Edirne ili merkez aile sağlığı merkezlerine başvuran erişkin hastalarda gıda takviyesi kullanımı ve hastaların bu konudaki bilgi-bilinç düzeyi
Use of dietary supplements and the knowledge-awareness level of patients on this topic among adult patients admitted to family health centers in the central district of edirne province
- Tez No: 965143
- Danışmanlar: PROF. DR. SERDAR ÖZTORA
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: family medicine, dietary supplements, health literacy
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Trakya Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmamızda Edirne ili merkezindeki aile sağlığı merkezlerine başvuran erişkin hastaların gıda takviyesi kullanımı durumları ve hastaların bu konudaki bilgi-bilinç düzeyi'nin araştırılması hedeflenmiştir. Çalışmamıza 403 gönüllü hasta katılmıştır. Katılımcılardan sosyodemografik özellikler ve gıda takviyeleri konusunda bilgi, tutum ve davranışlarının tanımlanmasının talep edildiği anket formu yardımıyla veriler toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler ve gruplar arasında fark bulunup bulunmadığı yerine göre Ki-kare testi kullanılarak karşılaştırılmıştır. İstatistiksel anlamlılık p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Çalışmaya katılan 403 erişkin bireyden %41,7'si gıda takviyesi kullandığını belirtmiştir. En sık tercih edilen takviyeler multivitamin, D vitamini, balık yağı ve C vitamini olmuştur. Takviye kullanımı, boşanmış/dul bireylerde, komorbid hastalığı olanlarda ve düzenli sağlık kontrolü yaptıranlarda daha yaygındır. Katılımcılar doğal besinlerin yeterli olmadığını düşünmekte, takviyelerin kronik hastalıkları önleyebileceğine inanmakta ancak kanser gibi hastalıklarda etkili olduğunu daha az düşünmektedir. Takviyelerin hekim önerisiyle kullanılmasını ve laboratuvar testleriyle takip edilmesini savunan katılımcı oranı yüksektir. İnternetten satın alma ve ambalaj bilgileri konularında güven düşüktür. Vitamin ve minerallere dair bilgi düzeyi değişkendir. A ve C vitamini iyi bilinmekte; D vitamini, B grubu vitaminler, çinko, magnezyum, K ve E vitamini hakkında ise bilgi düzeyi düşüktür. Selenyum, krom, glutatyon, koenzim Q10 ve glukozamin gibi maddelere yönelik farkındalık çok düşüktür. Probiyotikler toplumda en çok bilinen doğal desteklerden biridir; omega yağ asitleri ve propolis ise daha az tanınmaktadır. Sonuç olarak, özellikle birinci basamak sağlık hizmetlerinde görev yapan aile hekimlerinin, bireyleri gıda takviyeleri konusunda doğru şekilde yönlendirmesi, gerekli durumlarda laboratuvar değerlendirmeleriyle rehberlik etmesi ve sağlık okuryazarlığını artırıcı bilgilendirme yapması büyük önem taşımaktadır. Gıda takviyesi kullanımının bireysel ihtiyaçlara göre, bilimsel temele dayalı ve güvenli bir şekilde sürdürülebilmesi için toplum düzeyinde aile hekimliğini merkez alan planlı bilgilendirme ve danışmanlık uygulamalarına ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar kelimeler; aile hekimliği, gıda takviyesi, sağlık okuryazarlığı
Özet (Çeviri)
This study aims to investigate the use of dietary supplements and the level of knowledge and awareness on this subject among adult patients who applied to family health centers in the central district of Edirne. A total of 403 volunteer patients participated in the study.Data were collected through a questionnaire that included sociodemographic characteristics and items evaluating participants' knowledge, attitudes, and behaviors regarding dietary supplements. For data analysis, descriptive statistics were used, and differences between groups were assessed using the Chi-square test where appropriate. Statistical significance was set at p<0.05. Among the 403 adult participants, 41.7% reported using dietary supplements. The most commonly used supplements were multivitamins, vitamin D, fish oil, and vitamin C. Supplement use was more common among divorced/widowed individuals, those with comorbidities, and those who regularly underwent health check-ups. Participants generally believed that nutrients from food were insufficient, that supplements could prevent chronic diseases, but were less likely to believe they were effective against cancer. A high proportion supported the idea that supplements should be used under physician supervision and monitored with laboratory tests. Trust in online purchasing and product labeling was low. Knowledge levels about vitamins and minerals varied; vitamin A and C were well known, while awareness of vitamin D, B group vitamins, zinc, magnesium, vitamins K and E was low. Awareness of selenium, chromium, glutathione, coenzyme Q10, and glucosamine was particularly limited. Among natural products, probiotics were the most widely recognized, whereas omega fatty acids and propolis were less well known. In conclusion, it is crucial that family physicians, as part of primary healthcare services, play an active role in guiding individuals regarding the use of dietary supplements, providing appropriate laboratory evaluations when needed, and enhancing health literacy through effective patient education. In order to ensure the safe, evidence-based, and personalized use of dietary supplements, there is a clear need for structured informational and counseling initiatives centered around family medicine on a community-wide scale.
Benzer Tezler
- Marmara bölgesindeki kavun ve karpuz yetiştiriciliğinin bugünkü durumu, sorunları ve öneriler
The Status of melon and water melongrowing in Marmara region at present and its Problems and recommedations
MEHMET GÜLER
- Enez kili ve asitle etkileşmesinin kristal yapı bakımından x-ışını kırınım yöntemi ile incelenmesi
Başlık çevirisi yok
NEZİHE ÇALIŞKAN
Doktora
Türkçe
1986
Fizik ve Fizik Mühendisliğiİnönü ÜniversitesiFizik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİZAMETTİN ARMAĞAN
- Kuzey Trakya bölgesinde Edirne-Kırklareli, Saray-Çorlu Uzunköprü-Dereikebir yörelerinin memeli paleofaunası
The Mammalian paleofaunas from Uzunköprü-Dereikebir district northern thrace region
GERÇEK SARAÇ
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Jeoloji MühendisliğiAnkara ÜniversitesiJeoloji Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLER TANER
- Edirne yöresi çayır ve mer'a karınca faunası (hymenoptera; formicidae)
Başlık çevirisi yok
ABDULLAH ARAS