Yapay zeka ve dijital platformlar ile değişen habercilik pratikleri üzerine bir inceleme
A review on changing journalism practices with artificial intelligence and digital platforms
- Tez No: 968169
- Danışmanlar: DOÇ. DR. RENGİM SİNE NAZLI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Gazetecilik, Journalism
- Anahtar Kelimeler: Robot gazetecilik, Yeni gazetecilik, İnsan-yapay zeka etkileşimi, Robot journalism, New journalism, Human-artificial intelligence interaction
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İletişim Bilimleri Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüzde yapay zeka teknolojileri; sağlık, eğitim, hukuk ve iletişim gibi birçok alanda köklü değişimlere yol açmaktadır. Bu dönüşümün en derinden hissedildiği alanlardan biri de gazeteciliktir. Haberin toplanmasından üretimine, dağıtımından doğrulanmasına kadar pek çok boyutta yapay zeka destekli araçlar gazetecilik pratiklerini yeniden şekillendirmektedir. Hız ve verimlilik odaklı bu dönüşüm, yalnızca teknik olarak ele alınamayacak kadar geniş etik, mesleki ve kurumsal tartışmaları beraberinde getirmektedir. Bu çalışma, yapay zeka teknolojilerinin gazetecilik meslek pratikleri üzerindeki etkilerini, gazetecilerin deneyim ve görüşleri üzerinden çok boyutlu olarak incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, nitel yöntemle ve fenomenolojik desen doğrultusunda tasarlanmıştır. Çalışmanın evreni Türkiye'de yaygın basın kuruluşlarında görev yapan gazetecilerdir. Araştırmanın örneklemini ise çeşitli yaş, deneyim ve medya türlerini temsil edecek şekilde seçilen 10 gazeteci oluşturmaktadır. Veri toplama yöntemi olarak yarı yapılandırılmış derinlemesine mülakat tekniği kullanılmıştır. Toplanan veriler belirlenen temalar çerçevesinde incelenmiştir. Bulgular, gazetecilerin bilgi toplama ve içerik üretimi süreçlerinde çeşitli amaçlarla yapay zekayı kullandıklarını gösterirken bu durumun kişisel deneyim düzeyinde olduğunu ve kurumsal stratejiye dönüşemediğini ortaya koymuştur. Medya kuruluşlarında sınırları belirli herhangi bir kurumsal yönlendirme, etik protokol ya da stratejiye dayanmamakta; gazetecinin kişisel ilgisine ve teknik becerisine bırakılmaktadır. Araştırmanın sonucu Türkiye'nin medya yapısının uluslararası örneklerle kıyaslandığında yapay zeka adaptasyonunda erken bir aşamada olduğunu göstermektedir. Gazetecilik mesleğinin geleceğinin yapay zeka destekli araç ve süreçlerden geçtiği göz önünde bulundurulduğunda çağın gerisinde kalmamak adına medya kuruluşları çok boyutlu ve sürdürülebilir stratejiler geliştirmelidir. Bu bağlamda, hem hâlihazırda meslekte aktif olan gazetecilerin hem de geleceğin gazetecilik adaylarının bu dönüşüme uyum sağlayabilmesi için eğitim temelli ve kapsayıcı politikaların oluşturulması da büyük önem taşımaktadır.
Özet (Çeviri)
Today, AI technologies are leading to profound transformations across many fields such as healthcare, education, law, and communication. One of the domains where this transformation is most deeply felt is journalism. From news gathering to production, and from distribution to verification, AI-supported tools are reshaping journalistic practices in multiple dimensions. This transformation, driven by speed and efficiency, introduces a wide range of ethical, professional, and institutional debates that extend beyond technical considerations alone. This study aims to examine the effects of AI technologies on journalistic professional practices through a multidimensional perspective based on the experiences and views of journalists. The research was designed using a qualitative method and a phenomenological approach. The study population consists of journalists working in mainstream media outlets in Türkiye. The sample includes 10 journalists selected to represent different age groups, levels of experience, and types of media. Semi-structured in-depth interviews were conducted as the data collection method. The data obtained were analyzed using content analysis within the framework of predetermined themes. Findings reveal that journalists use AI for various purposes such as information gathering and content production; however, this usage remains largely at the individual level and has not yet evolved into a corporate strategy. In most media organizations, there is no clearly defined institutional guidance, ethical protocol, or strategic plan for AI usage; it is instead left to the personal interest and technical competence of individual journalists. The results indicate that, compared to international examples, AI adaptation within the Turkish media landscape is still at an early stage. Considering that the future of journalism is increasingly shaped by AI-supported tools and processes, media institutions must develop multidimensional and sustainable strategies to keep pace with global developments. In this context, it is essential to establish inclusive, education-oriented policies to ensure that both current journalists and future journalism professionals are prepared for this transformation.
Benzer Tezler
- Tedarik zincirinde blokzinciri ve yeni teknoloji uygulamaları
Blockchain and new technology applications in supply chain
MUSTAFA EROĞLU
- Web ve mobı̇l arayüz tasarımında fotoğrafın yerı̇ ve kullanımı
The role and use of photography in web and mobile interface design
EDİS POTORİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Güzel SanatlarMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiFotoğraf Ana Sanat Dalı
PROF. DR. OZAN BİLGİSEREN
- Yeni nesil dijital dönüşüm platformu Low-Code No-Code kullanımının örgütlere etkisinin araştırılması: Entegre TAM - TOE modeli
Investigating the impact of using the new generation digital transformation platform Low-Code - No-Code on organisations: Integrated TAM - TOE model
ZÜLCENAH ŞAHİN
- Metaverse ve yapay zeka teknolojilerinin değişen kullanıcı beklentilerine hitaben metahuman ile sosyal hayatın sanal etkileşimleri
Virtual interactions of metahuman and social life: Addressing the changing user expectations of the metaverse and artificial intelligence technologies
MEHMET SAFA YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Beykent ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ KEMAL GÖKHAN NALBANT
- Spor hizmeti veren kamu çalışanlarının yapay zekâ okuryazarlığı ile dijital araçlarla informal öğrenme yeterlilikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
An examination of the relationship between artificial intelligence literacy and informal learning competencies through digital tools among public employees providing sports services
TUĞRUL GÜNEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
SporBartın ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CEMAL ÖZMAN