Geri Dön

Fatsa 1 No'lu Aile Sağlığı Merkezine başvuran 30-70 yaş arası kişilerin kanser taramalarına karşı bilgi tutum ve davranışları

Knowledge, attitudes and behaviors of people between the ages of 30-70 applying to Fatsa Number 1 Family Health Center towards cancer screening

PDF İndir

  1. Tez No: 965076
  2. Yazar: MURAT DURDU
  3. Danışmanlar: PROF. DR. ÖZGÜR ENGİNYURT, DR. ÖĞR. ÜYESİ MELİKE KARABULUT ÖZER
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ordu Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Çalışmamızda Ordu ili Fatsa 1 Nolu Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran 30-70 yaş aralığındaki bireylerin ulusal kanser tarama programında mevcut olan kolorektal, rahim ağzı ve meme kanserine yönelik bilgi, tutum ve davranışlarını belirlemek amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Kesitsel olarak tasarlanan bu çalışmaya, 2025 yılının Şubat ve Mayıs ayları arasında Fatsa 1 No'lu Aile Sağlığı Merkezi'ne başvuran, 30-70 yaş arası anket sorularını cevaplama yeterliliği olan 306 katılımcı alınmıştır. Çalışmada, araştırmacılar tarafından ilgili literatür doğrultusunda oluşturulan 3 bölümden oluşan anket formu kullanılmıştır. bireylerin sosyodemografik verilerini, sigara ve alkol kullanım durumunu, düzenli fiziksel aktivite yapma ve kronik hastalığa sahip olma durumlarını sorgulayan 11 soru bulunmaktadır. Devamında ise kanser öyküsü ve kanser tarama programlarına yönelik bilgi ve davranışlarını irdeleyen 23 soru bulunmaktadır. Anketin son kısmında ise 15 maddeden oluşan, beşli Likert tipinde olan, Kanser Taramalarına Yönelik Tutum Ölçeği-Kısa Form kullanıldı. Araştırmamızda elde edilen veriler IBM SPSS® (Version 21.0 for Windows, SPSS Inc., Chicago, IL, USA) paket programı yardımıyla analiz edildi. Tüm istatistiksel testler için p<0,05 anlamlı kabul edildi. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 49,3±11,0 olarak saptandı. Kadın sayısı 224 (%73,2) iken erkek sayısı 82 (%26,8) idi. Katılımcıların 12 (%3,9) tanesinin geçmişinde kanser öyküsü varken, ailede kanser öyküsü olan katılımcı sayısı ise 133 (%43,5) olarak tespit edildi. Katılımcıların cinsiyete göre kanser taraması yaptırma durumları değerlendirildiğinde kadın katılımcıların erkeklere göre daha az Gaitada Gizli Kan (GGK) testi ve kolonoskopi yaptırdığı saptandı. Kanser geçmişi ve/veya ailede kanser öyküsü olan kadınların olmayanlara göre daha fazla kanser tarama testi yaptırdıkları saptandı. Yine, kanser geçmişi ve/veya ailede kanser öyküsü olan kadınların olmayanlara göre daha fazla GGK testi yaptırdıkları tespit edildi. Kanser geçmişi ve/veya ailede kanser öyküsü olan erkeklerin olmayanlara göre daha fazla GGK testi yaptırdıkları tespit edildi. Eğitim durumu ilkokul ve altı olan katılımcıların eğitim durumu ortaokul ve üstü olan katılımcılara göre daha fazla GGK testi yaptırdıkları, ancak daha az Pap smear testi ve HPV/DNA testi yaptırdıkları tespit edildi. Katılımcıların cinsiyete göre kanser tarama farkındalığı sorgulandığında, kadın katılımcıların kanser tarama programları hakkında daha fazla bilgi sahibi oldukları tespit edildi. Kanser geçmişi ve/veya ailede kanser öyküsü olan katılımcıların meme kanseri ve bağırsak kanseri taramaları hakkında daha fazla bilgiye sahip oldukları tespit edildi. Diğer taraftan, ilkokul ve altı eğitim düzeyini olan katılımcıların ortaokul ve üzeri eğitime sahip olan katılımcılara göre kanser taramaları hakkında daha az farkındalığı olduğu saptandı. Kanser geçmişi ve/veya ailede kanser öyküsü olan kadınların Kendi Kendine Meme Muayenesi (KKMM) bilgi düzeylerinin olmayanlara göre daha düşük olduğu, ancak hekim tarafından yapılan meme muayenesini daha fazla yaptırdıkları tespit edildi. Eğitim durumu daha yüksek olan katılımcıların KKMM hakkında daha fazla eğitim aldıkları saptandı. Bunun yanında, eğitim durumu daha yüksek olanların mamografi bilgi düzeylerinin daha fazla olduğu tespit edildi Sonuç: Çalışmamızda kanser taramalarına yönelik bilgi düzeyinin ve davranışın yeterli seviyede olmadığı tespit edilmiştir. Toplumun kanser taramalarına katılımı konusunda daha çok bilgilendirilmesi ve daha çok teşvik edilmesi gerekmektedir. Özellikle Aile hekimlerinin bire bir yaptığı taramalarda oran daha yüksektir. Bu nedenle aile hekimlerine büyük görev düşmektedir. Anahtar Kelimeler Kanser taraması, Ulusal Kanser Tarama Programı, Kanser Taramasına Yönelik Tutum Ölçeği Kısa Formu, Aile Hekimliği

