Geri Dön

The demystification of the mystical symbiosis: Factionalism among the descendants of rûmî at the turn of the 20th century

Mistik simbiyozun büyübozumu: Yirminci asrın dönüşünde Mevlevî çelebileri arasında hizip çatışması

PDF İndir

  1. Tez No: 968442
  2. Yazar: BAHADIR YOLCU
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. SELÇUK AKŞİN SOMEL
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Tarih, History
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: İngilizce
  9. Üniversite: Sabancı Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma, 1910 yılında ʻAbdülhalîm Çelebi'nin azledilerek yerine Veled Çelebi'nin Konya Mevlevî Âsitânesi'ne post-nişîn olarak atanmasıyla patlak veren tarikat-içi bölünmeyi ele almaktadır. Mevcut literatürde şimdiye dek yalnızca betimleyici bir çerçevede ele alınan bu hizip mücadelesi, tarihsel bağlamına uygun biçimde derinlikli bir analizi gerektirmektedir. Veled Çelebi'nin merkezî hükûmet tarafından yapılan ataması, 19. asır boyunca devlet aygıtı ve tarikatlar arasındaki girift etkileşimin köklü bir dönüşüm geçirdiği kümülatif ve uzun soluklu bir sürecin nihaî çıktısıydı. Bu dönüştürücü süreç, cari iktidar dinamiklerini yeniden şekillendirerek dengeyi giderek merkezîleşen ve bürokratikleşen Osmanlı idari yapısı lehine değiştirmiştir. Başka bir deyişle, modern devlet inşası geleneksel mistik özerkliği aşındırmıştır. Bununla birlikte, atama prosedürü pürüzsüz işlememişti. Eşi görülmemiş zorluklar, devlet aygıtını Konya'da tehlikeli bir toplumsal krizle karşı karşıya getirdi. Veled Çelebi'nin keyfî addedilen atama kararı, evvelâ Mevlevî hiyerarşisinde seçkin mevkileri işgal eden kimseler tarafından protesto edildi. Müteakiben esnaf, tüccar, ulema ve eşraf gibi çeşitli toplumsal kesimlerin katıldığı, büyük ölçekli hükûmet-karşıtı bir halk gösterisine evrildi. Bu muhalif hizbin söylemsel stratejisini İkinci Meşrutiyet'in ilanıyla vaat edilen hürriyet-perver ilkelerin yörüngesine oturtması bilhassa dikkat çekicidir. Dolayısıyla bu çalışma, bireysel fâilliği sıkça gizleyen devlet-merkezli bir yaklaşım yerine“aşağıdan yukarıya”bir bakış açısını öncelemektedir.

Özet (Çeviri)

This study delves into the intra-tarīqa schism that erupted in 1910 following the dismissal of ʻAbdülhalîm Çelebi and the subsequent appointment of Veled Çelebi as the pōst-nişīn of the Konya Mevlânâ Lodge. This factional rivalry, which has so far only been addressed descriptively in the available literature, warrants an in-depth analysis within its proper historical context. The central government's appointment of Veled Çelebi was the end product of a prolonged and cumulative process in the nineteenth century, during which the intricate interplay between the state apparatus and Sufi orders underwent a crucial reorientation. This transformative process ultimately reconfigured the prevailing power dynamics, decisively shifting the balance in favor of the increasingly centralized and bureaucratized Ottoman administrative structure. In other words, the modern state formation deteriorated the traditional mystical autonomy. Nevertheless, the appointment procedure did not operate smoothly. Unprecedented complications brought the state apparatus to the brink of a perilous societal crisis in Konya. The supposedly arbitrary decision to replace ʻAbdülhalîm Çelebi with Veled Çelebi was protested first by those occupying eminent positions within the Mevlevî order. It then escalated into a relatively large-scale popular anti-government demonstration staged by various social segments inclusive of artisans, merchants, scholars (ʻulemā), and the gentry (eşrāf). It is particularly noteworthy that this discordant faction framed its discursive strategy in the orbit of the libertarian principles promised by the proclamation of the Second Constitutional Monarchy. Thus, this study prioritizes a bottom-up perspective over a state-centered approach, which often obscures individual agency.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    475407

    The processes of mystification and demystification in political discourse in Turkey

    Türkiye'deki politik söylemde mistifikasyon ve dimistifikasyon süreçleri̇

    MELİKE DOĞAN

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2017

    Sosyolojiİstanbul Bilgi Üniversitesi

    Sosyoloji Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. ESRA ERCAN BİLGİÇ

  2. Tez No

    206054

    Shakespeare repositioned: Intertextuality and the demystification of the canon in contemporary drama

    Shakespeare'in yeniden konumlandırılması: Çağdaş tiyatroda metinlerarasılık ve kanonun değiştirilmesi

    EDA DEDEBAŞ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2007

    İngiliz Dili ve EdebiyatıBoğaziçi Üniversitesi

    İngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı

    PROF.DR. ASLI TEKİNAY

  3. Tez No

    611423

    The role of urban space in socialization and dissociation: Demystification of public spaces

    Kent mekanının toplumsallaşma ve toplumsal cözülmedeki rolü: Kamusal alanların demistifikasyonu

    ELİF EDA UZUNOĞULLARI

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2019

    Şehircilik ve Bölge PlanlamaOrta Doğu Teknik Üniversitesi

    Şehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MEHMET ADNAN BARLAS

  4. Tez No

    608791

    Medicalization and the discourses of women's reproductive health in Elele, 1976-1989

    Elele dergisinde 1976-1989 yılları arasında kadın üreme sağlığı söylemleri ve tıbbileştirme

    DAMLA OKAY YILDIRIM

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2020

    SosyolojiBahçeşehir Üniversitesi

    Sinema Televizyon Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. NİLAY ULUSOY

  5. Tez No

    130051

    American family model in the novels of Anne Tyler

    Anne Tyler'in romanlarınada Amerikan aile modeli

    AYDAN APAYDIN

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2003

    Alman Dili ve EdebiyatıDokuz Eylül Üniversitesi

    Batı Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. A. DİDEM USLU

Geri Dön