Hypericum heterophyllum'a ait sulu ekstraktların in-vitro yara iyileştirici etkisi, biyolojik aktiviteleri ile fitokimyasal bileşenlerinin değerlendirilmesi
Evaluation of in-vitro wound healing effects, biological activities and phytochemical components of aqueous extracts of Hypericum heterophyllum
- Tez No: 965770
- Danışmanlar: PROF. DR. ÖMER HAZMAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Biyokimya, Biochemistry
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Afyon Kocatepe Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kimya Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Hypericum L. cinsine ait taksonlar dünyada geleneksel tedavide yaygın olarak kullanılmaktadır. Bu cinse ait türlerden birisi olan Hypericum heterophyllum ise ülkemize ait endemik türlerden birisi olup, halk arasında yara çiçeği olarak bilinmektedir. Gerek Hypericum heterophyllum, gerek ülkemizde bulunan diğer endemik türler hakkında yeterince araştırılma yapılmadığı için, toplum sağlığına katkıları ve olası ekonomik potansiyelleri anlaşılamamaktadır. Bu türlerin içeriklerinin, biyolojik/farmakolojik etkinliklerinin araştırılarak aydınlatılması, hastalıkları iyleştirmede olası mekanizmaların açıklanması, endüstride olası kullanım alanlarının saptanması ülkemiz değerlerini kıymetlendirmek adına önemlidir. Bu sebeple sunulan tez çalışmasında Türkiye için endemik Hypericum heterophyllum türüne ait sulu ekstraktların yara iyileştirici, antikanserojen, antimikrobiyal, antioksidan potansiyellerinin araştırılması ve fitokimyasal bileşenlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla ilk olarak Hypericum heterophyllum türünün çiçek, dal-yaprak ve toprak üstü kısımlarının birlikte kullanılması (mix) ile üç farklı (HHmix, HHçiçek ve HHdal-yaprak) sulu ekstraktı hazırlanmıştır. Ekstraktların içeriğinde olması muhtemel 53 farklı fitokimyasal standart maddenin varlığı kalitatif ve kantitatif olarak LC-MS/MS sistemi ile belirlenmiştir. Ekstraktların total fenolik madde miktrarı, total antioksidan statüsü (TAS), total oksidan statüsü (TOS), oksidatif stres indeksi (OSİ) düzeyleri spektrofotometrik yöntemle belirlenmiştir. Ekstraktların antimikrobiyal aktiviteleri Staphylococcus aureus, Escherichia coli ve Candica albicans referans suşları kullanılarak disk difüzyon ve minimum inhibisyon konsantrasyon (MİC) belirleme yöntemleri ile analiz edildi. Sitotoksik ve antikanserojenik aktivitenin tespiti için sağlıklı hücre hattı olarak insan gingival fibroblast (HGF) hücreleri, kanser hücreleri olarak ise küçük hücreli olmayan akciğer kanseri (A549) hücreleri ile cilt kanseri (G-361) hücreleri kullanıldı. Farklı konsantrasyonlarda ekstraktlar hücrelere uygulanarak MTT (3-(4, 5-dimetiltiazolil-2-i)-2,5-difeniltetrazolyum bromid) yöntemi ile sitotoksite düzeyleri tespit edildi. Sitotoksik olmadığı belirlenen en düşük (100 µg/mL) konsantrasyonlardaki ekstrakt içeren besiyerleri, hücre çiziği yara modeli oluşturulan HGF ve G-361 hücrelerine uygulandı. Böylelikle ekstraktların yara iyileşmesi, hücre yenilenmesi (proliferasyon) ve hücre göçüne (migrasyon) etkileri tespit edilmeye çalışıldı. Elde edilen sonuçlar ekstraktların içeriğinde çoğu fenolik yapıda olan; 5-dikafeoilquinik asit, vanilin, kafeik asit, 4-OH benzoik asit, siringik asit, siringik aldehit, vanilik asit isimli bioaktif maddelerin farklı miktarlarda bulunduğu belirlendi. 