Sosyalist hesaplama tartışmasında modern yaklaşımlar: Yapay zekâ ve sibernetik
Modern approaches to the socialist calculation debate: Artificial intelligence and cybernetics
- Tez No: 965326
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA NECAT COŞKUN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Merkezi planlama, Piyasa sosyalizmi, Serbest piyasa ekonomisi, Yapay zeka, Yönetim sibernetiği, Central planning, Market socialism, Free market economy, Artificial intelligence, Management cybernetics
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İktisat Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, sosyalist hesaplama problemine ilişkin tartışmaları tarihsel, teorik ve teknolojik boyutlarını ele alarak incelemektedir. Üretim süreçlerinde kaynakların nasıl tahsis edileceği sorunu Mises ve Hayek'in iktisadi bilgiye yönelik argümanlarıyla 20. yüzyılda yeniden tartışılmaya başlamıştır. Bilgi iletişim teknolojilerinin gelişmesiyle ortaya çıkan sibernetik ve yapay zekâ temelli yaklaşımlar bu tartışmalarda alternatif çözümler üretme girişiminde bulunmuşlardır. Stafford Beer'in yönetim sibernetiği ve buna dayanan Project Cybersyn deneyimi, Paul Cockshott ve Allin Cotrell'in siber-sosyalizm düşüncesi, Leigh Phillips ile Michal Rozworski'nin günümüz teknolojilerini planlama aracı olarak kullanan kapitalist şirketler hakkındaki yaklaşımları tartışmaların yeniden canlanmasına neden olmuştur. Aynı zamanda modern düşünürler ve son zamanlarda popüler olan kompleksite iktisadının yeni yaklaşımlara karşı yaptığı eleştiriler incelenmiştir. Çalışma sosyalist hesaplama probleminin teknik bir sorundan öte epistemolojik ve etik sınırlara da sahip olduğunu ileri sürmekte, denge durumlarından yola çıkarak yapılan çözümlerin halen tartışmalı olduğunu ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This study examines the debates surrounding the socialist calculation problem by addressing its historical, theoretical, and technological dimensions. The question of how resources should be allocated in production processes was reignited in the 20th century by Mises and Hayek's arguments regarding economic knowledge. With the development of information and communication technologies, cybernetic and artificial intelligence-based approaches have attempted to offer alternative solutions to these debates. Stafford Beer's management cybernetics and the Project Cybersyn experiment based on it, Paul Cockshott and Allin Cotrell's cyber-socialism idea, and Leigh Phillips and Michal Rozworski's approach to capitalist companies that use today's technologies as planning tools have led to a revival of these debates. At the same time, the criticisms made by modern thinkers and the recently popular complexity economics against new approaches have been examined. The study argues that the socialist calculation problem is not merely a technical issue but also involves epistemological and ethical boundaries, and it highlights that solutions based on equilibrium states remain controversial.
Benzer Tezler
- The calculation debate in socialist economies
Sosyalist ekonomilerde hesaplama tartışması
SERCAN KARADOĞAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2014
Ekonomiİstanbul Bilgi ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERTUĞRUL TONAK
- Sivas'ta kadınların işgücüne katılım farklılıkları
Başlık çevirisi yok
BİNNUR ERCEM
Yüksek Lisans
Türkçe
1984
SosyolojiCumhuriyet ÜniversitesiKurumlar Sosyolojisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. FARUK KOCACIK
- Gelişen ülkelerin 1973 sonrası dış borç sorunları ve çözüm önerileri
Başlık çevirisi yok
BURHAN AYDEMİR