Cezaevi ortamının, nikotin bağımlılık düzeyi üzerine etkisi
The effect of prison on nicotine dependence level
- Tez No: 968341
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ AYFER ŞAHİN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Cezaevi, Mahkum Sağlık Hizmetleri, Erkek Mahkumlar, Tütün Bağımlılığı, Sigara Bağımlılığı, Fagerström Testi, Nikotin Bağımlılığı, Ceza evi, Ceza infaz kurumları, Sigara, Sigara içme, Tütün, Prison, Inmate Health Services, Male Inmates, Tobacco Dependence, Cigarette Dependence, Fagerström Test for Nicotine Dependence, Nicotine Dependence, Prisons, Cigarette, Smoking, Tobacco
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Cezaevi popülasyonunda sigara kullanımı genel topluma göre 2-3 kat daha fazladır ve bu hem mahkum hem de toplum sağlığı için ciddi bir sorundur. Bu çalışmada, cezaevi ortamının mahkumların nikotin bağımlılık düzeyine etkisi ve cezaevine giriş sonrası bağımlılıktaki değişim prospektif olarak değerlendirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Gereç ve Yöntem: Bu prospektif gözlemsel çalışma, 3 Nolu L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda Ocak-Mayıs 2025 arasında yürütülmüştür. Çalışmaya, cezaevine yeni giriş yapan, halen sigara içen ve 18 yaş üstü 169 erkek mahkum dahil edilmiştir. Katılımcılara sosyodemografik veri formu, sigara kullanım öyküsü formu ve Fagerstrom Nikotin Bağımlılık Testi (FNBT) cezaevine girişte ve 3 ay sonra uygulanmıştır. 129 mahkum 3 aylık takibi tamamlamıştır. Analizlerde paired t-test, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis ve Spearman korelasyon testi kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 33,5±11 yıl, %43,7'si 25-34 yaş grubundadır. Ortalama sigara içme süresi 16,4±11,8 yıl, günlük tüketim 20,9±10,4 adet, başlama yaşı 16,8±5,3 yıldır. FNBT skorları cezaevine girişte 5,86±2,8 iken, 3 ay sonunda 4,82±2,5'e düşmüştür (p<0,001). Bu 1,04 puanlık azalma istatistiksel olarak anlamlı ve etki büyüklüğü orta düzeydedir (Cohen's d=-0,38). Mahkumların %55,8'inde skor azalmış, %26,4'ünde artmış, %17,8'inde değişmemiştir.“Çok Yüksek Bağımlılık”oranı %35,7'den %20,2'ye gerilemiştir (p<0,001). Hiçbir sosyodemografik faktör FNBT değişimini anlamlı şekilde etkilememiştir. Sonuç: Cezaevi ortamı nikotin bağımlılığını anlamlı şekilde azaltmaktadır ve bu etki sosyodemografik özelliklerden bağımsızdır. Azalma, özellikle çok yüksek bağımlılığı olan mahkumlarda daha belirgindir. Ekonomik kısıtlamalar, yapısal düzenlemeler ve sosyal çevre değişimi bu etkiye aracılık etmektedir. Cezaevlerinde kanıta dayalı tütün kontrol programları ve yüksek tüketimli mahkumlara özel müdahaleler önerilmektedir. Bu çalışma, bilgilerimize göre, Türkiye'de cezaevi popülasyonunda nikotin bağımlılığına dair ilk prospektif çalışmalardan biri olup, gelecek araştırmalar ve cezaevi sağlık politikaları için önemli bir temel sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Objective: The prevalence of smoking in the prison population is 2-3 times higher than in the general population, representing a major concern for both inmate and public health. This study prospectively evaluated impact of the prison environment on inmates' nicotine dependence and changes in dependence after incarceration. Materials and Methods: This prospective observational da study was conducted at the Type L No. 3 Closed Penal Institution between January and May 2025. The study included 169 male inmates over 18 years of age who had recently entered prison and were current smokers. Participants completed a sociodemographic data form, a smoking history questionnaire, and the Fagerstrom Test for Nicotine Dependence (FTND) at prison entry and again after 3 months. A total of 129 inmates completed the 3-month follow-up. Statistical analyses included paired t-test, Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis, and Spearman correlation tests. Results: The mean age of participants was 33.5±11 years, with 43.7% in the 25-34 age group. The average duration of smoking was 16.4±11.8 years, daily consumption was 20.9±10.4 cigarettes, and the mean age at initiation was 16.8±5.3 years. FTND scores decreased from 5.86±2.8 at prison entry to 4.82±2.5 after 3 months (p<0.001), representing a statistically significant 1.04-point reduction with a moderate effect size (Cohen's d=-0.38). Scores decreased in 55.8% of inmates, increased in 26.4%, and remained unchanged in 17.8%. The proportion of inmates with“Very High Dependence”dropped from 35.7% to 20.2% (p<0.001). No sociodemographic factor significantly affected the change in FTND scores. Conclusion: The prison environment significantly reduces nicotine dependence, and this effect is independent of sociodemographic characteristics. The reduction is especially pronounced among inmates with very high levels of dependence. Economic constraints, structural regulations, and changes in the social environment mediate this effect. Evidence-based tobacco control programs and targeted interventions for inmates with high daily consumption are recommended in prisons. This study is among the first prospective investigations of nicotine dependence in the Turkish prison population and provides an important foundation for future research and prison health policies.
Benzer Tezler
- Cezaevi anaokuluna devam eden 36-72 aylık çocuklar ile ilkokul bünyesinde bulunan ana sınıfına devam eden 36-72 aylık çocukların sosyal beceri düzeylerinin karşılaştırılması
Comparison of the social skills level of 36-72 monthly children continuing the primary school with 36-72 monthly children and the primary school with continuing prison school
TUĞBA ERYİĞİT
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Eğitim ve Öğretimİstanbul Aydın Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AYLİN SÖZER ÇAPAN
- The Situational and the personalitys predicting depression and anxiety of prisoners
Mahkumların depresyon ve kaygı düzeyini yordayan durumsal faktörler ve kişilik faktörleri
EMRE ŞENOL
Yüksek Lisans
İngilizce
2003
PsikolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FARUK GENÇÖZ
- Bir cezaevinde iş sağlığı ve güvenliği uygulaması: L tipi matris risk analizi
Occupational healt and safety practice in a prison: L type matrix risk analysis
HACI OSMAN KINALI
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Esenyurt Üniversitesiİş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HACI BAYRAM İRHAN
- Diyarbakır yöresi çocuk ve gençlik kapalı ceza infaz kurumunda bulunan hükümlü çocukların sanata bakış açılarının ve kurumdaki sanatsal etkinliklerin incelenmesi
Investigation of perspectives on art and artistic activities in the institution of convicted children in the Diyarbakir region child and youth closed penitentiary institution
HİLAL SİTİL CAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Güzel SanatlarAtatürk ÜniversitesiGüzel Sanatlar Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYÇA ALPER AKÇAY
- Cezaevinde yanında çocuğu olan annelerin ve çocuklarının oyun ve oyuncaklar hakkındaki görüşlerinin incelenmesi
An analysis of the views of incarcerated mothers and their children in prison on toys and play
SELDA CAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Eğitim ve ÖğretimGazi Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FATMA TEZEL ŞAHİN