Ombudsmanlık Kurumu: Türkiye-Azerbaycan karşılaştırması
Ombudsman Institution: A comparative analysis of Turkey and Azerbaijan
- Tez No: 968012
- Danışmanlar: DOÇ. DR. EMİNE ÇELİKSOY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Kamu Yönetimi, Public Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Çankırı Karatekin Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Kamu yönetimi içinde yer alan denetim mekanizmalarının temel amacı, kamu kurumlarının faaliyetlerinin hukuka uygunluğunu sağlamak, idarenin keyfi kararlar almasını önlemek ve vatandaşın haklarını korumaktır. Aslında denetim, sadece yönetim sürecinin ayrılmaz bir parçası değildir. Aynı zamanda demokratik bir devletin de kritik bir yapı taşıdır. Zamanla bu denetim kavramı, iç ve dış denetim olmak üzere ikiye ayrılsa da amacı hep aynı kalmıştır. Netice itibariyle de kamu kurumlarının işleyişini iyileştirmede, düzenin sağlanmasında ve bilhassa hesap verilebilirliğin güvence altına alınmasında önemli bir işlev görmüştür. Bu çalışmada, Türkiye ve Azerbaycan örnekleri referans alınarak bir kıyaslama yapılmıştır. İki ülkedeki kamu denetim kurumları da hem yapısal özellikleri bakımından hem de hukuki temelleri bakımından uygulamadaki yansımalarıyla beraber irdelenmiştir. Yöntem olarak, nitel araştırma tekniklerinden biri olan belge analizi tercih edilmiştir. Bunun yanı sıra ombudsmanlık kurumunun kamu yönetimindeki yeri, sahip olduğu yetkiler, başvuru süreci ve bu kurumların kamu yönetimi üzerindeki denetleyici rolleri de incelenmiştir. Yönetimle denetim arasındaki sıkı ilişki de değerlendirilmiş ve bu ilişkinin kamu gücünü nasıl sınırlayıp vatandaş lehine kullanılabildiği ortaya konulmuştur. Araştırma sonucunda, Türkiye ve Azerbaycan'daki ombudsmanlık kurumlarının uygulama ve toplumsal etkiler yönünden bazı farklılıklar barındırdığı görülmüştür. Her iki ülkede de bu kurumların hukuk devleti ilkesine katkı sağladığı, idari işlemlerin denetlenmesinde tarafsız bir duruş sergilediği ve kamuya hesap verebilirliği artırdığı söylenebilir. Hem mevzuat hem de uygulama yönünden yapılan değerlendirmeler, denetim mekanizmasının sadece düzeni sağlamakla kalmayıp bireylerin haklarını koruma konusunda da etkili bir araç olduğunu ortaya koymuştur.
Özet (Çeviri)
The main purpose of the audit mechanisms in public administration is to ensure the legality of the activities of public institutions, to prevent the administration from making arbitrary decrees and to protect the rights of citizens. In fact, audit mechanism is not only an integral part of the governance process but also a critical building block of a democratic states.Although this concept has been divided into internal and external audits over time, its purpose has always remained the same. As a result, it has played an important role in improving the functioning of public institutions, ensuring public order and especially in securing accountability. In this study, a comparison is made with reference to the examples of Türkiye and Azerbaijan.Public audit institutions in both countries are also examined in terms of their structural characteristics and legal foundations, together with their reflections in practice. Document analysis, one of the qualitative research techniques, is preferred as a research method. In addition, the place of the ombudsman institution in public administration, its powers, the application process and the supervisory role of these institutions on public administration are also examined. The close relationship between administration and audit is also evaluated and how this relationship can limit public power and be used in favor of the citizens is revealed. As a result of the research, it is observed that although the ombudsman institutions in Türkiye and Azerbaijan are similar in terms of constitutional foundations, there are some differences in terms of practice and social effects. In both countries, it can be said that these institutions contribute to the rule of law, take an impartial stance in the supervision of administrative actions and increase public accountability.
Benzer Tezler
- Kamu yönetiminin denetiminde ombudsman kurumu: Azerbaycan ve Türkiye karşılaştırmalı incelenmesi
Ombudsman as an auditor of public administration: Azerbaijan and Turkey comparative analysis
AMIRKHAN AHMADOV
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
Kamu YönetimiMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHİTTİN TATAROĞLU
- Türkiye ve Azerbaycan ombudsmanlık kurumları: Karşılaştırmalı bir değerlendirme
Turkey and Azerbaijan ombudsman institutions: A comparative evaluation
BÜŞRA BAYAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Kamu YönetimiÇankırı Karatekin ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİNE ÇELİKSOY
- Türk Devletleri Teşkilatı üye ve gözlemci ülkelerde ombudsmanlık kurumu: Karşılaştırmalı bir analiz
Ombudsman institution in the Organization of Turkic States member and observer countries: A comparative analysis
TEVFİK TULUM
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Siyasal BilimlerKaramanoğlu Mehmetbey ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEFA USTA
- ABD ve Türkiye ile karşılaştırmalı olarak Avrupa Birliği'nde tüketicilerin temsil edilme hakkı ve tüketici mahkemeleri
Consumers right to representation and consumer courts in the European Union a comparative research between the EU countries and the USA and Turkey
NEZAHAT DEMİRAY (DOĞAN)
- Ombudsman sistemi ve Türkiye
The Ombudsman system and Türkiye
FATİH ÖZKUL
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Kamu YönetimiAnkara ÜniversitesiKamu Hukuku Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YILDIRIM ULER