Annelerin sağlık okuryazarlığı düzeyinin yenidoğan taramaları hakkında bilgi ve tutumları üzerine etkisi
The effect of mothers health literacy levels on their knowledge and attitudes regarding newborn screening
- Tez No: 967865
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ TUFAN ASLI SEZER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları, Nursing, Child Health and Diseases
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, annelerin sağlık okuryazarlığı düzeyinin yenidoğan taramaları hakkında bilgi ve tutumları üzerine etkisini değerlendirmek amacıyla tek merkezli, tanımlayıcı-korelasyonel ve kesitsel tasarımda yürütülmüştür. Ankara ilinde bulunan Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Cebeci Uygulama ve Araştırma Hastanesi Kadın Doğum Hastanesi doğum sonu servisinde 20 Eylül 2024-20 Şubat 2025 tarihleri arasında postpartum dönemdeki 160 anne ile yürütülmüştür.Araştırma verileri araştırmacı tarafından hazırlanan ebeveyn tanıtıcı form, sağlık okuryazarlığı ölçeği ve yenidoğan taramaları hakkında anne bilgi ve tutumları ölçeği kullanılarak toplanılmıştır.Ölçekler arasındaki ilişkinin incelenmesinde spearman korelasyon analizi, sağlık okuryazarlığı düzeyinin bilgi ve tutum üzerindeki yordayıcı etkisi çok değişkenli regresyon analizi ile test edilmiştir. Ayrıca sağlık okuryazarlığı ile bilgi ve tutum arasındaki ilişkilerin yapısal boyutunu test etmek amacıyla yol analizi yapılmıştır. Çalışmada annelerin sağlık okuryazarlık düzeylerinin orta-üst düzeyde (94,55±13,46) olduğu bulunmuştur. Annelerin yenidoğan taramaları konusundaki bilgi ve tutumları orta düzeyde (37,23 ± 3,7) bulunmuştur. Annelerin sağlık okuryazarlık düzeylerinin, yenidoğan taramaları hakkındaki genel bilgi ve tutumları üzerinde anlamlı bir etkisi olduğu bulunmuştur (β =0,17, p=0,032). Sağlık okuryazarlığının, annelerin yenidoğan taramalarına ilişkin tutumları üzerindeki etkisinin daha güçlü olduğu (β=0,23, p=0,003) ve bilgi düzeyi üzerinde de anlamlı ve oldukça yüksek bir etkisi olduğu bulunmuştur (β=0,30, p<0,001). Ayrıca annelerin eğitim düzeyinin hem sağlık okuryazarlığı hem de yenidoğan taramaları konusundaki bilgi ve tutumları üzerinde etkili bir faktör olduğu saptanmıştır. Sonuç olarak; annelerin eğitim düzeylerini yükseltmeye yönelik toplumsal politikaların desteklenmesi, sağlık okuryazarlığının geliştirilmesi ve yenidoğan taramalarına yönelik farkındalık çalışmalarının daha etkili hale getirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study was conducted to evaluate the effect of mothers' health literacy levels on their knowledge and attitudes regarding newborn screening. The research was designed as a single-center, descriptive-correlational, and cross-sectional study. It was carried out with 160 postpartum mothers between September 20, 2024, and February 20, 2025, at the Postnatal Unit of the Department of Obstetrics and Gynecology, Cebeci Application and Research Hospital, Ankara University Faculty of Medicine,Ankara, Turkey.Data were collected using a Parent Information Form prepared by the researcher, the Health Literacy Scale, and the Maternal Knowledge and Attitudes toward Newborn Screening Scale.Spearman correlation analysis was used to examine the relationships among the scales, while multivariate regression analysis tested the predictive effect of health literacy on knowledge and attitudes. In addition, path analysis was conducted to assess the structural relationships between health literacy, knowledge, and attitudes. The findings revealed that mothers' health literacy levels were at an upper-medium level (94.55 ± 13.46), whereas their knowledge and attitudes toward newborn screening were at a moderate level (37,23 ± 3,7) Mothers' health literacy was found to have a significant effect on their overall knowledge and attitudes toward newborn screening (β = 0.17, p =0.032). Specifically, health literacy exerted a stronger effect on attitudes (β = 0.23, p = 0.003) and a significant and relatively strong effect on knowledge levels (β = 0.30, p < 0.001). Moreover, mothers' educational attainment was identified as a significant factor influencing both their health literacy and their knowledge and attitudes regarding newborn screening. In conclusion, it is recommended to support societal policies aimed at improving maternal education levels, enhance health literacy, and strengthen awareness-raising initiatives concerning newborn screening.
Benzer Tezler
- Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde bebeği yatan annelerin yenidoğan bakımına katılımı ve sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişki
The relationship between the participation of motherswith babies in the neonatal intensive care unit innewborn care and health literacy
SEVAL OKUMUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
EbelikSivas Cumhuriyet ÜniversitesiEbelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BÜŞRA CESUR
- Sağlık okuryazarlığı ve e-sağlık okuryazarlığının boğmaca aşılaması ve koza stratejisi üzerinde etkisinin araştırılması
Investigation of the effect of health literacy and e-health literacy on pertussis vaccination and cocoon strategy
ŞEYMA GÜMÜŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GİZEM KARA ELİTOK
- Adana İli Seyhan ilçesindeki bir Devlet Hastanesinde yeni doğum yapmış kadınlarda sağlık okuryazarlığı durumu ve anne ile yeni doğan üzerindeki sağlık sonuçları araştırması
Health literacy status in women who had new birth in a state hospital in seyhan district of Adana Province and health results on mother and new born research
DUYGU AYABAKAN ÇOT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Halk SağlığıÇukurova ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NECDET AYTAÇ
- Yenidoğan yoğun bakım ünitesinde yatan bebeklerin annelerinin sağlık okuryazarlık düzeylerinin evde bebek bakımı bilgisine etkisi
The effect of health literacy levels of the mothers of babies lying in the neonatal i̇ntensive care unit on home baby care information
DİCLE ERTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Halk Sağlığıİzmir Katip Çelebi ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEDİNE YILMAZ
- Yenidoğan annelerinde sağlık okuryazarlığı düzeyi ile besleme niyeti ve emzirme başarısının değerlendirilmesi
Evaluation of health literacy level ,feeding intention and breastfeeding success in newborn mothers
BETÜL MELEK YAZGAN HEKİMHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OKCAN BASAT