13-18 yaş ergenlerde algılanan helikopter ebeveyn tutumunun yeme davranışı ile ilişkisinin incelenmesi
Investigation of the relationship between perceived helicopter parenting attitude and eating behavior in adolescents aged 13–18
- Tez No: 968355
- Danışmanlar: DOÇ. DR. YASEMİN KURTOĞLU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Helikopter ebeveyn, yeme davranışı, duygusal yeme, kısıtlayıcı yeme, dışsal yeme, yaşam doyumu, Helicopter parenting, eating behavior, emotional eating, restrained eating, external eating, life satisfaction
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Kütahya Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Çalışmamızın amacı; 13-18 yaş aralığındaki ergenlerin yeme davranışlarının, algıladıkları helikopter ebeveyn tutumu ve ebeveynlerin yaşam doyumu ile olan ilişkisini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız, 27.05.2024-27.08.2024 tarihleri arasında Kütahya Merkez Zafertepe Aile Sağlığı Merkezi'ne müracaat eden 13-18 yaş aralığındaki 319 ergen ve refakatinde eşlik eden velisi (anne veya babasından biri) ile yapıldı. Prospektif kohort türünde olan çalışmamızda ergen katılımcılara Sosyodemografik Veri Formu, Algılanan Helikopter Ebeveyn Tutum Ölçeği, Hollanda Yeme Davranışı Ölçeği, velilere Yaşam Doyumu Ölçeği uygulandı. İstatistiksel anlamlılık seviyesi p<0,05 olarak kabul edildi. Bulgular: Çalışmamıza 319 ergen ve velisi olmak üzere toplam 638 katılımcı dahil edildi. Ergenlerin yaş ortalaması 15,52±1,5 ve 175'i (%54,9) kız, 240'ı (%75,2) normal kilolu idi. Ergenler tarafından annelerin %25,4'ü, babaların %16,0'ı helikopter ebeveyn olarak algılanmaktaydı. Yeme davranışı medyan değerleri dışsal, duygusal ve kısıtlayıcı 30, 25, 19 idi. Annelerin yaşam doyumu toplam puanı 18,27±3,93, babaların 18,49±4,18 idi. Ebeveynlerin helikopter tutumu ile toplam yeme davranışı arasında pozitif yönde zayıf düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmaktaydı (p<0,05). Helikopter ebeveyn tutumu ile kısıtlayıcı yeme arasında ve helikopter baba tutumu ile dışsal yeme arasında pozitif yönde zayıf düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmaktaydı (p<0,05). Sonuç: Çalışmamızda ergenlerin yeme davranışları ve ebeveynlerin helikopter tutumu arasındaki ilişki anlamlı iken yeme davranışı ve ebeveynlerin yaşam doyumu arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı. Helikopter ebeveynlerin aşırı müdahaleci ve kontrolcü tutumlarının ergenlik döneminde sağlıksız yeme davranışlarının ortaya çıkmasına zemin hazırlayabileceği çalışmamızın dikkat çekici yönüdür. Birinci basamakta helikopter ebeveynlik kavramının tanınması ve bu konuda ebeveynlere yönelik eğitimlerin verilmesi, ergenlerin sağlıklı psikososyal gelişimlerinin desteklenmesi açısından önemli bir rol oynamaktadır.
Özet (Çeviri)
Objective: The aim of our study was to evaluate the relationship between the eating behaviors of adolescents aged 13–18 years, their perceived helicopter parenting attitudes, and parental life satisfaction. Materials and Methods: The study was conducted between May 27, 2024, and August 27, 2024, at Kütahya Central Zafertepe Family Health Center, involving 319 adolescents and one accompanying parent (mother or father). In this prospective cohort study, adolescent participants completed the Sociodemographic Data Form, the Perceived Helicopter Parenting Attitudes Scale, and the Dutch Eating Behavior Questionnaire, while parents completed the Life Satisfaction Scale. A statistical significance level of p<0.05 was adopted. Results: A total of 638 participants, including 319 adolescents and their parents, were included. The mean age of adolescents was 15.52±1.5 years, 175 (54.9%) were female, and 240 (75.2%) were of normal weight. According to adolescents, 25.4% of mothers and 16.0% of fathers were perceived as helicopter parents. Median values of eating behavior were: external eating 30, emotional eating 25, and restrained eating 19. Mothers' mean life satisfaction score was 18.27±3.93, while fathers' was 18.49±4.18. A weak but statistically significant positive correlation was found between helicopter parenting attitudes and total eating behavior (p<0.05). Additionally, helicopter parenting was positively associated with restrained eating, and paternal helicopter parenting was positively associated with external eating (p<0.05). Conclusion: Our study found a significant relationship between adolescents' eating behaviors and parental helicopter parenting attitudes, whereas no significant association was observed between eating behavior and parental life satisfaction. The findings highlight that the overly intrusive and controlling behaviors of helicopter parents may predispose adolescents to develop unhealthy eating patterns. Recognizing helicopter parenting in primary care and providing educational programs for parents on this issue may play an important role in supporting adolescents' healthy psychosocial development.
Benzer Tezler
- Ergenlerde algılanan helikopter ebeveyn tutumu ile sürekli öfke ve öfke ifade tarzları arasındaki ilişki
The relationship between perceived helicopter parental attitude with trait anger and anger expression styles in adolescents
GÜLLÜ AKKÖSE
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HemşirelikYozgat Bozok ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVİNÇ POLAT
- Ergenlerde algılanan ebeveyn yetiştirme tarzı ve anne baba tutumlarının ergenlerin yaşam amacı belirlemelerine etkisi
The effect of perceived parental upbringing style and parental attitudes on adolescents' determination of life purpose
BÜŞRA GÖZÜTOK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiOndokuz Mayıs ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ABDULLAH NURİ DİCLE
- Ergenlerde yalnızlık, psikolojik sağlamlık, algılanan sosyal destek ve sosyal görünüş kaygısı
Loneliness, psychological resilience, social support and social appearance anxiety in adolescents
RASİME TUĞRAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
PsikolojiNişantaşı ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SELÇUK ASLAN
- Ergenlerde nomofobi ve sosyal medya bağımlılığının; psikiyatrik semptomlar, benlik saygısı, algılanan ebeveyn tutumu ile ilişkisi
The relationship of nomophobia and social media addiction with psychiatric symptoms, self-esteem, and perceived parental attitudes in adolescents
SEÇİL KULTAŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriNecmettin Erbakan ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA COŞKUN
- Ergenlerde olumlu sosyal davranışları yordamada koruyucu faktörler ve bazı kişisel değişkenlerin rolü
The role of protective factors and personal variables in predicting prosocial behaviors of adolescents
ZEYNEP AYDIN SÜNBÜL
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Eğitim ve ÖğretimÇukurova ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SONGÜL SONAY GÜÇRAY