Özet (Çeviri)

Objective: In our study, it was aimed to determine the knowledge, attitudes and behaviors of individuals between the ages of 30-70 who applied to the Fatsa No. 1 Family Health Center in Ordu province, towards colorectal, cervical and breast cancer in the national cancer screening program.. Materials and Methods: This cross-sectional study included 306 participants aged between 30 and 70 years who were eligible to answer the survey questions and applied to Fatsa No. 1 Family Health Center between February and May 2025. In the study, a 3-section questionnaire form was used, which was developed by the researchers in line with the relevant literature. There are 11 questions that examine the individuals' sociodemographic data, smoking and alcohol use, regular physical activity and chronic disease status. Then, there are 23 questions that examine their cancer history and knowledge and behaviors regarding cancer screening programs. In the last part of the questionnaire, the Attitude Scale Towards Cancer Screening-Short Form, consisting of 15 items and a five-point Likert type, was used. The data obtained in our study were analyzed with the help of the IBM SPSS® (Version 21.0 for Windows, SPSS Inc., Chicago, IL, USA) package program. For all statistical tests, p<0.05 was considered significant. Results: The mean age of the participants was determined as 49.3±11.0. The number of women was 224 (73.2%) and the number of men was 82 (26.8%). While 12 (3.9%) of the participants had a history of cancer in their past, the number of participants with a family history of cancer was determined as 133 (43.5%). When the participants' cancer screening status was evaluated according to gender, it was determined that female participants had less FOB tests and colonoscopies than male participants. It was determined that women with a history of cancer and/or a family history of cancer had more cancer screening tests than those without. Again, it was determined that women with a history of cancer and/or a family history of cancer had more FOB tests than those without. It was determined that men with a history of cancer and/or a family history of cancer had more FOB tests than those without. It was determined that participants with an education level of primary school or below had more FOB tests than participants with an education level of secondary school or above, but had fewer Pap smear tests and HPV/DNA tests. When participants were questioned about cancer screening awareness according to gender, it was found that female participants were more knowledgeable about cancer screening programs. It was found that participants with a history of cancer and/or a family history of cancer had more knowledge about breast cancer and bowel cancer screenings. On the other hand, it was found that participants with primary school education or below had less awareness about cancer screenings than participants with secondary school education or above. It was found that women with a history of cancer and/or a family history of cancer had lower levels of BSE knowledge than those without, but they had more breast examinations performed by a physician. It was found that participants with a higher level of education received more education about BSE. In addition, it was found that those with a higher level of education had more knowledge about mammography. Conclusion: Our study found that the level of knowledge and behavior regarding cancer screenings is not sufficient. The society needs to be informed and encouraged more about participating in cancer screenings. The rate is higher especially in screenings performed one-on-one by family physicians. Therefore, family physicians have a great responsibility. Keywords Cancer screening, National Cancer Screening Program, Attitude Scale towards Cancer Screening Short Form, Family Medicine

Benzer Tezler

  1. Tez No

    997019

    Bir aile sağlığı merkezine başvuran 50-70 yaş arası bireylerin kolorektal kanserden korunmaya yönelik farkındalık, tutum ve davranışlarının kolorektal kanserden korunmaya yönelik Sağlık İnanç Modeli Ölçeği'ne göre değerlendirilmesi

    Evaluation of awareness, attitudes, and behaviors towards colorectal cancer prevention among individuals aged 50-70 who applied to a family health center, according to the colorectal cancer prevention Health Belief Model Scale

    FATMA KÜBRA AKALIN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. FUNDA GÖKGÖZ DURMAZ

  2. Tez No

    663550

    Konya ilinde 18-65 yaş arası erişkinlerde beslenme ve bağırsak alışkanlıklarının değerlendirilmesi

    Evaluation of bowel and nutritional habits in 18-65 years old adults in Konya

    BERNA HAFIZOĞLU

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    GastroenterolojiNecmettin Erbakan Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. FATMA GÖKŞİN CİHAN

  3. Tez No

    399240

    Ankara'da iki aile sağlığı merkezi'ne başvuranlarda reçetesiz ilaç kullanımı sıklığı ve ilgili faktörlerin değerlendirilmesi

    The frequency of over the counter drugs usage and evalaution of effective factors among TWO family health care centres attendants in Ankara

    MOHAMMED AHMED SİTAH

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    Halk SağlığıGazi Üniversitesi

    Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. FATMA NUR BARAN AKSAKAL

  4. Tez No

    917539

    Yaşlı bireylerde MIND diyetine uyum ile diyet inflamatuar indeksi ve beslenme durumu arasındaki ilişki

    The relationship between adherence to MIND diet and dietary inflammatory index and nutritional status in older adults

    BÜŞRA ARSLAN AŞIR

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Beslenme ve Diyetetikİzmir Katip Çelebi Üniversitesi

    Yaşlı Sağlığı Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. DİLEK ONGAN

  5. Tez No

    725403

    COVİD-19 geçirmiş çocuklarda geç dönem solunum sistemi bulguları ile nötrofil/lenfosit oranı (NLO), platelet/lenfosit oranı (PLO) ve eozinofil düzeylerinin değerlendirilmesi

    Evaluation of late respiratory system findings and neutrophil/ lymphocyte ratio (NLO), platelet/lymphocyte ratio (PLO) and eosinophile levels in children with COVID-19 history

    AYŞE GÜL YÜCEL

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. FATMA DUKSAL

Geri Dön