10-17 yaş arası ergenlerde ekran kullanım süresinin belirlenmesi ve gündüz uykululuk durumuna etkisinin incelenmesi
Determination of screen usage time in adolescents aged 10-17 and examination of its effects on daytime sleepiness
- Tez No: 966475
- Danışmanlar: PROF. DR. SEÇİL ARICA
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Ergen, İnternet Bağımlılığı, Uyku Kalitesi, Ekran Süresi, Gündüz Uykululuk, Adolescent, Internet Addiction, Sleep Quality, Screen Time, Daytime Sleepiness
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Prof. Dr. Cemil Taşcıoğlu Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma, 10-17 yaş arası ergenlerde ekran kullanım süresinin belirlenmesi ve gündüz uykululuk durumu üzerine etkisinin incelenmesi amacıyla yürütülen tek merkezli, kesitsel ve tanımlayıcı bir araştırmadır. Gereç ve Yöntem: Araştırmanın örneklemini İstanbul Güngören Haznedar Aile Sağlığı Merkezi'ne kayıtlı 10-17 yaş arasındaki 246 birey oluşturmaktadır. Veriler araştırmacı tarafından geliştirilen ve bireylerin sosyodemografik özelliklerini ve ekran kullanım alışkanlıklarını sorgulayan anket formu, Young İnternet Bağımlılığı Ölçeği (YİBÖ) ve Cleveland-Adolesan Uykululuk Ölçeği (CAUÖ) ile yüz yüze görüşme yöntemiyle toplanmıştır. Veriler SPSS 22.0 paket programı ile analiz edilmiştir. Tüm analizlerde anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların %8,5'inin riskli internet kullanıcısı, %91,5'inin ise ortalama düzeyde internet kullanıcısı olduğu saptanmıştır. 4 saat ve üzeri ekran süresine sahip olan bireylerde, günlük 2 saatten fazla telefonda vakit geçirenlerde ve uzun süre televizyon izleyenlerde riskli internet kullanım oranı anlamlı olarak daha yüksek bulunmuştur. Yatmadan önce ve yatakta telefon kullanımı ile riskli internet kullanımı arasında anlamlı ilişki saptanmıştır. Uykuya geç saatlerde dalma, kötü uyku kalitesi ve kısa uyku süresi gibi faktörler internet bağımlılığı ile ilişkili bulunmuştur. Sınıf düzeyi ve annenin eğitim düzeyi arttıkça uyku sorunlarının da arttığı gözlemlenmiştir. Ekran süresi 4 saatten fazla olan bireylerde uyku kalitesinin daha düşük olduğu belirlenmiştir. Yatmadan önce telefon kullanan, gece telefonu uyumadan 0-5 dakika önce bırakan ve uyku problemi yaşayan bireylerin uyku bozukluğu puanları anlamlı şekilde daha yüksek saptanmıştır. YİBÖ ile CAUÖ arasında orta düzeyde, pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki tespit edilmiş; internet bağımlılığının gündüz uykululuğunu %33,8 oranında yordadığı görülmüştür. Sonuç: Elde edilen bulgular, ergenlerde internet bağımlılığı ile uyku kalitesi ve gündüz uykululuk arasında güçlü bir ilişki olduğunu göstermektedir. Özellikle uzun ekran süresi, gece geç saatlerde telefon kullanımı ve kötü uyku alışkanlıklarının, internet bağımlılığı riskini artırdığı ve gündüz uykululuk düzeyini olumsuz etkilediği belirlenmiştir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study is a single-center, cross-sectional, and descriptive research conducted to determine screen time among adolescents aged 10–17 and to examine its effect on daytime sleepiness. Materials and Methods: The sample of the study consisted of 246 individuals aged 10–17 who were registered at the Haznedar Family Health Center in Güngören, Istanbul. Data were collected through face-to-face interviews using a questionnaire developed by the researcher that included sociodemographic characteristics and screen use habits, the Young Internet Addiction Scale (YIAS), and the Cleveland Adolescent Sleepiness Questionnaire (CASQ). Data were analyzed using SPSS 22.0 software. A significance level of p<0.05 was accepted for all analyses. Results: It was found that 8.5% of participants were risky internet users, while 91.5% were average users. Risky internet use was significantly higher in those with more than 4 hours of daily screen time, more than 2 hours of daily phone use, and those who watched TV for long periods. A significant relationship was found between risky internet use and using a phone before bed or in bed. Going to sleep late, poor sleep quality, and short sleep duration were associated with internet addiction. As grade level and mother's education level increased, sleep problems also increased. Participants with more than 4 hours of screen time had lower sleep quality. Those who used their phone before sleep, stopped using it 0–5 minutes before falling asleep, and had sleep problems showed significantly higher sleep disturbance scores. A moderate, positive, and significant relationship was found between YIAS and CASQ scores. Internet addiction explained 33.8% of daytime sleepiness. Conclusion: The findings show a strong relationship between internet addiction, sleep quality, and daytime sleepiness in adolescents. Long screen time, late-night phone use, and poor sleep habits increase the risk of internet addiction and negatively affect daytime sleepiness.
Benzer Tezler
- Sosyal medya bağımlılığı görülen ergenlerde bireysel ve sosyal sorunların incelenmesi
Investigation of individual and social problems on adolescents with social media addiction
DAMLA DUMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
PsikiyatriUfuk ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NAZAN TURAN
- Kahramankazan ilçesinde okul çağındaki çocuklarda görme muayenesi taraması ve ekran maruziyet durumunun değerlendirilmesi
An evaluation of vision screening and screen exposure in school-aged children in the district of Kahramankazan
DENİZ YILDIRIM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TUĞBA YILMAZ
DR. YASEMİN FATMA ÇETİNKAYA
- İlkokul dönemindeki çocuklarda obezite riski ile ev ortamı ve ailesel davranışlar arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Assessment of the association of home environment and family behaviors with obesity risk among primary school-aged children
SALTUK BUĞRA YİĞİT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Aile HekimliğiSelçuk ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAMİLE MARAKOĞLU
- Obez ergenlerde motivasyonel görüşme tekniği kullanımı ve etkilerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the use and effects of motivational interviewing technique in obese adolescents
HÜSEYİN DAĞ
Doktora
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiPediatrik Temel Bilimler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİRDEVS BAŞ
- 6-11 yaş arası çocuklarda uyku bozukluğu sıklığı ve ilişkili faktörlerin değerlendirilmesi
Evaluation of sleep disorder frequency and related factors in children aged 6-11 years
FATİH CEYLAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FUNDA GÖKGÖZ DURMAZ