Giresun/Tirebolu'da halk hekimliğinin değişim ve dönüşümü üzerine bir inceleme
An analysis of the change and transformation of folk medicine in Giresun/Tirebolu
- Tez No: 966466
- Danışmanlar: PROF. DR. SELCAN TEKE
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halk Bilimi (Folklor), Folklore
- Anahtar Kelimeler: Halk hekimliği, Folk medicine
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Toplumlar geçmişten günümüze kendi inançlarına ve yaşam biçimlerine uygun sağlık yöntemleri geliştirmişlerdir. Halk hekimleri hastalıkları iyileştirmek için önemli roller üstlenmiştir. Modern tıp uygulamalarının gelişimiyle halk hekimleri ve geleneksel halk tıbbı bazı değişim ve dönüşümler yaşamıştır. Halk bilimciler farklı bölgelerdeki halk hekimliği uygulamalarını kayıt altına almıştır. Fakat bu çalışmalar hastalıkların kültürel ve toplumsal zeminine değinmekte yetersiz kalmıştır. Halk hekimliğinin değişim ve dönüşüm sürecini anlamlandırmak için halkın ve halk hekimlerinin deneyimlerini ele almak bu eksikliğe ışık tutacaktır. Modern tıbbın gelişim sürecinde hemşirelerin toplum içindeki rolü önemlidir. Çünkü onlar hem geleneksel tıbbın uygulandığı hem de modern tıbbın yerleşmeye başladığı döneme yakından şahit olmuşlardır. Bu çalışmada alan olarak belirlenen Giresun/Tirebolu ilçesinde görüşmeler yapılmıştır. Yöre halkı, hemşireler ve halk hekimleri ile görüşülerek gelenekselden moderne dönüşüm süreci değerlendirilmiştir. Çalışmada geleneksel halk tıbbı uygulayıcıları ve uygulatıcılarının anlatılarına, geleneksel halk tıbbının nasıl ve neden başvurulduğuna, halk hekimleri ve halk tıbbı nasıl ve neden ortaya çıktığına, geleneksel tıptan modern tıbba geçiş döneminden anlatılara, halkın modern tıbba ve geleneksel tıbba bakış açılarına yer verilmiştir. Bu çalışmada, Giresun'un Tirebolu ilçesi çevresinde halk hekimliği uygulamalarını sürdüren kişilerin varlığı tespit edilmiştir. Kadın uygulayıcıların çoğunlukla bu bilgileri aile büyüklerinden öğrendiği ya da sağlık çalışanı oldukları görülmüştür. Erkek uygulayıcıların ise genellikle sıhhiye eri geçmişine sahip oldukları belirlenmiştir. Toplumun hastalıkları algılama ve tedavi etme biçiminin, yaşanılan coğrafyanın özellikleriyle yakından ilişkili olduğu anlaşılmıştır. Modern tıbbın gelişimine rağmen, geleneksel sağaltma yöntemlerinin günümüzde uyum sağlayarak alternatif alanlar oluşturduğu gözlemlenmiştir. Halk hekimliği uygulamalarının modern tıpla nasıl bir etkileşim içinde olduğu ve kültürel değerlerin değişim ve dönüşüm sürecini nasıl etkilediği tartışılmıştır.
Özet (Çeviri)
From past to present, societies have developed health methods appropriate to their own beliefs and lifestyles. Folk healers have played a significant role in healing illnesses. With the development of modern medical practices, folk healers and traditional folk medicine have undergone some changes and transformations. Folklorists have documented folk medicine practices in different regions. However, these studies have fallen short of addressing the cultural and social basis of diseases. With the development of modern medical practices, folk healers and traditional folk medicine have undergone some changes and transformations. Folklorists have documented folk medicine practices in various regions. However, these studies have fallen short of addressing the cultural and social basis of diseases. To understand the process of change and transformation in folk medicine, examining the experiences of the public and folk healers will shed light on this deficiency. The role of nurses within society is particularly important in the development of modern medicine, as they closely witnessed both the period when traditional medicine was practiced and the period when modern medicine began to take hold. Interviews were conducted in the Giresun/Tirebolu district, chosen as the area for this study. Local residents, nurses, and folk healers were interviewed to assess the process of transformation from traditional to modern. The study includes the narratives of traditional folk medicine practitioners and practitioners, how and why traditional folk medicine is used, how and why folk doctors and folk medicine emerged, narratives from the transition period from traditional medicine to modern medicine, and the public's perspectives on modern medicine and traditional medicine. This study identified the presence of individuals practicing folk medicine in the Tirebolu district of Giresun. Female practitioners were found to have learned this knowledge mostly from their elders or were healthcare professionals. Male practitioners, on the other hand, were generally identified as having a medical background. It was understood that the way a society perceives and treats diseases is closely linked to the characteristics of the geography in which they live. Despite the advancement of modern medicine, traditional healing methods have been observed to adapt and create alternative fields. The interaction between folk medicine practices and modern medicine and the impact of cultural values on the process of change and transformation are discussed.
Benzer Tezler
- Giresun bitki kültürü
Giresun plant culture
MEHMET ÇALIŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Türk Dili ve EdebiyatıGiresun ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET AKİF KORKMAZ
- Tirebolu yöresi geçiş dönemi âdetleri
Transition period customs of Tirebolu region
MEHMET HARŞIT
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Türk Dili ve EdebiyatıOndokuz Mayıs ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖMER SARAÇ
- Tirebolu'nun kültürel coğrafyası
The cultural geography of Tirebolu
ZABİTE AKDAĞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
CoğrafyaGiresun ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERKAN DOĞANAY
- XIX. yüzyıldan Cumhuriyete Giresun'da eğitim ve öğretim
Teaching and education in Giresun from XIX th century to the republic
ALİ YILMAZ
Doktora
Türkçe
2013
DinOndokuz Mayıs Üniversitesiİslam Tarihi ve Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. MUSTAFA ZEKİ TERZİ
- Giresun ili, Tirebolu ilçesi, Gazi Paşa Caddesi üzerinde bulunan geç dönem Osmanlı yapıları
The late Ottoman period buildings located on Gazipaşa Street in Tirebolu district of Giresun province
ÖZGÜL YILDIRIM GÜNEŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Sanat TarihiOrdu ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET ALİ BAYHAN