Geri Dön

Hematolojik maligniteli hastalarda kemoterapiye bağlı oral mukozit gelişme riski ile yaşam kalitesi arasındaki ilişki

The relationship between the risk of developing chemotherapy-induced oral mucositis and quality of life in patients with hematologic malignancies

PDF İndir

  1. Tez No: 965491
  2. Yazar: EDANUR KARACA
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. HASAN TURGUT
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Hemşirelik, Nursing
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Avrasya Üniversitesi
  10. Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu araştırma, hematolojik malignite tanısı almış yetişkin bireylerde kemoterapiye bağlı gelişen oral mukozit riski ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla tanımlayıcı ve ilişki arayıcı bir tasarımla gerçekleştirilmiştir. Araştırma, Karadeniz Teknik Üniversitesi Uygulama ve Araştırma Merkezi Farabi Hastanesinde yetişkin hematoloji servisinde yatan 67 hasta ile yürütülmüştür. Veriler, toplanırken üç ayrı form kullanılmıştır. Bireylerin yaş, cinsiyet, tanı, tedavi şekli, hastaların evresi ve tedavi protokolü gibi tanıtıcı özelliklerini içeren kişisel bilgi formu sonrasında hastaların kemoterapi sürecinin üç farklı zaman noktasında (ilk yatış, kemoterapi başlangıcı ve 14. gün) uygulanan“Hematoloji Hastalarında Oral Mukozit Risk Değerlendirme Ölçeği”ve yaşam kalitesi değerlendirmesi için (ilk yatış ve 14. gün)“EORTC QLQ-C30 Yaşam Kalitesi Ölçeği”kullanılarak toplanmıştır. Bulgular SPSS 22.0 programı aracılığıyla analiz edilmiş; bağımsız gruplar t-testi, ANOVA ve Pearson korelasyon analizleri uygulanmıştır. Araştırma bulguları, kemoterapi sürecinde oral mukozit gelişme riskinin anlamlı biçimde arttığını ve bu artışın yaşam kalitesini olumsuz yönde etkilediğini göstermiştir. Özellikle 14. gün değerlendirmelerinde, oral mukozit puanlarının belirgin şekilde yükseldiği ve buna paralel olarak genel iyilik hali ve fonksiyonel işlevsellikte azalma, semptom yükünde ise artış olduğu saptanmıştır. Korelasyon analizleri, mukozit puanları ile yaşam kalitesine ait alt boyutlar arasında anlamlı negatif ve pozitif yönlü ilişkileri ortaya koymuştur (p<0.05). Sonuç olarak, kemoterapi sürecinde hematolojik maligniteli bireylerde gelişen oral mukozitin, yaşam kalitesini çok boyutlu olarak olumsuz etkilediği ortaya konulmuştur. Bulgular, bu hastalarda erken müdahale, etkili semptom yönetimi, ağız bakım protokolleri ve psikososyal destek programlarının gerekliliğine işaret etmektedir. Ayrıca, bireyselleştirilmiş ve multidisipliner bakım yaklaşımlarının hem oral mukozit gelişimini azaltmada hem de yaşam kalitesini sürdürmede önemli olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Özet (Çeviri)

This study was conducted with a descriptive and correlational design to examine the relationship between the risk of developing chemotherapy-induced oral mucositis and quality of life in adult patients diagnosed with hematologic malignancies. The research was carried out with 67 patients hospitalized in the adult hematology unit of Karadeniz Technical University Farabi Hospital. Data were collected using three different forms. Firstly, a personal information form including demographic and clinical characteristics such as age, gender, diagnosis, type of treatment, disease stage, and treatment protocol was administered. Subsequently, the“Oral Mucositis Risk Assessment Scale for Hematology Patients”was applied at three different time points during the chemotherapy process (initial hospitalization, chemotherapy initiation, and day 14), and the“EORTC QLQ-C30 Quality of Life Questionnaire”was used to assess quality of life at two time points (initial hospitalization and day 14). The findings were analyzed using SPSS version 22.0; independent samples t-test, ANOVA, and Pearson correlation analyses were performed. The results indicated that the risk of developing oral mucositis significantly increased during the chemotherapy process and this increase adversely affected quality of life. Particularly on day 14 assessments, oral mucositis scores were found to have increased markedly, accompanied by a decline in general well-being and functional status, and an increase in symptom burden. Correlation analyses revealed significant negative and positive relationships between mucositis scores and the sub-dimensions of quality of life (p<0.05). In conclusion, the study demonstrated that chemotherapy-induced oral mucositis in patients with hematologic malignancies negatively affects quality of life in a multidimensional manner. The findings highlight the necessity of early intervention, effective symptom management, oral care protocols, and psychosocial support programs for these patients. Furthermore, it was concluded that individualized and multidisciplinary care approaches play an important role in both reducing the development of oral mucositis and maintaining quality of life.

Geri Dön