Yüsrî'nin söylemi ve söz varlığı üzerine bir inceleme
A study on Yusri's discourse and vocabulary
- Tez No: 967701
- Danışmanlar: PROF. DR. PERVİN ÇAPAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Klâsik Türk şiirine ait metinlerin farklı okuma biçimleriyle ele alınıp değerlendirilmesi mümkündür. Geleneksel şerh metoduna eşlik eden söylem çözümlemesi ve söz varlığına yönelik çalışmalar, metnin en küçük ögesinden başlayıp bütüne doğru yürütülerek çağdaş okuru incelenen metnin anlamını sezmeye daha çok yaklaştıracaktır. Bu çözümleme sayesinde, günümüz okurunun ele alınan şairin duygu ve düşünce dünyasına nüfuz edilebilmesi kolaylaşacaktır. Bir dil içinde söylem ve söz varlığı dediğimiz unsurlar, sadece metni oluşturan kelimelerin anlamlarını değil, aynı zamanda metin içindeki kullanımlarını da karşılar. Bu çalışmada, 18. yüzyıl Klâsik Türk şairlerinden biri olan Yüsrî'nin Dîvânı'ndaki gazellerin tamamı okunarak söylem çözümlemesi yönteminin en iyi tatbik edilebileceği 15 gazel seçilmiş, bu örneklem çerçevesinde şairin söz varlığı ortaya konulmuştur. Seçilen şiirlerin önce metni, ardından dış yapısı verilerek klâsik metin şerhi eşliğinde, dilbilim içinde yer alan söylem çözümlemesi ve söz varlığı tespiti yöntemiyle incelenen metinlerde şairin bizi hangi anlama götürdüğü, ne dediği ve nasıl dediği değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmeleri tablo ve grafiklerle desteklenerek şairin üslûbuna etki eden unsurlar, somut verilerle ortaya konulmuştur. Yapılan bu çalışmanın Klâsik Türk Edebiyatı alanında daha sonra yapılacak olan çalışmalara örnek olması ve kavramsal olarak kaynaklık etmesi hedeflenmektedir.
Özet (Çeviri)
It is possible to analyze and evaluate the texts of Classical Turkish poetry with different ways of reading. The djscourse analysjs and vocabulary studjes that accompany the tradjtjonal commentary method wjll brjng the contemporary reader closer to jntujtjng the meanjng of the analyzed text by startjng from the smallest element of the text and workjng towards the whole. Thanks to thjs analysjs, jt wjll be easjer for today's readers to penetrate the poet's world of emotjon and thought. The elements we call djscourse and vocabulary jn a language cover not only the meanjngs of the words that make up the text, but also thejr use jn the text. In this study, all of the ghazals in the Dîvânı of Yüsrî, one of the 18th century Classical Turkish poets, were read and 15 ghazals were selected in which the discourse analysis method could be best applied, and the poet's vocabulary was revealed within the framework of this sample. First the text of the selected poems, then the external structure of the poems, accompanied by classical text commentary, discourse analysis and vocabulary detection method in linguistics, the meaning that the poet takes us to, what he says and how he says it are evaluated in the texts analyzed. These evaluations are supported with tables and graphs, and the factors affecting the poet's style are revealed with concrete data. This study is intended to serve as an example for future studies in the field of Classical Turkish Literature and to serve as a conceptual source.
Benzer Tezler
- Geçici koruma kapsamındaki Suriyelilerin sosyal uyumunda karşılaşılan sorunlar ve çözüm önerileri: Kamu ve sivil toplum kuruluşları
Problems encountered in the social cooperation of Syrians under temporary protection and solution suggestions: Public and non-society organizations
YÜSRA DİKER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
SosyolojiGaziantep ÜniversitesiGöç Çalışmaları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERHAN TUNÇ
- Dîwana Mela Yasîn Yusrî (Metin û lêkolîn)
Mela Yasin Yusri divanı (Metin ve inceleme)
SEMİH GEZER
Yüksek Lisans
Kürtçe
2015
Türk Dili ve EdebiyatıBingöl ÜniversitesiKürt Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN ÇİFTÇİ
- Yüsrî Ahmed Nazif Dede ve dîvânı (İnceleme-metin)
Yusry Ahmed Nazif Dede and his diwan (Examination-text)
MUSTAFA ATAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2016
Türk Dili ve EdebiyatıDokuz Eylül Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NECDET ŞENGÜN
- Pend-nāme-i Kebîrî-zāde Yüsrî (İnceleme- metin- sözlük)
Kebirì-zāde Yüsrì of Pend-nāme examination- text- dictionary)
ABDULAZİZ TURUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve EdebiyatıVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT ÖZTÜRK
- Zeynelabidînê Amidî: Jiyan, berhem û xebatên wî yên destnivîsî
Zeynelabidin el-Amidî: Hayatı, eserleri ve elyazma çalışmaları
ABDULLAH EKİCİ
Yüksek Lisans
Kürtçe
2014
Doğu Dilleri ve EdebiyatıMardin Artuklu ÜniversitesiKürt Dili ve Kültürü Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KADRİ YILDIRIM