4-OH benzoik asit oranlarının HHDal-Yaprak (%9,56), HHMix ekstraktında ise %7 oranında bulunduğu, bu sebeple Hypericum heterophyllum'un 4-OH benzoik asit (p-hidroksibenzoik asit) için doğal kaynak olarak kullanılabileceğini akla getirmektedir. Ekstraktlardan özellikle HHMix ve HHçiçek ekstraktların antioksidan aktivitesi yüksek iken, HHdal-yaprak ekstraktının TOS düzeyleri yüksek bulundu. Verilere bağlı olarak HHdal-yaprak ekstraktının E. coli suşuna karşı antimikrobiyal aktivitesi en yüksek olan ekstrakt olduğu tespit edildi. TAS düzeyleri daha yüksek olduğu belirlenen HHMix'in yara iyileştirici etkinliğinin HGF hücrelerinde diğer ekstraktlardan daha iyi olduğu bulundu. G-361 hücrelerinde HHçiçek ekstraktının hücre proliferasyonu ve migrasyonunu artırdığı bu sebeple, cilt kanseri olan bireylerde HHçiçek ekstraktının kullanılmasının uygun olmadığı belirlendi. Bununla beraber HHdal-yaprak ekstraktının G361 hücrelerinde; hücre proliferasyonu ve migrasyonunu azalttığı, hücre ölümünü uyardığı bulundu. Bu veriler sağlıklı HGF hücrelerinde herhangi bir toksikasyona sebep olmayan ama melonama (G361) hücrelerine karşı sitotoksik etkiler gösteren HHdal-yaprak ekstraktının, cilt kanserinin tedavisinde yeni alternatifler sunabileceğini göstermektedir. Sunulan tez çalışmasından elde edilen veriler, ülkemizde endemik bir tür olan Hypericum heterophyllum'un içerdiği bileşenler ve biyolojik/farmakolojik etkileri nedeni ile ekonomik bir değere dönüşerek, hem toplum sağlığına hem de refahına katkı sunabilecek potansiyele sahip olabileceğine işaret etmektedir. Bu kapsamda ülkemizin zenginliği olan Hypericum heterophyllum gibi endemik türler üzerine temel çalışmaların yapılarak, elde edilen veriler ışığında gerekli görülen türler veya elde edilebilecek inovatif ürünlerle ilişkili olarak deney hayvanı modelleri veya gönüllülerle ileri çalışmalara geçilerek, ülke ekonomisine ve toplum sağlığına katkıda bulunulabileceği önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Taxa belonging to the genus Hypericum L. are widely used in traditional medicine worldwide. Hypericum heterophyllum, one of the species of this genus, is endemic to our country and is commonly known as“wound flower.”Due to insufficient research on both Hypericum heterophyllum and other endemic species found in our country, their contributions to public health and potential economic potential remain elusive. Investigating and elucidating the composition and biological/pharmacological activities of these species, elucidating their potential mechanisms for disease healing, and identifying potential industrial applications are crucial for assessing our country's assets. Therefore, the presented thesis aims to investigate the wound-healing, anticarcinogenic, antimicrobial, and antioxidant potential of aqueous extracts of the endemic species Hypericum heterophyllum in Türkiye, and to determine their phytochemical components. For this purpose, three different aqueous extracts (HHMix and HHFlower, and HHBranch-leaf) were prepared by using the flower, branch-leaf, and aerial parts (mix) of Hypericum heterophyllum. The presence of 53 different phytochemical standard substances likely to be present in the extracts was determined qualitatively and quantitatively by LC-MS/MS system. Total phenolic content, total antioxidant status (TAS), total oxidant status (TOS), and oxidative stress index (OSI) levels of the extracts were determined by spectrophotometric method. The antimicrobial activities of the extracts were determined by disk diffusion and minimal inhibitory concentration (MIC) determination methods using Staphylococcus aureus, Escherichia coli, and Candica albicans reference strains. For the determination of cytotoxic and anticarcinogenic activities, human gingival fibroblast (HGF) cells were used as a healthy cell line, and non-small cell lung cancer (A549) cells and skin cancer (G-361) cells were used as cancer cells. Different concentrations of extracts were applied to the cells and cytotoxicity levels were determined by the MTT (3-(4,5-dimethylthiazolyl-2-yl)-2,5-diphenyltetrazolium bromide) method. Media containing the lowest concentrations of extracts (100 µg/mL), which were determined to be non-cytotoxic, were applied to HGF and G-361 cells created in a cell scratch wound model. Thus, the effects of the extracts on wound healing, cell renewal (proliferation), and cell migration were determined. The results obtained indicated that the extracts contained varying amounts of bioactive substances, mostly phenolic in structure, including 5-dicaffeoylquinic acid, vanillin, caffeic acid, 4-OH benzoic acid, syringic acid, syringic aldehyde, and vanillic acid. The 4-OH benzoic acid levels were found to be 9.56% in HHBranch-leaf extract and 7% in HHMix extract, suggesting that Hypericum heterophyllum can be used as a natural source of 4-OH benzoic acid (p-hydroxybenzoic acid). Among the extracts, antioxidant activities were particularly high in HHMix and HHFlower extracts, while TOS levels were high in HHBranch-leaf extract. Based on these data, HHBranch-leaf extract was determined to have the highest antimicrobial activity against E. coli. HHMix, which was found to have higher TAS levels, was found to have better wound healing activity than other extracts in HGF cells. In G-361 cells, HHflower extract increased cell proliferation and migration, making it unsuitable for use in individuals with skin cancer. However, in G361 cells, HHBranch-leaf extract was found to reduce cell proliferation and migration and induce cell death. These data indicate that HHBranch-leaf extract, which did not cause any toxicity in healthy HGF cells but exhibited cytotoxic effects against melanoma (G361) cells, may offer new alternatives in the treatment of skin cancer. The data obtained from the presented thesis indicate that Hypericum heterophyllum, an endemic species in our country, may have economic value due to its components and biological/pharmacological effects, potentially contributing to both public health and welfare. In this context, it is recommended that fundamental studies on endemic species such as Hypericum heterophyllum, a rich resource for our country, be conducted, and that further studies with experimental animal models or volunteers, based on the data obtained, can contribute to the national economy and public health by developing species deemed necessary or innovative products.
Benzer Tezler
- Hypericum türlerinde in vitro bitki rejenerasyonu ve sekonder metabolit üretimi
In vitro plant regeneration and secondary metabolite production in Hypericum species
ŞEYMA ÖNLÜ
Doktora
Türkçe
2019
BiyoteknolojiAnkara ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEBAHATTİN ÖZCAN
DOÇ. DR. ÖZLEM BAHADIR ACIKARA
- Çanakkale ili ve çevresindeki Hypericum tourn. ex l. türlerinin taksonomik karşılaştırılması
A taxonomic comparison between Hypericum tourn. ex l. species among Canakkale province and its surroundings
ALEYNA KANDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
BotanikÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. ERSİN KARABACAK
- Bursa ve çevresinde yayılışı olan Hypericum L. taksonları üzerinde taksonomik ve korolojik araştırmalar
Taxonomical and chorological investigations on the Hypericum L. species of Bursa and its environment
BETÜL UÇUR
- Yoncanın (Medicago sativa L.) fide gelişimi ve bazı kimyasal özellikleri üzerine bitkisel kaynaklı duman solüsyonlarının etkisi
Effect of plant-derived smoke solutions on seedling growth and some chemical traits of alfalfa (Medicago sativa L.)
ÖMER ÇOBAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
ZiraatYozgat Bozok ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. UĞUR BAŞARAN
- Konya civarındaki Hypericum heterophyllum vent. (Guttiferae) bitkisinde HPLC yöntemi ile hiperisin düzeyinin tespiti
Hypericin content determination of Hypericum heterophyllum vent. (Guttiferae) by HPLC
HANİFE DUMAN