem araştırma modeli kullanılmıştır. Nicel verilerin toplanma sürecinde, katılımcıların afet bilgi düzeylerini belirlemek amacıyla Kara (2018) tarafından geliştirilen Afet Farkındalığı ve Bilgi Düzeyi Anketi'nden yararlanılmıştır. Nitel verilerin toplanmasında ise araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Türkiye, coğrafi konumu ve meteorolojik özellikleri nedeniyle deprem, sel, heyelan ve yangın gibi doğal afetlere sıkça maruz kalmaktadır. Afetlere hazırlık ve bilinçli müdahale, özellikle genç nesillerin eğitilmesiyle mümkün olabilmektedir. Bu bağlamda, afet eğitiminin erken yaşta başlatılması ve etkili yöntemlerle öğrencilere aktarılması büyük önem taşımaktadır. Çalışmada, öğrencilere afet türleri, korunma yöntemleri, acil durum planları ve ilk yardım bilgilerini içeren sorular yöneltilerek bilgi düzeyleri değerlendirilmiştir. Ayrıca, öğrencilerin afetler konusundaki tutum ve davranışlarını anlamak amacıyla öğretmenlere yarı yapılandırılmış görüşme gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulguları, öğrencilerin afet bilgi ve farkındalıklarını artırmak için eğitim-öğretim programlarının gözden geçirilmesi gerektiğini ortaya koymuştur. Bunun yanı sıra, okul öğretim programlarına afet eğitiminin daha kapsamlı biçimde entegre edilmesi, afet senaryolarına dayalı simülasyonların yaygınlaştırılması ve dijital eğitim materyallerinin çeşitlendirilerek geliştirilmesi önerilmektedir. Sonuç olarak, ortaokul öğrencilerinin afetlere karşı bilinç düzeylerinin artırılması, afet eğitiminin daha etkili hâle getirilmesi ve teknolojik araçlardan yararlanılarak kalıcı öğrenmenin sağlanması, afetlere hazırlıklı bireylerin yetişmesine katkıda bulunacaktır. Böylece, toplumun genel afet direncinin artırılması mümkün olabilecektir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine middle school students' knowledge and awareness levels regarding disasters. A mixed-method design was employed to collect both quantitative and qualitative data. For the quantitative phase, the Disaster Awareness and Knowledge Level Questionnaire developed by Kara (2018) was administered. For the qualitative phase, a semi-structured interview form designed by the researcher was used. Considering Turkey's geographical location and meteorological conditions, the country is frequently exposed to natural disasters such as earthquakes, floods, landslides, and fires. Raising awareness and ensuring preparedness are possible primarily through the education of younger generations. Therefore, initiating disaster education at an early age and implementing effective instructional methods are of critical importance. In this study, students' knowledge was assessed through questions addressing disaster types, protection strategies, emergency plans, and first aid practices. Semi-structured interviews with teachers were also conducted to gain insights into students' attitudes and behaviors toward disasters. The findings indicate that current curricula should be revised to enhance students' disaster knowledge and awareness. Recommendations include integrating disaster education more comprehensively into school programs, expanding scenario-based simulations, and diversifying digital learning materials. Overall, enhancing students' disaster preparedness, strengthening disaster education, and utilizing technological tools for sustainable learning will contribute to cultivating disaster-resilient individuals, thereby improving societal resilience to disasters.
Benzer Tezler
- Doğal afetler üzerine yapılmış akademik çalışmaların sosyal bilgiler öğretim programı ve ders kitaplarına yansıması.
Reflection of academic studies on natural disasters on social sciences curriculum and textsbooks
EMEL SARIKOCA
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimAmasya ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERSİN TOPÇU
- Afet risk azaltımı eğitimi ve yönetimi açısından ilkokul ve ortaokul öğretim programlarının değerlendirilmesi
Assessment of the primary and secondary school curriculum from the perspective of disaster risk reduction education and management
CÜNEYT ÇALIŞKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Eğitim ve ÖğretimÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLKNUR MAYA
- İlkokul hayat bilgisi, sosyal bilgiler ve fen bilimleri öğretim programı ve ders kitaplarında doğa kaynaklı afet kavramının incelenmesi
Investigation of natural disasters in primary school life sciences, social studies and science curriculum and textbooks
FİLİZ SÜRMELİ AKGÖZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve Öğretimİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaTemel Bilimler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NUR ÜTKÜR GÜLLÜHAN
- İlköğretim sosyal bilgiler dersinde deprem eğitiminin değerlendirilmesi
Appraising of earthquake education in elemantary school social studies courses
ADEM ÖCAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Eğitim ve ÖğretimGazi Üniversitesiİlköğretim Sosyal Bilgiler Öğretmenliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ENVER AYDIN KOLUKISA
- 2024 sosyal bilgiler dersi öğretim programı ile ders kitaplarında afet bilinci ve doğal afet okuryazarlığı
Disaster awareness and natural disaster literacy in the 2024 social studies curriculum and textbooks
FUAT MOR
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
CoğrafyaKafkas ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YAŞAR KOP